III KO 62/21
Izba Karna2021-09-29
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawę karną należy przekazać innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzony i większość świadków są związani zawodowo z miejscowym sądem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań uczestników postępowania z miejscowo właściwym sądem wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Takie posunięcie jest niezbędne do zagwarantowania postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności sędziów i do wykreowania u zewnętrznych obserwatorów przekonania o prawidłowej i niezawisłej realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w E. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko D.M. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty popełnienia przestępstw z art. 212 § 1 k.k. i art. 233 § 1a k.k., gdzie pokrzywdzonym był kurator zawodowy Sądu Rejonowego w E., a większość świadków również związana była z tym sądem. W zeznaniach świadków pojawiały się wątki dotyczące pracy kuratorów i funkcjonowania sądu, co mogło wywołać wrażenie, że sąd sam "załatwia" swoje sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 62/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie D.M. (M.) oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w E. z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VIII K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w E., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia wniesionym przeciwko D.M., któremu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz art. 233 § 1a k.k., postanowieniem z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VIII K 952/21, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzonym w sprawie jest czynny zawodowo kurator Sądu Rejonowego w E. (zarzut pierwszy), a drugi z zarzuconych oskarżonemu czynów dotyczy udzielania pomocy żonie oskarżonego w uzupełnianiu dokumentacji kuratorskiej. Spośród 6 świadków zawnioskowanych w akcie oskarżenia do przesłuchania na rozprawie aż 5 jest kuratorami
2 zawodowymi Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w E.. W zeznaniach świadków pojawiają się wątki dotyczące m.in. pracy i funkcjonowania kuratorów w miejscowym sądzie, a nadto kwestie związane z wcześniejszymi zdarzeniami z udziałem oskarżonego, które miały być „wyciszane” przez prezesa sądu. Poruszany jest również wątek przymusowego przeniesienia pokrzywdzonego do innego sądu oraz kwestie awansowe. Powyższe okoliczności, w ocenie organu wnioskującego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i to położonemu poza okręgiem (…). Rozpoznawanie tej sprawy przez Sąd Rejonowy w E. mogłoby w odbiorze społecznym wywołać wrażenie, że sąd ten sam wewnętrznie „załatwia” swoje sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w E. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób będących uczestnikami postępowania w niniejszej sprawie z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony nie tylko poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w E., ale i położony w obszarze właściwości innego sądu apelacyjnego. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wykreowania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. as
3
Powiązane orzeczenia
- I KO 48/23 2023-08-29Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy świadkami i pokrzywdzonymi są sędziowie, pracownicy sądu oraz funkcjonariusze policji sądowej i prokuratorzy z tego same…
- II KO 67/18 2018-12-19Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy zdarzenie będące przedmiotem oskarżenia miało miejsce w siedzibie sądu, a pracownicy sądu i ochrony mogą zostać wezwani…
- V KO 22/25 2025-02-20Czy w sytuacji, gdy świadkami oskarżenia w sprawie karnej są sędzia i pracownik sądu, a materiał dowodowy ma być rozpoznawany przez sędziów tego samego sądu, który wydał wcześniejszy wyrok w tej samej sprawie, zachodzą p…
- IV KO 102/18 2018-12-20Czy przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie miejscowo właściwego sądu?
- III KO 115/22 2022-12-16Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPKart. 233 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy