IV KO 56/22

Izba Karna2022-10-19

Skład orzekający: Marek Motuk, Pawła Kołodziejskiego, Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, jeśli jego powołanie na urząd odbyło się w procedurze kwestionowanej przez stronę postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy jest zasadne, gdy jego powołanie na urząd sędziego SN odbyło się w procedurze, która jest kwestionowana przez stronę postępowania. Udział takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy może naruszać zasadę nemo iudex in causa sua i budzić wątpliwości co do bezstronności sądu oraz rzetelności procesu.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył żądanie o wyłączenie go od rozpoznania sprawy IV KK 76/21. Powodem było to, że obrońca strony w kasacji podniósł zarzuty dotyczące nieprawidłowej obsady sądu II instancji, wynikające z powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. Sędzia uznał, że jego własne powołanie na urząd sędziego SN odbyło się w podobnej, kwestionowanej procedurze, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt IV KK 76/21.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 56/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 19 października 2022 r. w sprawie D. B. żądania sędziego Sądu Najwyższego o wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt IV KK 76/21. UZASADNIENIE SSN Paweł Kołodziejski wystąpił z żądaniem wyłączenia go od rozpoznania sprawy, która w Sądzie Najwyższym została zarejestrowana pod sygn. akt IV KK 76/21. Żądający wskazał, że obrońca D. B. we wniesionej kasacji podniósł m.in. zarzuty związane z nieprawidłową obsadą sądu II instancji z uwagi na udział w wydaniu orzeczenia sędziego nominowanego na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). W związku z powyższym, żądający sędzia stwierdził, że w niniejszej sprawie występują okoliczności uzasadniające wyłączenie go od rozpoznania wniesionej kasacji, bowiem również on sam na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany postanowieniem Prezydenta RP w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego. 2 W tych realiach – zdaniem żądającego – jego udział w rozpoznaniu zarzutów podniesionych w kasacji może w odczuciu społecznym wywoływać wątpliwości co do bezstronności sądu i rzetelności procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie przedstawione przez SSN Pawła Kołodziejskiego jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. W zaistniałym układzie sytuacyjnym SSN Paweł Kołodziejski, biorąc udział w rozpoznaniu kasacji w sprawie o sygn. akt IV KK 76/21 (jako sędzia sprawozdawca) –musiałby rozstrzygać w przedmiocie zagadnień, które w określonym stopniu dotyczą jego samego, albowiem został on powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze kwestionowanej przez obrońcę skazanego. Wobec tego, jego udział w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy stanowiłby naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, a w konsekwencji mógłby wywołać zarówno u strony postępowania, jak też w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności procesu. Wypada też zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz.U z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.), który wszedł w życie w dniu 15 lipca 2022 r., dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego (sędziego delegowanego) wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu (okoliczności te nie mogą jednak stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności – art. 29 § 4 ww. ustawy) i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Z żądaniem w tym trybie może jednak wystąpić (w terminie określonym ustawą) jedynie strona lub uczestnik postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 29 § 7 ww. ustawy). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [as] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 29 § 5art. 29 § 4art. 29 § 7§ 1§ 5§ 4§ 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy