III KO 62/21

Izba Karna2021-09-29

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawę karną należy przekazać innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzony i większość świadków są związani zawodowo z miejscowym sądem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań uczestników postępowania z miejscowo właściwym sądem wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Takie posunięcie jest niezbędne do zagwarantowania postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności sędziów i do wykreowania u zewnętrznych obserwatorów przekonania o prawidłowej i niezawisłej realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w E. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko D.M. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty popełnienia przestępstw z art. 212 § 1 k.k. i art. 233 § 1a k.k., gdzie pokrzywdzonym był kurator zawodowy Sądu Rejonowego w E., a większość świadków również związana była z tym sądem. W zeznaniach świadków pojawiały się wątki dotyczące pracy kuratorów i funkcjonowania sądu, co mogło wywołać wrażenie, że sąd sam "załatwia" swoje sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O..

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 62/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie D.M. (M.) oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w E. z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VIII K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w E., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia wniesionym przeciwko D.M., któremu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz art. 233 § 1a k.k., postanowieniem z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VIII K 952/21, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzonym w sprawie jest czynny zawodowo kurator Sądu Rejonowego w E. (zarzut pierwszy), a drugi z zarzuconych oskarżonemu czynów dotyczy udzielania pomocy żonie oskarżonego w uzupełnianiu dokumentacji kuratorskiej. Spośród 6 świadków zawnioskowanych w akcie oskarżenia do przesłuchania na rozprawie aż 5 jest kuratorami 2 zawodowymi Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w E.. W zeznaniach świadków pojawiają się wątki dotyczące m.in. pracy i funkcjonowania kuratorów w miejscowym sądzie, a nadto kwestie związane z wcześniejszymi zdarzeniami z udziałem oskarżonego, które miały być „wyciszane” przez prezesa sądu. Poruszany jest również wątek przymusowego przeniesienia pokrzywdzonego do innego sądu oraz kwestie awansowe. Powyższe okoliczności, w ocenie organu wnioskującego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i to położonemu poza okręgiem (…). Rozpoznawanie tej sprawy przez Sąd Rejonowy w E. mogłoby w odbiorze społecznym wywołać wrażenie, że sąd ten sam wewnętrznie „załatwia” swoje sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w E. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób będących uczestnikami postępowania w niniejszej sprawie z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony nie tylko poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w E., ale i położony w obszarze właściwości innego sądu apelacyjnego. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wykreowania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. as 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 KPKart. 233 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy