IV CZ 92/08

Sygn. akt IV CZ 92/08 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w B., Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ł. i Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2008 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie oraz zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. i Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 r. oddalił złożony w dniu 14 lipca 2008 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. oraz odrzucił skargę kasacyjna dołączoną do tego wniosku. Według dokonanych ustaleń wcześniejszym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2008 r. skarga kasacyjna również została odrzucona po stwierdzeniu przez Sąd Apelacyjny, że zawodowy pełnomocnik powódki, wnosząc skargę kasacyjną – wbrew 2 obowiązkowi wynikającemu z art.1302 § 3 k.p.c. – nie uiścił opłaty od skargi. Obowiązek ten obciążał wnoszącego skargę mimo uzyskania przez powódkę zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi, skoro zwolnienie dotyczyło tylko opłaty od pozwu oraz opłaty od apelacji. Oddalając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i w następstwie tego odrzucając po raz drugi skargę kasacyjną Sąd Apelacyjny wskazał, że podana we wniosku okoliczność, że w judykaturze nie było zgodnego stanowiska co do kwestii, czy uzyskane w postępowaniu przed sądem powszechnym zwolnienie od kosztów sadowych rozciąga się na postępowaniem kasacyjne, „nie może być oceniane jako niezawinione uchybienie w kontekście art.168 § 1 k.p.c.”. Sąd Apelacyjny zaznaczył nadto, że w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 także uzyskane w całości zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami I i II instancji nie odnosi skutku w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie w części orzekającej o odrzuceniu skargi kasacyjnej pełnomocnik powódki zarzucił naruszenie „art.168 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez powódkę J. J. nastąpiło z jej winy, co uzasadnia oddalenie wniosku o przywrócenie terminu i odrzucenie skargi kasacyjnej”. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i „przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło odnieść skutku. W sytuacji, gdy skarżąca była zwolniona wyłącznie od opłaty od pozwu i opłaty od apelacji, jej pełnomocnik, wnosząc skargę kasacyjną, był zobowiązany uiścić należną od tej skargi opłatę. Niespełnienie tego obowiązku spowodowało odrzucenie skargi kasacyjnej (art.1304 § 3 k.p.c.). Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, które Sąd Najwyższy – zważywszy na podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 168 k.p.c. - objął kontrolą na podstawie art. 380 k.p.c., prawidłowo zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie została bowiem wskazana żadna okoliczność, która usprawiedliwiałaby zaniechanie opłacenia skargi kasacyjnej. Nie stanowi takiej okoliczności przekonanie pełnomocnika powódki oparte na przekazanych przez powódkę dokumentach, że powódka korzystała ze zwolnienia od kosztów w całości. 3 Skoro powódka nie została zwolniona w całości od kosztów sądowych, to jej pełnomocnik nie mógł otrzymać dokumentu wskazującego na taki zakres zwolnienia od kosztów. Błąd profesjonalnego pełnomocnika w zakresie stosowania prawa, nie może stanowić podstawy do żądania przywrócenia terminu (por. Postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, LEX nr 319631 oraz postanowienie SN z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, LEX nr 346193). Nie jest także okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu występująca w orzecznictwie do chwili wydania uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008, nr 11, poz.122) wątpliwość, czy zwolnienie strony od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, obejmuje postępowanie kasacyjne, skoro powódka nie była zwolniona w całości od kosztów sądowych. Wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu powołanej uchwały Sądu Najwyższego nie mają żadnego znaczenia ani dla oceny zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ani dla oceny zasadności zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skoro bowiem Sąd Apelacyjny prawidłowo nie uwzględnił wspomnianego wniosku o przywrócenie terminu, to w konsekwencji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną. Kwestionowanie tego rozstrzygnięcia zarzutem naruszenia art. 168 k.p.c. oraz szerokim wywodem odnoszącym się do kwestii, będącej przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r. w istocie nie stanowi uzasadnienia zażalenia. Z przytoczonych względów należało oddalić zażalenie (art. 39814 w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).