I CZ 22/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-04-20

Skład orzekający: Barbara Myszka, Teresa Bielska-Sobkowicz, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty podróży lotniczej pełnomocnika strony, poniesione w celu udziału w rozprawie, stanowią niezbędne koszty procesu podlegające zwrotowi, nawet jeśli pełnomocnik nie stawił się na rozprawie z powodu cofnięcia apelacji przez przeciwnika?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że koszty podróży lotniczej pełnomocnika strony mogą stanowić niezbędne koszty procesu podlegające zwrotowi. Nawet jeśli pełnomocnik nie stawił się na rozprawie z powodu cofnięcia apelacji przez przeciwnika, nie oznacza to automatycznie możliwości anulowania przelotu i uzyskania zwrotu kosztu biletu. Strona cofająca środek zaskarżenia jest uznawana za przegrywającą sprawę, co uzasadnia zasądzenie kosztów procesu na rzecz przeciwnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni cofnęła apelację, co skutkowało umorzeniem postępowania. Sąd Okręgowy zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika koszty postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego oraz koszt biletu lotniczego pełnomocnika uczestnika. Wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, kwestionując zasadność zwrotu kosztów podróży lotniczej oraz kosztów zastępstwa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni i zasądził od niej na rzecz uczestnika postępowania zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 22/11 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku K. M.-I. przy uczestnictwie J. S. o zmianę wyroku rozwodowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 kwietnia 2011 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 maja 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w W. uzupełnił postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 kwietnia 2010 r., umarzające postępowanie wobec cofnięcia apelacji wnioskodawczyni K. M.-I., zasądzając od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika J. S. kwotę 756 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał – w związku z pismem uczestnika zawierającym wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 305) – że w skład należnych kosztów postępowania wchodzi kwota 120 zł jako 50% zasądzonej stawki z tytułu reprezentacji przed sądem odwoławczym oraz kwota 636 zł stanowiąca koszt biletu lotniczego pełnomocnika uczestnika, którego potwierdzenie zakupu zostało dołączone do wyżej wskazanego pisma. Wnioskodawczyni zaskarżyła zażaleniem powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie w całości wniosku uczestnika o zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawczyni kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że kwota zakupu biletu lotniczego przez pełnomocnika uczestnika podlega zwrotowi jako niezbędny koszt procesu, naruszenie § 2 pkt 1 i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) poprzez przyznanie uczestnikowi kwoty 120 zł z tytułu reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem odwoławczym pomimo, że pełnomocnik nie włożył żadnego wkładu pracy w postępowanie apelacyjne (nieobecność na rozprawie, brak pisma procesowego) i nie przyczynił się do 3 rozstrzygnięcia sprawy ze względu na cofnięcie apelacji i umorzenie postępowania, a także naruszenie art. 351 k.p.c. poprzez orzeczenie o uzupełnieniu postanowienia z dnia 14 kwietnia 2010 r. pomimo braku wniosku uczestnika. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik wniósł o jego oddalenie podnosząc w odniesieniu do nakładu pracy pełnomocnika, iż pełnomocnik podejmował czynności prawne związane z ustosunkowaniem się do twierdzeń apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez tzw. pełnomocnika profesjonalnego zalicza się m.in. wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata. Wydatkiem jest również podróż pełnomocnika w celu wzięcia udziału w rozprawie. Nie znajduje obecnie uzasadnienia twierdzenie, że podróż ta powinna odbywać się przy wykorzystaniu najtańszego środka transportu. Z uwagi na znaczną odległość do siedziby Sądu możliwe jest skorzystanie z transportu lotniczego. Pełnomocnik uczestnika istotnie nie stawił się na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r., nie ma jednak podstaw do twierdzenia, że nie poniósł wcześniej związanych z tym kosztów. Z akt sprawy wynika, że w dniu 7 kwietnia 2010 r., wpłynęło do Sądu Okręgowego pismo procesowe wnioskodawczyni, zawierające cofnięcie apelacji. Wyznaczona na dzień 14 kwietnia 2010 r. nie została odwołana, a niestawiennictwo na rozprawie zostało spowodowane powiadomieniem uczestnika o cofnięciu apelacji. Sam ten fakt nie oznacza, że istniała możliwość anulowania przelotu i uzyskania zwrotu kosztu biletu. Stronę cofającą środek zaskarżenia uznaje się za przegrywającą sprawę, zatem w związku z cofnięciem apelacji przez wnioskodawczynię koszty procesu należą się uczestnikowi (por. postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2000 r., sygn. akt I PKN 97/00, OSNP z 2002 r., nr 1, poz. 14; postanowienie SN z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt V CZ 58/09, nie publ.). W sprawie została złożona odpowiedź na apelację, kwestia zaś oceny nakładu pracy pełnomocnika procesowego pozostaje w gestii orzekającego sądu, a ingerowanie przez Sąd Najwyższy w tę ocenę 4 uzasadnione jest w szczególnie rażących wypadkach, który w tej sprawie nie zachodzi. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 3 KPCart. 351 KPCart. 39814 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3§ 2 pkt 1§ 3 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy