III CZP 15/10
UchwałaIzba Cywilna2010-04-09
Skład orzekający: Antoni Górski, Dariusz Dończyk, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszne, może zniweczyć skutki upływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h. w kontekście odpowiedzialności wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości zniweczenia skutków upływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h. poprzez zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Sąd uznał, że podobne zagadnienie było już przedmiotem rozważań w innej sprawie, a dalsze orzekanie nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych. Sąd podzielił stanowisko, że wydawanie uchwały w tej materii byłoby niedopuszczalnym zastępowaniem sądu meriti w orzekaniu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości zniweczenia skutków upływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h. poprzez zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Dotyczyło to odpowiedzialności wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania po przekształceniu w spółkę handlową. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu jawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia podjęcia uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZP 15/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa Zbigniewa L. przeciwko "E." sp. z o.o. w S. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2010 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 28 stycznia 2010 r., "Czy podniesienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), jeśli jest słuszny, może zniweczyć skutki wpływu terminu zawitego z art. 574 k.s.h.? Innymi słowy: "czy z pomocą wymienionego zarzutu można wskrzesić odpowiedzialność wspólników byłej spółki cywilnej za jej zobowiązania, wygasłą po upływie terminu trzyletniego (art. 574 k.s.h.), liczonego od dnia przekształcenia w trybie art. 551 § 2 i 3 k.s.h. spółki cywilnej w spółkę handlową?" odmawia podjęcia uchwały.
2 Uzasadnienie Podobne zagadnienie prawne do przedstawionego w niniejszej sprawie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 104/08. W tamtej sprawie dotyczyło ono kwestii, czy upływ terminu zawitego wynikający z art. 534 k.c. może zostać nieuwzględniony na skutek zarzutu czynienia ze swego prawa użytku w sposób sprzeczny ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. odmówił podjęcia w tamtej sprawie uchwały. Po dokonaniu przeglądu orzecznictwa dotyczącego rozpoznawanej kwestii stwierdził, że, co do zasady, dopuszcza się w nim - w sytuacjach zupełnie wyjątkowych - możliwość nieuwzględnienia upływu terminu zawitego z powołaniem się na zasady współżycia społecznego. Rozbieżności dotyczą przede wszystkim możliwości zastosowania tej zasady do konkretnego stanu faktycznego, a więc problemu subsumcji normy wynikającej z art. 5 k.c. W tej sytuacji wydawanie przez Sąd Najwyższy kolejnego orzeczenia w materii, której dotyczy przedstawione zagadnienie prawne nie wniosłoby nowych treści judykacyjnych, a zmierzałoby nieuchronnie do wypowiedzi, czy zastosowanie art. 5 k.c. w konkretnej sprawie jest uzasadnione, a zatem byłoby niedopuszczalnym zastępowaniem sądu meriti w orzekaniu. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prawne zajęte w powołanym postanowieniu z dnia 6 listopada 2008 r. III CZP 104/08 i w konsekwencji uznaje, że również w sprawie niniejszej należało odmówić podjęcia uchwały (art. 390 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. Nr 240, poz. 1052).
Powiązane orzeczenia
- I CSK 639/16 2017-04-26Czy spółka pozwana, która nie zaskarżyła uchwały wspólników w ustawowym terminie, może podnieść zarzut jej nieważności w procesie o zapłatę opartym na tej uchwale?
- IV CSK 660/12 2013-05-23Czy zarzut przedawnienia roszczenia wierzyciela spółki wobec członków jej zarządu, oparty na art. 299 k.s.h., może być oceniony przez sąd z urzędu na podstawie art. 5 k.c. w sytuacji, gdy wierzyciel dochodził swoich praw…
- IV CSK 417/14 2015-04-15Czy uchwała zgromadzenia wspólników o dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych od byłego członka zarządu, złożona po terminie w postępowaniu gospodarczym, może stanowić podstawę oddalenia powództwa z powodu braku legitymacj…
- I CSK 21/19 2019-06-19Czy uchwała wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zmieniająca czas trwania spółki i jednocześnie wydłużająca czas, na jaki ustanowiono prawo użytkowania nieruchomości będące wkładem niepieniężnym, jest skut…
- III CSK 67/08 2008-11-19Czy zarzut przedawnienia roszczenia członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania spółki, podniesiony w postępowaniu apelacyjnym, może być uznany za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c., jeśli opóźnienie w dochodzeni…
Powołane przepisy
art. 5 KCart. 574 KSHart. 551 § 2art. 534 KCart. 390 KPCart. 61 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy