I CZ 37/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-05-10
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Józef Frąckowiak, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny, uchylając wyrok Sądu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 386 § 4 k.p.c., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniono to tym, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, dokonując ustaleń faktycznych i ocen prawnych opartych na błędnych założeniach, bez uwzględnienia zarzutów strony pozwanej oraz bez podstawy prawnej, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną. Zarzuty naruszenia innych przepisów prawa procesowego i materialnego nie mogły być rozpatrywane w ramach zażalenia na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c.Stan faktyczny
Powód A. T. i W. T. domagali się zapłaty od C. Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie S.A., a pozwany wzajemny C. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. również domagał się zapłaty od A. T. i W. T. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powód A. T. złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda (pozwanego wzajemnego) A. T. na wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 37/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa A. T. i W. T. przeciwko C. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. […] o zapłatę i z powództwa wzajemnego C. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. przeciwko A. T. i W. T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 maja 2013 r., zażalenia powoda (pozwanego wzajemnego) A. T. na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 października 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Powód (pozwany wzajemny) A. T. złożył zażalenie, na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 października 2012 r. W zażaleniu zaskarżył ten wyrok w całości w zakresie w jakim Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego do ponownego rozpoznania. W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenia 1) art. 379 pkt 3 w związku z art. 321 § 1 k.p.c., 2) art. 233 k.p.c., 3) przepisów prawa materialnego niewskazanych i niewyjaśnionych przez Sąd Apelacyjny w zakresie w jakim doprowadziły ten Sąd do uznania, że łącząca strony umowa agencyjna uległa rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2004 r., 4) naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie, którego podstawą jest art. 3941 § 11 k.p.c., ma wyraźnie określony zakres. W takim zażaleniu strona może wskazywać tylko na to, że Sąd II instancji bez podstawy jaką stanowi art. 386 § 4 k.p.c. przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Innymi słowy, że pomimo tego, iż sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy ma ją rozpoznawać ponownie. Przepis ten w żadnym razie nie stwarza stronie okazji do podnoszenia innych zarzutów naruszenia prawa procesowego lub materialnego, które może ona podnosić w skardze kasacyjnej. (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12). Mając to na uwadze, zarzuty podniesione w zażaleniu w pkt. 1 do 3 nie mogą w ogóle być wzięte pod uwagę. Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., to nie zasługuje on na uwzględnienie. Dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i ich ocena prawna są oparte na błędnych założeniach, które Sąd ten przyjął bez uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez stronę pozwaną. Dotyczy to przede wszystkim uznania, że notatka z 1 sierpnia 2004 r. stanowi aneks do umowy z dnia 24 lutego 2002 r. i umowa ta wiązała strony do 19 maja 2005 r., podczas gdy z treści tego dokumentu wynika, że na jego podstawie zostanie dopiero przygotowana nowa umowa. Sąd ten przyjął w konsekwencji także, iż umowa zawarta na czas nieokreślony w związku z jej wypowiedzeniem przekształciła się w umowę na czas oznaczony i ta z kolei dalej przekształciła się w umowę na czas
3 nieokreślony. Taka ocena Sądu I instancji, jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny, ze względu na sprzeczność z treścią wspomnianej notatki oraz zupełne pominiecie podstawy prawnej takiego wnioskowania w ogóle nie poddaje się kontroli instancyjnej. Jeżeli takie założenia i oceny prawne Sądu I instancji uznać za nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym i nie mające podstawy prawnej, to całkowitej rewizji wymaga stanowisko przyjęte w wyroku Sądu I instancji co do podstawy zasądzenia prowizji za rok 2005. Sąd I instancji zasadzając tzw. świadczenie wyrównawcze oparł się na opinii biegłego także w zakresie określenia podstawy prawnej rozstrzygniecie. Biegły może dokonywać ustaleń faktycznych, natomiast ocena prawna należy do sądu. Sąd I instancji nie rozpoznała również zarzutów pozwanego co do tego, że powód A. T. występował względem pozwanego w podwójnej roli: jako pracownik pozwanego, z drugiej zaś jako agent współpracujący z pozwanym na zasadzie umowy. Ta okoliczność wymagała zaś oceny, które z umów zostały zawarte z uznaniem powoda jako pracownika pozwanego, które zaś jako agenta. W sumie dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i oceny prawne są nie tylko ustaleniami i ocenami dokonanymi bez odniesienia się do zarzutów strony pozwanej, ale nie mają one podstawy w zebranym materiale dowodowym, a ze względu na sprzeczności oraz wyraźnie błędną ocenę prawna lub jej brak, orzeczenie Sądu I instancji nie poddaje się kontroli instancyjnej. Biorąc to pod uwagę należy uznać, że Sąd Apelacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania ze względu na to, że Sąd I instancji nie rozpoznał jej istoty nie naruszył art. 386 § 4 k.p.c. Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia. es
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 49/15 2015-11-19Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić postanowienie sądu drugiej instancji, które uchyliło wyrok sądu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoz…
- I CZ 34/16 2016-06-02Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy?
- IV CZ 71/18 2018-12-18Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy Sąd Okręgowy oddalił powództwo z…
- IV CZ 114/17 2018-02-15Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, stosując art. 386 § 4 k.p.c.?
- IV CZ 83/15 2016-01-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji?
Powołane przepisy
art. 3941 § 11 KPCart. 379 pkt 3art. 321 § 1 KPCart. 233 KPCart. 386 § 4 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 11§ 1§ 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy