I CSK 547/19
WyrokIzba Cywilna2020-05-28
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest uzależnienie skuteczności jednostronnej czynności prawnej od niedokonania przez adresata w zakreślonym terminie określonych działań, a w szczególności czy naruszenie przepisów prawa może skutkować bezskutecznością wypowiedzenia umowy kredytu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne, mimo wskazania na rozbieżności orzecznicze, nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Wskazano, że warunek zastrzeżony w wypowiedzeniu umowy kredytu, polegający na niespłaceniu przeterminowanego zadłużenia, nie tworzy stanu niepewności u kredytobiorcy, gdyż posiada on stuprocentową wiedzę o dokonaniu spłaty i tym samym o skuteczności wypowiedzenia.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku zasądzającego od niego na rzecz banku kwotę 53 953,85 zł. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące dopuszczalności uzależnienia skuteczności jednostronnej czynności prawnej od niedokonania przez adresata określonych działań oraz naruszenia przepisów prawa skutkującego bezskutecznością wypowiedzenia umowy kredytu. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 547/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa [...] Bank S.A. w W. przeciwko D.G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwany D.G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 października 2018 r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 września 2017 r., którym zasądzono od niego na rzecz powoda [...] Bank S.A. z siedzibą w W. kwotę 53 953,85 zł. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni' przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, tzn. jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Jednocześnie, chodzi o problem, którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi, wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) oraz w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ. oraz z dnia 3 lutego 2012 r. II UK 271/11, nie publ.). Natomiast przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od skarżącego wskazania, które przepisy mają być poddane wykładni Sądu Najwyższego. Konieczny jest również opis wątpliwości związanych z wykładnią powołanych przepisów, polegający na zarysowaniu możliwych sposobów jej dokonania, wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawieniu własnej propozycji interpretacyjnej. W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie należy również, choćby przykładowo, wskazać orzeczenia, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15; z dnia 27 listopada 2015 r., IV CSK 330/15 - nie publ), przy czym nie chodzi tu o rozbieżności w wykładni pomiędzy sądem pierwszej i drugiej instancji, które orzekały w danej sprawie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., IV CSK 505/13, nie publ.). Jeżeli jednak Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni powołanych przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, brak jest interesu publicznego w przyjęciu takiej skargi (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2014 r., II UK 515/13; z dnia 16 lipca 2013 r., II UK 142/13 - nie publ.).
3 W sprawie niniejszej skarżący sformułował następujące zagadnienia prawne: 1. Czy dopuszczalne w świetle art. 89 k.c. będzie uzależnienie skuteczności jednostronnej czynności prawnej od niedokonania w zakreślonym terminie przez adresata ww. czynności określonych działań? 2. Czy naruszenie art. 75c p.b. w brzmieniu, które weszło w życie dn. 27 listopada 2015 r. może skutkować bezskutecznością wypowiedzenia umowy kredytu wypowiedzianej przez ww. datą? Ponadto skarżący wskazał na potrzebę dokonania wykładni art. 89 w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c. w odniesieniu do możliwości złożenia wypowiedzenia umowy kredytu pod warunkiem. Skarżący przytoczył szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, uzasadniających występowanie rozbieżności w zakresie wykładni tych przepisów. W związku z problemami zarysowanymi przez skarżącą należy podkreślić, że nie każde zagadnienie prawne może stać się przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Musi ono bowiem pozostawać w związku ze stanem faktycznym sprawy przyjętym przez sądy powszechne ją rozpatrujące. Co prawda skarżący wyczerpująco przytoczył rozbieżności orzecznicze związane z możliwością dokonania wypowiedzenia umowy z zastrzeżeniem warunku oraz spory w piśmiennictwie związane z tym tematem. Jednakże uwadze skarżącego umknął fakt, że powyżej wskazane kontrowersje nie dotyczą warunku potestatywnego, czyli zależnego całkowicie od woli osoby, od której działania uzależniono skuteczności wypowiedzenia. W tym przypadku bank dokonał wypowiedzenia umowy z kredytobiorcą pod warunkiem, że nie spłaci on wskazanego przeterminowanego zadłużenia. Argumenty przytaczane w orzecznictwie i doktrynie przeciwko możliwości dokonania wypowiedzenia pod warunkiem dotyczą stworzenia stanu niepewności po stronie adresata wypowiedzenia. Warunek, jaki zastrzeżono na gruncie stanu faktycznego tej sprawy nie mógł wywołać u pozwanego żadnego stanu niepewności. Posiadał on bowiem stuprocentową wiedzę, czy sam dokonał spłaty zadłużenia, czy też nie, w wyniku czego wiedział czy, i z jakim dniem doszło do wypowiedzenia umowy.
4 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2382/23 2024-07-23Czy warunkowe wypowiedzenie umowy kredytu, uzależnione od zapłaty raty kapitałowo-odsetkowej w określonym terminie, jest skuteczną i ważną czynnością prawną, a jeśli tak, czy stanowi to istotne zagadnienie prawne wymagaj…
- II CSK 134/21 2021-12-21Czy w przypadku czynności stricte bankowej dopuszczalne jest wypowiedzenie warunkowe i czy nie sprzeciwia się to właściwości tej czynności prawnej, a w szczególności w przypadku braku skutecznego dostarczenia wypowiedzen…
- I CSK 1141/23 2024-03-27Czy w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu, kwota wykorzystanego kredytu, której termin płatności nie nadszedł, staje się wymagalna z chwilą rozwiązania umowy i powstaje obowiązek jej zwrotu w wysokości nominalnej, czy…
- I CSK 660/22 2022-01-28Czy skarga kasacyjna dotycząca dopuszczalności zastrzeżenia warunku przy wypowiedzeniu umowy kredytu spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 807/23 2023-06-07Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości, stanowi samoistną podstawę do badania postanowienia umownego pod kątem jego abuzywności?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 89 KCart. 75cart. 89art. 58 § 1art. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy