IV CZ 58/01

PostanowienieIzba Cywilna2001-06-21

Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Henryk Pietrzkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie treści doręczonego stronie przez sąd zarządzenia może być oparte na domniemaniu faktycznym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenie treści doręczonego stronie przez sąd zarządzenia może być oparte na domniemaniu faktycznym, zgodnie z art. 231 k.p.c. Ciężar obalenia faktu wynikającego z takiego domniemania spoczywa na stronie, która twierdzi, że fakt ten nie zaistniał. Skarżący nie wykazał, aby rozumowanie sądu przy konstruowaniu domniemania faktycznego było nielogiczne lub podważył prawidłowość dokonanych ustaleń.
Stan faktyczny
Powódka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił jej kasację z powodu niewykonania przez pełnomocnika zarządzenia sądu. Zarządzenie wzywało do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia oraz do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Pełnomocnik powódki twierdził, że nie był wzywany do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, a jedynie do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 21 czerwca 2001 r., IV CZ 58/01 Ustalenie treści doręczonego stronie przez sąd zarządzenia może być oparte na domniemaniu faktycznym. Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący), Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca), Sędzia SA Jan Kremer Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Anny Ż. przeciwko Gminie Miasta E., Zarządowi Budynków Komunalnych w E. o nakazanie, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2001 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 31 stycznia 2001 r. oddalił zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w Elblągu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2001 r. w sprawie, w której powódka żądała zobowiązania pozwanej Gminy do złożenia oświadczenia woli o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie oraz przeniesienie własności garażu, odrzucił kasację powódki, stwierdzając, że jej pełnomocnik nie wykonał doręczonego mu w dniu 12 stycznia 2001 r. zarządzenia w części wzywającej do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Zarządzenie to zawierało także wezwanie do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach powódki. W złożonym na to postanowienie zażaleniu, zawierającym wniosek o jego uchylenie, pełnomocnik powódki – podkreślając, że w rozpoznawanej sprawie „wartość przedmiotu sporu była zawsze jednoznaczna i wynosiła 1200 zł” – podniósł, że „nigdy nie był wzywany do wskazania wartości przedmiotu sporu, natomiast był wezwany do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym powódki”. Zażalenie przedstawione zostało z dołączoną do akt sprawy odpowiedzią pełnomocnika powódki na zarządzenie sądu, w której informuje, że nie dysponuje oryginałem wezwania sądowego, doręczonego w dniu 12 stycznia 2001 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Ustalenie Sądu Okręgowego, że pełnomocnikowi powódki doręczone zostało w dniu 12 stycznia 2001 r. zarządzenie obejmujące swą treścią nie tylko wezwanie do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, dochodach i majątku powódki, ale także wezwanie do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, oparte jest na domniemaniu faktycznym (art. 231 k.p.c.). Ustalenie dotyczące treści doręczonego stronie zarządzenia sądowego może być oparte na takim domniemaniu. Wprawdzie Sąd Okręgowy dokonując tego ustalenia, nie odwołał się do art. 231 k.p.c., ale nie może budzić wątpliwości, że wniosek prowadzący do przyjętego przez ten Sąd ustalenia – kwestionowanego w zażaleniu – wyciągnięty został na podstawie innych ustalonych faktów. Są nimi treść zarządzenia, adnotacja sekretarza sądowego o jego wykonaniu oraz fakt otrzymania przez pełnomocnika powódki korespondencji sądowej, która – wedle urzędowej adnotacji w aktach sprawy – powinna zawierać pełną treść zarządzenia. Ciężar obalenia faktu wynikającego z domniemania faktycznego spoczywa na osobie, która twierdzi, że fakt taki nie zaistniał. Pełnomocnik powódki wyjaśnił, że nie dysponuje doręczonym mu zarządzeniem, nie zaofiarował żadnych dowodów ani nie powołał się na fakty, w świetle których domniemanie mogłoby zostać obalone. Dokonywanie ustaleń w drodze domniemania faktycznego jest w istocie oparte na swobodnym wnioskowaniu, które powinno odpowiadać zasadom logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Skarżący nie wykazał, aby rozumowanie Sądu Okręgowego przy konstruowaniu domniemania faktycznego było nielogiczne, nie przytoczył także argumentacji, która by podważała prawidłowość dokonanych ustaleń i ich powiązanie z pozostałymi okolicznościami w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. (...) Z przytoczonych względów należało zażalenie oddalić (art. 385 w związku z art. 397 § 2 i art. 39319 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 KPCart. 385art. 397 § 2art. 39319 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy