IV KK 221/17
WyrokIzba Karna2017-06-29
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Małgorzata Gierszon, Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd, uwzględniając wniosek o skazanie na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., prawidłowo ustalił, że sprawca popełnił przestępstwo z art. 178a § 4 k.k., jeśli jego poprzednie skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., nie dokonał właściwej kontroli przesłanek odpowiedzialności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. W szczególności, nie ustalił, czy sprawca był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, podczas gdy jego poprzednie skazanie uległo zatarciu z mocy prawa. Brak tej przesłanki skutkował obrazą art. 178a § 4 k.k.Stan faktyczny
Prokurator złożył wniosek o skazanie M. D. za prowadzenie motoroweru w stanie nietrzeźwości, będąc uprzednio skazanym za podobne przestępstwo. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek i skazał M. D. na karę pozbawienia wolności, orzekając dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Kasację wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa, ponieważ poprzednie skazanie M. D. uległo zatarciu z mocy prawa przed popełnieniem nowego czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 221/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Andrzej Ryński Protokolant Danuta Bratkrajc po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy M. D. skazanego z art. 178 § 4 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt IV K (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę M. D. przekazuje Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. Ośrodka Zamiejscowego z siedzibą w P. skierował do miejscowego Sądu Rejonowego wniosek o skazanie M. D. i wymierzenie mu uzgodnionej z nim kary za czyn polegający na tym, że w dniu 14 listopada 2016 r. w P., na ulicy P. prowadził motorower marki Fuxiandas o nr rej. (…), będąc w stanie nietrzeźwości, 1,03 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu,
2 będąc uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 września 2011 r. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. za czyn z art. 178a § 4 k.k. Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt VI K (…), Sąd Rejonowy w T. Wydział VI Karny Zamiejscowy w P., uwzględniając wniosek prokuratora, uznał oskarżonego M. D. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 178a § 4 k.k. i na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, zaś na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec niego dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, a z mocy art. 43a § 2 k.k. orzekł środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 10 000 zł. na rzecz Funduszu Pomocy Poszkodowanym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok powyższy nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 12 stycznia 2017 r. Od tego wyroku kasację wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości, na korzyść skazanego M. D. i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i wydaniu na posiedzeniu w dniu 5 stycznia 2017 r. wyroku skazującego M. D. za czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., polegający na prowadzeniu w dniu 14 listopada 2016 r motoroweru w stanie nietrzeźwości, będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt VII K (…), za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, podczas gdy skazanie to uległo zatarciu z mocy prawa w dniu 29 marca 2014 r., co skutkowało obrazą art. 178a § 4 k.k., bowiem M. D. w dacie popełnienia przypisanego mu czynu nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, a czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. nie dopuścił się w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Kasacja jest oczywiście zasadna. Trafnie podniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie, przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Sąd Rejonowy w T. uwzględniając wniosek prokuratora, złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k., nie dokonał jego właściwej kontroli. Nie ustalił, czy oskarżony zarówno w dniu popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i w dacie wyrokowania był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173 k.k., 174 k.k., 177 k.k. lub art. 355 § 2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, że dopuścił się prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. Przypomnieć należy, że warunkiem odpowiedzialności za przestępstwo określone w art. 178a § 4 k.k. jest uprzednia prawomocna karalność sprawcy za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za jedno z przestępstw wymienionych powyżej albo dopuszczenie się prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. Sąd Rejonowy w T. przyjął błędnie, powielając to za prokuratorem, że M. D. był uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Wynika to z opisu czynu przypisanego skazanemu. Zgodnie z nim M. D. miał być prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt VII K (…), za czyn z art. 178 a § 1 k.k. Została mu wówczas wymierzona za ten czyn kara 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Orzeczono również środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, który obowiązywał skazanego do dnia 19 marca 2013 r. (k. (…) akt o sygn. VII K (…)), oraz na podstawie art. 49 § 2 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł, które M. D. uiścił w dniu 25 kwietnia 2013 r. (k. (…) akt o sygn. VII K
4 (…)). Nie zarządzono wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem - ani w okresie próby, ani w okresie dalszych 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Poza sporem jest zatem, iż w realiach sprawy, powyższe skazanie uległo zatarciu z urzędu, na podstawie art. 76 k.k., w terminie 6 miesięcy od daty zakończenia okresu. Termin ten upłynął w dniu 29 marca 2014 r. M. D. zarówno w dacie popełnienia przypisanego mu przestępstwa, jak i w dacie wyrokowania nie był zatem osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. W tej sytuacji przypisanie mu przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k. stanowi obrazę tego przepisu (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt III KK 427/15). Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku. r.g.
Powiązane orzeczenia
- V KK 532/19 2020-05-27Czy zatarte z mocy prawa skazanie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości może stanowić podstawę do przypisania sprawcy odpowiedzialności karnej na podstawie art. 178a § 4 k.k. w dacie wyrokowania?
- V KK 212/22 2022-07-05Czy popełnienie przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. jest możliwe, gdy uprzednie skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu z mocy prawa przed datą wydania wyroku?
- V KK 610/21 2022-01-11Czy skazanie za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które uległo zatarciu z mocy prawa, może stanowić podstawę do przypisania sprawcy odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. (p…
- IV KK 553/19 2020-05-27Czy zatarcie skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które nastąpiło przed popełnieniem nowego czynu, wyklucza przypisanie sprawcy odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k.?
- III KK 95/17 2017-03-21Czy popełnienie czynu z art. 178a § 4 k.k. jest możliwe, gdy wcześniejsze skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości uległo zatarciu, a zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony w związku z tym skaza…
Powołane przepisy
art. 178 § 4 KKart. 178a § 4 KKart. 42 § 3 KKart. 43a § 2 KKart. 343 § 7 KPKart. 335 § 1 KPKart. 178a § 1 KKart. 173 KKart. 355 § 2 KKart. 178art. 49 § 2 KKart. 76 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy