WA 34/02
Izba Wojskowa2002-06-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie sądu o obowiązku pozostawania przez skazanego żołnierza w określonym czasie w miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej, który wykonuje karę ograniczenia wolności, stanowi obrazę art. 323 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie sądu o obowiązku pozostawania przez skazanego żołnierza w określonym czasie w miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej, który wykonuje karę ograniczenia wolności na podstawie art. 227 § 1 k.k.w., nie stanowi obrazy art. 323 § 3 k.k. Wskazanie dowódcy jednostki wojskowej jako wykonującego karę oznacza również wskazanie miejsca jej odbywania, a dowódca ma obowiązek określić konkretne miejsce w obrębie jednostki.Stan faktyczny
Krzysztof T., żołnierz zawodowy, został skazany za popełnienie trzech przestępstw oszustwa przy użyciu podrobionych dokumentów, polegających na wyłudzeniu dofinansowania kosztów wypoczynku dzieci. Wojskowy Sąd Okręgowy wymierzył mu karę łączną 10 miesięcy ograniczenia wolności, orzekając obowiązek pozostawania przez dwa dni w tygodniu w miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej. Prokurator wniósł apelację, zarzucając obrazę prawa materialnego, gdyż sąd nie wskazał precyzyjnie miejsca odbywania kary, scedowując ten obowiązek na dowódcę jednostki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił apelację prokuratora i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w P.Pełny tekst orzeczenia
111 WYROK Z DNIA 21 CZERWCA 2002 R. WA 34/02 Orzeczenie w wyroku, że żołnierz zawodowy skazany na karę ograniczenia wolności ma pozostawać przez 2 dni w tygodniu w miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej, który na podstawie art. 227 § 1 k.k.w. powołany jest do wykonania tej kary, nie stanowi obrazy art. 323 § 3 k.k. Przewodniczący: sędzia SN płk S. Kosmal. Sędziowie SN: płk W. Maciak (sprawozdawca), płk E. Matwijów. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk S. Gorzkiewicz. Sąd Najwyższy w sprawie Krzysztofa T., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. – trzykrotnie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2002 r. apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 kwietnia 2002 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...) Uzasadnienie: Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 kwietnia 2002 r. Krzysztof T. uznany został winnym popełnienia trzech przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k., polegających na tym, że: „1. w dniu 28 września 1998 r. w M., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowych w postaci uzyskania nienależnego mu świadczenia, wprowadził w błąd dowódcę Jednostki Wojskowej w M. poprzez użycie jako autentycznego podrobionego dokumentu w postaci rachunku uproszczonego nr 227/98 z dnia 27 lipca 1998 r. opieczętowanego pieczęcią Ośrodka Wczasowego w B., potwierdzającego dokonanie zapłaty w wysokości 1060 zł za pobyt jego dzieci Natalii i Radosława na obozie letnim, czym doprowadził wymienioną Jednostkę do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem – kwotą 795 zł, wypłaconą mu z tytułu dofinansowania rzekomo poniesionych kosztów wypoczynku jego dzieci; 2. w dniu 17 września 1999 r. w M., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowych w postaci uzyskania nienależnego mu świadczenia, wprowadził w błąd dowódcę Jednostki Wojskowej w M. poprzez użycie jako autentycznych podrobionych dokumentów w postaci zaświadczenia potwierdzającego pobyt na obozie oraz rachunku uproszczonego nr 236/99 z dnia 19 lipca 1999 r. opieczętowanego pieczęcią Ośrodka Wczasowego w B., potwierdzającego dokonanie zapłaty w wysokości 1 560 zł za pobyt jego dzieci Natalii i Radosława na obozie letnim, czym doprowadził wymienioną Jednostkę do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem – kwotą 858 zł, wypłaconą mu z tytułu dofinansowania rzekomo poniesionych kosztów wypoczynku jego dzieci; 3. w dniu 23 lutego 2000 r. w M., działając w celu osiągnięcia korzyści
majątkowych w postaci uzyskania nienależnego mu świadczenia, wprowadził w błąd dowódcę Jednostki Wojskowej w M. poprzez użycie jako autentycznych podrobionych dokumentów w postaci zaświadczenia o posiadaniu uprawnień na prowadzenie zorganizowanych form wypoczynku i potwierdzającego pobyt na zimowisku oraz faktury z dnia 31 stycznia 2000 r. opieczętowanego pieczęcią Ośrodka Wypoczynkowego w G., potwierdzającego dokonanie zapłaty w wysokości 1440 zł za pobyt jego dzieci Natalii i Radosława na zimowisku, czym doprowadził wymienioną Jednostkę do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem kwotą 792 zł, wypłaconą mu z tytułu dofinansowania rzekomo poniesionych kosztów wypoczynku jego dzieci”. Za każdy z tych czynów Krzysztof T., na podstawie art. 286 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 1 k.k. w zw. z art. 295 § 1 k.k. i art. 60 § 6 pkt 3 k.k., skazany został na kary po 6 miesięcy ograniczenia wolności. Na podstawie art. 85, 86 § 1 i art. 86 § 3 k.k. w miejsce orzeczonych kar jednostkowych Wojskowy Sąd Okręgowy w P. wymierzył karę łączną 10 miesięcy ograniczenia wolności, orzekając obowiązek pozostawania przez oskarżonego przez dwa dni w tygodniu, tj. w każdy poniedziałek i piątek, od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku, w miejscu wskazanym przez dowódcę Jednostki Wojskowej w M. Jednocześnie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 i art. 70 § 1 pkt 2 k.k., sąd wykonanie kary łącznej ograniczenia wolności warunkowo zawiesił na okres próby, wynoszący rok, na podstawie zaś art. 71 § 1 k.k. orzekł 50 stawek dziennych grzywny, po 20 złotych każda. Wyrok ten apelacją na niekorzyść oskarżonego zaskarżył Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w E. Zarzucając temu orzeczeniu, na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k., „obrazę przepisu prawa materialnego art. 323 § 3 k.k. poprzez błędne niewskazanie zarówno przy orzekaniu kar jednostkowych, jak i kary łącznej, miejsca w którym nieprawomocnie skazany Krzysztof T. ma obowiązek pozostawać przez dwa dni w tygodniu, tj. w każdy poniedziałek i piątek oraz scedowanie tego obligatoryjnego obowiązku na rzecz dowódcy Jednostki Wojskowej w M., który nie posiada w tym zakresie żadnych «kreatywnych uprawnień»”, oskarżyciel publiczny wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia za poszczególne przestępstwa jednostkowych kar ograniczenia wolności oraz kary łącznej ograniczenia wolności wraz z obowiązkiem pozostawania przez oskarżonego Krzysztofa T. w określonym miejscu poprzez wskazanie terenu Jednostki Wojskowej w M. jako miejsca, w którym w każdy poniedziałek i piątek oskarżony Krzysztof T. ma obowiązek pozostawać w czasie od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku; – w pozostałym zakresie utrzymanie wyroku w mocy”. W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy, jako instancja apelacyjna, zważył, co następuje: Apelacja Prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w E. nie zasługuje na uwzględnienie. Nie w pełni bowiem można się zgodzić z wywiedzioną w skardze odwoławczej tezą, iż sąd pierwszej instancji, wbrew dyspozycji art. 323 § 3 k.k., scedował prawo określenia miejsca pozostawania oskarżonego, w ramach wykonywania kary ograniczenia wolności, na dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz ten odbywa służbę, mimo to, iż nie ma on żadnych uprawnień kreatywnych w tym zakresie.
Sąd ten, wymierzając zarówno kary jednostkowe ograniczenia wolności za poszczególne przestępstwa, jak i określając wysokość kary łącznej, orzekł przecież o obowiązku pozostawania przez oskarżonego w określonym czasie, przez dwa dni w tygodniu, wskazując zaś na dowódcę Jednostki Wojskowej w M. jako wykonującego, w myśl art. 227 § 1 k.k.w., tę karę, wskazał przez to również miejsce jej odbywania, tj. macierzystą Jednostkę Wojskową w M. Skoro bowiem powołany art. 227 § 1 k.k.w. stanowi, że karę ograniczenia wolności wobec osób wymienionych w art. 323 § 3 k.k. wykonuje dowódca jednostki wojskowej, w której skazany pełni służbę, to określenie w części skazującej wyroku przez sąd, iż karę tę ma on odbywać w określonym czasie w miejscu wskazanym przez dowódcę jego jednostki wojskowej, jest określeniem miejsca jej wykonywania i nie stanowi obrazy prawa materialnego, tj. art. 323 § 3 k.k. Sąd, określając w ten sposób miejsce odbywania kary ograniczenia wolności przez skazanego żołnierza, wskazuje na dowódcę, który, zgodnie z art. 227 § 1 k.k.w., wykonuje tę karę, aby w rozkazie wymienił, gdzie w obrębie jednostki skazany ma przebywać i jakie zadania wykonywać (por. Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, pod redakcją A. Zolla, Kraków 1999, t. 3, s. 623, teza 20 i 21) i wcale nie pozbywa się w ten sposób uprawnień wynikających z treści art. 323 § 3 k.p.k., co niesłusznie podnosi w apelacji jej autor. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- WKN 36/01 2002-02-05Czy sąd orzekający karę ograniczenia wolności wobec żołnierza, o którym mowa w art. 323 § 3 k.k., jest zobowiązany orzec obowiązek pozostawania w określonym miejscu w czasie od zakończenia zajęć służbowych do capstrzyku…
- I KA 16/22 2023-02-28Czy żołnierze pełniący czynną służbę wojskową mogą być zobowiązani do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w ramach kary ograniczenia wolności, czy też powinni podlegać innej formie tej kary pr…
- WK 22/05 2005-11-24Czy zgoda żołnierza innej służby wojskowej niż zasadnicza na skazanie w trybie art. 335 k.p.k. lub art. 343 k.p.k. musi obejmować zgodę na orzeczenie obowiązku z art. 323 § 3 k.k., aby skazanie bez rozprawy było dopuszcz…
- N 13/76 1976-10-08Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zamienił karę ograniczenia wolności na zastępczą karę pozbawienia wolności, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności związanych z uchylaniem się skazanego od wykonania kary…
- WK 44/02 2002-12-20Czy wobec żołnierza, który w chwili orzekania nie pełni już czynnej służby wojskowej, można orzec karę ograniczenia wolności na podstawie przepisów części wojskowej Kodeksu karnego, czy też należy stosować zasady ogólne?
Powołane przepisy
art. 227 § 1 KKart. 323 § 3 KKart. 286 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 60 § 1 KKart. 295 § 1 KKart. 60 § 6 pkt 3 KKart. 85art. 86 § 3 KKart. 69 § 1art. 70 § 1 pkt 2 KKart. 71 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy