I PZP 7/04
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2004-10-14
Skład orzekający: Jadwiga Skibińska-Adamowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 30 ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., stanowił podstawę indywidualnych roszczeń nauczycieli o zapłatę wynagrodzenia za pracę w wysokości określonej w art. 30 ust. 3 i 4 tej ustawy jako średnie wynagrodzenie nauczycieli?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy dotyczyło przepisu (art. 30 ust. 4 Karty Nauczyciela), który nie obowiązywał w okresie spornym (2001 r.). Zgodnie z art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, regulamin wynagradzania uchwalany przez jednostkę samorządu terytorialnego powinien zapewnić, aby średnie wynagrodzenie nauczycieli na danym obszarze odpowiadało co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli określonym w ustawie, a nie indywidualnym wynagrodzeniom poszczególnych nauczycieli.Stan faktyczny
Powód, nauczyciel mianowany, dochodził od szkoły zapłaty kwoty z tytułu niedoszacowania jego wynagrodzenia w 2001 r. Sąd Rejonowy zasądził żądaną kwotę, uznając, że wynagrodzenie powoda zostało zaniżone w stosunku do średniego wynagrodzenia nauczyciela mianowanego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanej szkoły, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości dochodzenia przez nauczycieli indywidualnych roszczeń o zapłatę wynagrodzenia w wysokości średniego wynagrodzenia nauczycieli.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w przedstawionej sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 14 października 2004 r. I PZP 7/04 1. Wykładnia przepisu, który nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy, nie może być przedmiotem zagadnienia prawnego przedstawionego do rozpoznania na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. 2. Średnim wynagrodzeniom nauczycieli ustalonym w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) powinny odpowiadać średnie wynagrodzenia nauczycieli okre-ślone przez jednostkę samorządu terytorialnego na obszarze jej działania, a nie indywidualne wynagrodzenie konkretnego nauczyciela (art. 30 ust. 6 tej ustawy). Przewodniczący SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sę-dziowie SN: Katarzyna Gonera, Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Wiśniew-skiego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy z po-wództwa Andrzeja K. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w S. z udziałem Ogólno-polskiego Akademickiego Związku Zawodowego Krajowego Zarządu w Warszawie o zapłatę wynagrodzenia, na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego posta-nowieniem Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach z dnia 4 czerwca 2004 r. [...] „Czy art. 30 ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 1997 r. nr 56, poz. 357 ze zm.) stanowi podstawę indywidualnych roszczeń nauczycieli o za-płatę wynagrodzenia za pracę w wysokości określonej w art. 30 ust. 3 i 4 Karty Nau-czyciela jako średnie wynagrodzenie nauczycieli ?” o d m ó w i ł podjęcia uchwały. U z a s a d n i e n i e
2 Powód Andrzej K. żądał zasądzenia od Szkoły Podstawowej [...] w S. kwoty 1.536,40 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu niedoszacowania jego wynagro-dzenia w 2001 r. Pozwana Szkoła wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że wynagrodzenie powoda zostało ustalone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edu-kacji Narodowej z dnia 11 maja 2000 r. w sprawie minimalnych stawek wynagrodze-nia zasadniczego oraz z uchwałą Rady Gminy z dnia 14 września 2000 r. ustalającą dodatki do wynagrodzenia. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Skarżysku Kamiennej wyrokiem z dnia 17 lipca 2003 r. zasądził na rzecz powoda żądaną przez niego kwotę. Ustalił, że powód jest zatrudniony w pozwanej Szkole od dnia 1 września 1990 r. jako nauczyciel miano-wany wychowania fizycznego. Uchwałą [...] z dnia 14 września 2000 r. Rada Gminy w B. uchwaliła regulamin określający wysokość oraz szczegółowe warunki przyzna-wania nauczycielom dodatku motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz innych składników wynagrodzenia, a także dodatki do wynagrodzenia zasadniczego dla nauczycieli zatrudnionych na terenie Gminy B. Na podstawie tej uchwały dyrektor pozwanej Szkoły ustalił wynagrodzenie powoda w wysokości 1.763,66 zł obejmujące: dodatek za wysługę lat, dodatek motywacyjny, wynagrodzenie za godziny nadlicz-bowe, dodatek za specjalizację i wychowawstwo. Sąd Rejonowy uznał, że podstawę materialnoprawną uwzględnienia żądania stanowi art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że w określeniu wysokości wynagrodzenia nauczycieli uczestniczą dwa podmioty: minister właściwy do spraw oświaty i wychowania (w for-mie rozporządzenia) oraz organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego (w drodze regulaminu). Według art. 30 ust. 3 ustawy, średnie wyna-grodzenie nauczyciela stanowi 82% kwoty bazowej ustalonej dla pracowników sfery budżetowej na podstawie art. 5 pkt 1 lit. a i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grud-nia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 110, poz. 1255 ze zm.), przy czym kwota bazowa jest ustalana corocznie w ustawie budżetowej. Natomiast średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego w 2001 r. stanowi 161% wynagrodzenia nauczyciela sta-żysty. Kwota bazowa na 2001 r. wynosi 1.603,56 zł, zaś 82% tej kwoty - 1.315 zł. Zatem średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego w 2001 r. wynosiło 2.117 zł (1.315 zł x 161% = 2.117 zł). Biorąc pod uwagę powyższe wyliczenie, Sąd Rejonowy ustalił, że w 2001 r. wynagrodzenie miesięczne powoda zostało zaniżone o 118 zł, co
3 w skali roku czyni kwotę 1.416 zł. Poza tym zaniżenie to spowodowało również obni-żenie dodatkowego wynagrodzenia rocznego. W apelacji od powyższego wyroku strona pozwana zarzuciła błędną interpre-tację art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela. Jej zdaniem z przepisu tego wynika, że regu-lamin wynagradzania powinien być tak skonstruowany, by była uzyskiwana średnia na terenie działania jednostki samorządu terytorialnego, w związku z tym nie można mówić o niedoszacowaniu indywidualnych wynagrodzeń w stosunku do średnich gwarantowanych. Na wysokość średniego wynagrodzenia nauczycieli na terenie gminy mają bowiem wpływ różne czynniki, np. odprawy emerytalne, nagrody jubileu-szowe itp., które akurat nie muszą wystąpić w danej placówce i dlatego bezpośrednio nie mają wpływu na indywidualne wynagrodzenia. Natomiast na indywidualne wyna-grodzenie nauczyciela mają wpływ czynniki zależne od jakości pracy świadczonej przez nauczyciela (np. dodatek motywacyjny), od zadań wyznaczonych nauczycie-lowi przez dyrektora szkoły (np. dodatek za wychowawstwo, za godziny zastępstw doraźnych), od oceny pracy nauczyciela (np. nagrody). Regulamin wynagradzania obowiązujący w pozwanej Szkole został uchwalony przez Radę Gminy B. i jego za-kwestionowanie może nastąpić w trybie postępowania administracyjnego. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach uznał, że występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, sprowadzające się do pytania, czy art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela może stanowić - jak przyjął Sąd Rejonowy - podstawę indywidualnych roszczeń nauczycieli o zapłatę wynagrodzenia za pracę w wysokości określonej w art. 30 ust. 3 i 4 tej Karty jako średnie wynagrodzenie nauczycieli. Wątpliwości te uzasadnił Sąd Okręgowy nastę-pująco. Wynagrodzenie nauczycieli składa się z wynagrodzenia zasadniczego, dodatków (np. za wysługę lat), wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraź-nych zastępstw, nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy (art. 30 ust. 1). Wysokość wynagrodzenia zasadniczego jest uzależniona od stopnia awansu zawodowego, posiadanych kwalifikacji oraz wymiaru zajęć obowiązkowych, a wyso-kość dodatków - od okresu zatrudnienia, jakości świadczonej pracy, wykonywania zadań dodatkowych, warunków pracy (art. 30 ust. 2). Średnie wynagrodzenie nau-czycieli wszystkich stopni awansu zawodowego zostało określone procentowo jako pewna wielkość średniego wynagrodzenia nauczyciela-stażysty. I tak, średnie wyna-grodzenie nauczyciela stażysty stanowi 82% kwoty bazowej ustalanej corocznie w ustawie budżetowej (art. 30 ust. 3), natomiast w 2001 r. (okres objęty sporem) śred-
4 nie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego wynosiło 161% średniego wynagro-dzenia nauczyciela-stażysty, a kwota bazowa - 1.603,56 zł. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określa w drodze rozporządzenia wysokość minimalnych stawek wynagrodze-nia zasadniczego dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, szczegółowe zasady zaszeregowania, wykaz dodatkowych zajęć itp. (art. 30 ust. 5), natomiast organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego określa w drodze regulaminu wysokość stawek dodatków i szczegółowe warunki ich przyznawania, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny nadlicz-bowe i godziny doraźnych zastępstw, wysokość i warunki wypłacania tych składni-ków wynagrodzenia, które nie zostały określone w ustawie - w taki sposób, by śred-nie wynagrodzenia nauczycieli składające się z wynagrodzenia zasadniczego i wy-mienionych wyżej elementów, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o któ-rych mowa odpowiednio w art. 30 ust. 3 i 4 Karty Nauczyciela. Ponieważ celem art. 30 ust. 1 tej Karty jest zapewnienie nauczycielom określonego wynagrodzenia, kwoty obliczone w sposób przyjęty w art. 30 ust. 3 i 4 ustawy można by traktować jako mi-nimalną gwarantowaną wysokość wynagrodzenia nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego. Przy takim rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy pojęcie średniego wynagrodzenia nauczyciela oznaczałoby sumę jego wynagrodzenia zasadniczego i składników wymienionych w art. 30 ust. 6 pkt 1-3, która nie może być niższa od wy-nagrodzenia obliczonego na podstawie art. 30 ust. 3 i 4 Karty Nauczyciela, co z kolei dawałoby nauczycielowi roszczenie o wyrównanie wynagrodzenia do poziomu za-gwarantowanego w art. 30 ust. 3 i 4. Jednak w takim wypadku jako nieracjonalne należałoby ocenić przekazanie organom samorządowym kompetencji w zakresie ustalania niektórych składników wynagrodzenia, skoro suma tych składników jest z góry określona, a jedyna możliwość różnicowania wynagrodzenia polegałaby na jego podwyższeniu poszczególnym nauczycielom ponad poziom określony w art. 30 ust. 3 i 4 Karty Nauczyciela. Z drugiej strony - zdaniem Sądu Okręgowego - należy mieć na uwadze to, że Karta Nauczyciela nie określa minimalnej, lecz średnią wysokość określonych skład-ników wynagrodzenia dla grupy nauczycieli pracujących na danym terenie oraz ogólną sumę środków, które organ prowadzący szkołę powinien przeznaczyć na ten cel, ale nie przewiduje, w jaki sposób te środki miałyby być podzielone między po-
5 szczególnych nauczycieli. Oznacza to, że wyznaczenie ogólnej sumy środków na wynagrodzenia nauczycieli w danej jednostce samorządu terytorialnego pozostawia jej dość szeroki zakres swobody co do sposobu podziału tych środków, a w konse-kwencji może prowadzić do zróżnicowania wysokości wynagrodzeń nauczycieli na obszarze działania tej jednostki. Jeżeli przy tym organ prowadzący szkołę uchwalił regulamin wynagradzania, to pracodawca (szkoła) jest obowiązany wypłacać nau-czycielom wynagrodzenie w nim przewidziane, natomiast nauczycielom przysługują roszczenia jedynie o wypłatę świadczeń przewidzianych w tym regulaminie. Tym samym nauczyciel nie mógłby dochodzić roszczeń na tej podstawie, że - według jego oceny (wyliczeń) - dodatki ustalone przez organ prowadzący szkołę są zbyt niskie w stosunku do wytycznych ujętych w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o udzielenie odpowiedzi przeczącej na przedstawione zagadnienie prawne albo o odmowę podjęcia uchwały. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedstawione przez Sąd Okręgowy zagadnienie prawne ma na celu rozwia-nie wątpliwości, które wyłoniły się przy rozpoznawaniu roszczenia powoda z tytułu zaniżenia wynagrodzenia w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 r. „Niedosza-cowanie wynagrodzenia” - jak to określił powód - powstało w wyniku ustalenia przez dyrektora pozwanej Szkoły wysokości dodatków za wysługę lat i motywacyjnego, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe oraz dodatków za specjalizację i za wycho-wawstwo na podstawie regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe wa-runki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za wa-runki pracy oraz niektórych innych składników wynagrodzenia, a także określającego wysokość i szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatków mieszkanio-wego i wiejskiego. Regulamin ten został uchwalony w dniu 14 września 2000 r. przez Radę Gminy w B., będącą organem uchwałodawczym tej Gminy, gmina natomiast jest w myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) organem prowadzącym szkoły na obszarze swego działania. Kompetencję do określenia w drodze regulaminu wysokości stawek dodatków (za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy) oraz szczegó-łowych warunków przyznawania tych dodatków, szczegółowego sposobu obliczania
6 wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe oraz za godziny doraźnych zastępstw, a także wysokości i warunków wypłacania nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy (z pewnymi wyjątkami) stwarzał dla organu prowadzącego szkołę art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., tj. nadanym ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239). Przepis ten, poza ozna-czeniem dopuszczalnego przedmiotu regulacji w regulaminie wydanym przez organ prowadzący szkołę, stanowił, że określenie wysokości stawek dodatków i innych składników wynagrodzenia powinno nastąpić w taki sposób, by „średnie wynagro-dzenie nauczycieli, składające się z wynagrodzenia zasadniczego i składników, o których mowa w pkt 1-3, odpowiadało na obszarze działania danej jednostki samo-rządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w art. 3 i 4”. Również Sąd Okręgowy, formułując zagadnienie prawne, zapytał o to, czy wynagrodzenie za pracę w wysokości określonej w art. 30 ust. 3 i 4 ustawy, jako średnie wynagrodzenie nauczycieli, może być przedmiotem ich indywidualnych roszczeń. Jak z powyższego wynika, wszystkie wymienione przepisy (art. 30 ust. 3, 4 i 6 ustawy) składają się na całość konstrukcji przedstawionego zagadnienia prawnego. Tymczasem w 2001 r., czyli w okresie spornym, ustęp 4 art. 30 Karty Nauczyciela jeszcze nie obowiązywał. Wprawdzie ustawa z dnia 18 lutego 2000 r., zmieniając od dnia 6 kwietnia 2000 r. dotychczasowy art. 30 Karty Nauczyciela, wprowadziła sześć jego ustępów, w tym także ustęp 4, lecz nie wszystkie one weszły w życie wraz z pozostałymi przepisami ustawy zmieniającej, tj. od dnia 6 kwietnia 2000 r. Z art. 18 pkt 2 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela wynika, że art. 30 ust. 4 wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2002 r. Oznacza to, że przepis ten nie miał zastosowania przy ocenie stanu faktycznego sprawy i nie mógł też być brany pod uwagę jako ele-ment jej stanu prawnego. Z tego względu udzielenie przez Sąd Najwyższy odpowie-dzi na zagadnienie prawne wiążące się z tym przepisem nie może służyć właściwe-mu rozpoznaniu sprawy w związku ze złożoną apelacją. Byłoby więc sprzeczne z celem instytucji prawnej przewidzianej w art. 390 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu zagadnienia prawnego Sąd Okręgowy podniósł, że w myśl art. 30 ust. 5 Karty Nauczyciela minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa w drodze rozporządzenia wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia za-
7 sadniczego dla określonych w tym przepisie nauczycieli oraz sposób obliczenia wy-sokości tych stawek, natomiast do organu prowadzącego szkołę będącego jednostką samorządu terytorialnego należy takie określenie wysokości dodatków i innych składników wynagrodzenia, by razem z wynagrodzeniem zasadniczym odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w ust. 3 i 4 art. 30 ustawy. W innym fragmencie uzasadnienia Sąd Okręgowy stwierdził, że średnie wynagrodzenie nau-czyciela stażysty zostało określone w 2001 r. jako 82% kwoty bazowej, tj. w wysoko-ści 1.603,56 zł, i te dane liczbowe są zgodne z ustawą budżetową na 2001 r. oraz z art. 30 ust. 3 Karty Nauczyciela. Natomiast stwierdzenie, że w 2001 r. średnim wyna-grodzeniem nauczyciela mianowanego było 161% średniego wynagrodzenia staży-sty, zaś nauczycieli posiadających inny stopień awansu zawodowego - inne wielkości procentowe, nie wynika z żadnych przepisów powołanych przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zagadnienia prawnego, a zwłaszcza z art. 30 ust. 4 Karty Nauczyciela, który został wypełniony treścią dopiero w późniejszym czasie. Średnie wynagrodze-nie nauczycieli innych niż nauczyciel stażysta, przysługujące im w 2001 r., ustalił na okres przejściowy od 1 stycznia 2001 r. do 30 września 2002 r. przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239), przewidując dla nauczy-ciela mianowanego (takim był powód) 161% średniego wynagrodzenia nauczyciela stażysty. Jednak Sąd Okręgowy nie wskazał tego przepisu jako mającego zastoso-wanie w sprawie. Zresztą regulacja w nim zawarta wymagałaby ponadto uwzględ-nienia ust. 2 i ust. 3 art. 12, czyli oceny w szerszym kontekście prawnym. Przedstawione uwagi uzasadniają więc odmowę podjęcia uchwały. Niemniej Sąd Najwyższy uznał za celowe zwrócenie uwagi na następujące aspekty sprawy. Według art. 30 ust. 5 Karty Nauczyciela w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. zmieniającą Kartę Nauczyciela, do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawy pracy) należy określenie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadnicze-go i sposobu obliczania wysokości tych stawek dla nauczycieli realizujących w różny sposób obowiązujący ich tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin. Gdy zatem cho-dzi o wynagrodzenie zasadnicze, nauczycielowi należy się tyle, ile określi właściwy minister w rozporządzeniu. Natomiast stosownie do art. 30 ust. 6 ustawy, do organu prowadzącego szkołę będącego organem samorządu terytorialnego należy określe-
8 nie wysokości stawek dodatków do wynagrodzenia i wysokości innych jego składni-ków (o ile nie zostały określone w ustawie lub w odrębnych przepisach) - w taki spo-sób, by średnie wynagrodzenie nauczycieli, składające się z wynagrodzenia zasad-niczego (ustalonego w rozporządzeniu przez właściwego ministra) i składników w postaci dodatków oraz należności za godziny ponadwymiarowe i doraźnych za-stępstw (ustalonych w regulaminie wynagradzania przez organ prowadzący szkołę na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego) odpowiadało co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli określonym procentowo w ustawie (o czym była mowa we wcześniejszej części rozważań). Średnie wynagrodzenie nie jest wynagrodzeniem minimalnym, przysługującym każdemu nauczycielowi przynajmniej w tej minimalnej wysokości. Średnie wynagrodzenie - jak to wynika z art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela - składa się z wynagrodzenia zasadniczego oraz z dodatków do niego oraz innych składników, które nie są jednakowe dla wszystkich nauczycieli. Prawo do nich i ich wysokość są uzależnione od spełnienia się określonych przesła-nek, np. dodatek funkcyjny - od pełnienia funkcji, dodatek za wysługę lat - od stażu pracy, a wynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych - od pracy w ta-kim wymiarze itp. Toteż skoro dodatki są różne dla różnych nauczycieli, wynagro-dzenie ustalone dla konkretnego nauczyciela może się różnić od średniego wyna-grodzenia nauczycieli na obszarze gminy. Z art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela wynika, że „średnim wynagrodzeniom nauczycieli”, ustalonym w tej ustawie, powinny odpo-wiadać średnie wynagrodzenia nauczycieli (składające się z wynagrodzenia zasadni-czego i innych ustawowo określonych składników) określone przez jednostkę samo-rządu terytorialnego na obszarze jej działania - a nie indywidualne wynagrodzenie konkretnego nauczyciela. Wskazuje na to wyraźnie użyta liczba mnoga: „średnie wynagrodzenia nauczycieli”, co oznacza, że owe „średnie wynagrodzenia” na obsza-rze gminy, ustalone w drodze regulaminu, nie mogą być niższe od „średnich wynagrodzeń” ustalonych w ustawie. Wielkość „średnią” uzyskuje się natomiast z wielkości różniących się między sobą (mniejszych i większych). W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie charakter regulaminu dotyczą-cego wynagrodzenia nauczycieli, o którym stanowi art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, nie wywołuje kontrowersji. Jest on traktowany jako akt powszechnie obowiązującego prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) i samodzielna podstawa normatywna ustalania uprawnień nauczycieli w zakresie wynagrodzenia (zob. A.Kisielewicz: Regulamin dotyczący wynagrodzenia nauczycieli, Prawo Pracy 2001 r.
9 s. 19 i 21). Jest nie tylko czynnością stanowienia prawa miejscowego przez organ samorządu terytorialnego, ale także „lokalnym przedłużeniem ustawy - Karty Nau-czyciela” i aktem wykonawczym do niej, wydanym na podstawie zawartego w niej upoważnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejsco-wego w Białymstoku z dnia 1 marca 2001 r., SA/Bk 1532/00, OSP 2002 nr 11, poz. 138 z glosą aprobującą W.Chruścicielewskiego i P.Tarno - tamże, oraz glosę S.Kani do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2001 r., II SA 3057/00, Samorząd Terytorialny 2001 nr 12, s. 65-67). Zatem tylko niezgodność tego regulaminu z ustawą mogłaby być przyczyną jego niestosowania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PSK 121/23/1 2024-06-11Czy zasady ustalania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe nauczycieli, określone w uchwale rady gminy, mogą być sprzeczne z przepisami Karty Nauczyciela i rozporządzenia wykonawczego, a w szczególności, czy dopuszczal…
- I PSKP 26/23 2023-10-18Czy nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, które przypadają w dniach ustawowo wolnych od pracy, dniach szczególnych lub w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w środku tyg…
- I PK 6/18 2018-12-12Czy w przypadku nauczycieli zatrudnionych w niepublicznych szkołach o uprawnieniach szkół publicznych, przepisy Karty Nauczyciela dotyczące wynagradzania mają zastosowanie do ustalania wynagrodzenia za pracę w godzinach…
- III PK 160/14 2015-04-23Czy art. 84 ust. 5 Karty Nauczyciela, regulujący zwrot zatrzymanego wynagrodzenia, pozwala na określenie momentu, od którego pracodawca pozostaje w zwłoce z zapłatą należnego wynagrodzenia, co mogłoby stanowić podstawę d…
- I PKN 162/99 1999-07-21Czy nauczycielowi, którego stosunek pracy wygasł na skutek prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej o wydaleniu z zawodu, przysługuje zwrot zatrzymanej części wynagrodzenia za okres po wygaśnięciu stosunku pracy, m…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPCart. 30 ust. 6art. 30 ust. 3art. 30art. 5 pkt 1art. 6 ust. 1art. 30 ust. 1art. 30 ust. 2art. 30 ust. 5art. 3 ust. 1art. 3art. 18 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy