III CZ 44/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-10-29
Skład orzekający: Wojciech Jan, Grzegorz Misiurek, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedopuszczalność skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, przewidziana w art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. dla spraw o dział spadku i zniesienie współwłasności, ma zastosowanie do postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia wydanego w postępowaniu o dział spadku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niedopuszczalność skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, przewidziana w art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. dla spraw o dział spadku i zniesienie współwłasności, ma zastosowanie do postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia wydanego w postępowaniu o dział spadku. Rozstrzygająca jest tu okoliczność, że postanowienie zostało wydane w postępowaniu o dział spadku, a nie jego treść. Ograniczenie to nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia wstępnego o stwierdzenie zasiedzenia, wydanego w sprawie o dział spadku, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 50 000 zł. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c., twierdząc, że przepis ten dotyczy tylko spraw o zniesienie współwłasności i dział spadku, a nie spraw o zasiedzenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 44/09 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku H.K. przy uczestnictwie [...] o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2009 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu oddającego apelację wnioskodawczyni od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w J. – wydanego w sprawie o dział spadku – uwzględniającego wniosek uczestników postępowania J.G. i C.G. o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości położonej w J. przy ul. L. Sąd odwoławczy uznał, ze skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na wskazaną w niej wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 50 000 zł (art. 3986 § 2 w związku z art. 13 § 2 i art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). W zażaleniu pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., ponieważ przewidziana w nim niedopuszczalność skargi kasacyjnej, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, dotyczy spraw o zniesienie współwłasności i dział spadku. Tymczasem odrzucona skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia w przedmiocie zasiedzenia własności nieruchomości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprawdzie bezpośrednim przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wstępne, dotyczące zasiedzenia własności nieruchomości, jednakże nie ulega wątpliwości, że zostało ono wydane w postępowaniu o dział spadku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w takiej sytuacji o dopuszczalności skargi kasacyjnej rozstrzyga wydanie postanowienia w postępowaniu o dział spadku, a nie treść zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2001 r., II Cz 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181). Sąd Okręgowy nie naruszył zatem – wbrew zarzutowi skarżącej – art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. i trafnie uznał, że skarga kasacyjna ze względu na wskazaną w niej wartość przedmiotu zaskarżenia jest niedopuszczalna. Nie można także podzielić zarzutu, że zależność dopuszczalności skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia narusza konstytucyjne
3 zagwarantowane obywatelowi prawo do sądu. Obowiązująca w postępowaniu nieprocesowym odrębna regulacja dopuszczalności skargi kasacyjnej nie oznacza, ani zamknięcia drogi sądowej w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności, ani naruszenia wynikającej z zasady państwa prawnego zasady sprawiedliwości społecznej, ani też prawa obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., l Cz 43/07, niepubl.). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 59/16 2017-01-13Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o dział spadku, które rozstrzyga spór o nabycie własności przez zasiedzenie przez współspadkobiercę, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia j…
- IV CSK 719/15 2016-02-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, podlega odrzuceniu na podstawie art. 5191 § 4 pkt 4) k.p.c.?
- II CZ 101/13 2014-01-23Czy w przypadku zaskarżenia postanowienia wstępnego w sprawie o dział spadku, dopuszczalność skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia jest oceniana według przepisów dotyczących postępowań działowych…
- II CSK 107/18 2018-06-22Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza kwoty wskazanej w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- I CSK 3723/23 2025-09-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której incydentalnie podniesiono zarzut zasiedzenia, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150 000 zł?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 13 § 2art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 4 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy