III CSK 348/14

Sygn. akt III CSK 348/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa B. U. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego poniesionymi przez stronę pozwaną. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Powódka wniosła skargę kasacyjną, nazwaną kasacją, od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 kwietnia 2014 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 czerwca 2013 r., którym Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa odszkodowania dochodzonego w związku z bezprawnym pozbawieniem wolności i zagarnięciem majątku ojca powódki, Z. P. Powołując się na podstawę określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 czerwca 2013 r. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy i zasądzenie żądanego odszkodowania w kwocie 375 000 zł. W ramach powołanej podstawy kasacyjnej wskazała na naruszenie art. 6 i 361 k.c. przez bezpodstawne uznanie, że „…nie tylko nie wykazała bezprawności działania stosownych organów państwa wobec swojego ojca, ale i istnienia związku przyczynowego pomiędzy tym bezprawnym działaniem a powstałą szkodą, jak również nie wykazała istnienia i wysokości samej szkody…”. 3 Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca twierdziła, że czyni to „…z powodu rażącej obrazy przepisów prawa materialnego cywilnego a nadto wobec faktu istnienia istotnego zagadnienia prawnego przejawiającego się w możliwości dochodzenia odszkodowania z powodu niesłusznego skazania pomimo braku wydania wyroku uniewinniającego w toku procesu karnego…”. Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Skarżąca nie sprostała tym wymaganiom, ograniczyła się bowiem do samego tylko zasygnalizowania problemu możliwości dochodzenia odszkodowania, czego nie można uznać za sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Powołanie się na „…rażącą obrazę przepisów prawa materialnego…” wskazuje na to, że intencją skarżącej było nawiązanie do przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem 4 naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe. Tak rozumianej oczywistości skarżąca nie wykazała. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i – ze względu na charakter dochodzonego roszczenia oraz sytuację majątkową skarżącej – orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.