III KK 691/18

WyrokIzba Karna2019-10-15

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Przemysław Kalinowski, Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wcześniejsze prawomocne skazanie za urządzenie gier hazardowych w innym miejscu, nawet w tym samym okresie czasowym i w ramach czynu ciągłego, stanowi przeszkodę procesową w postaci powagi rzeczy osądzonej dla późniejszego postępowania karnego skarbowego dotyczącego urządzenia gier hazardowych w kolejnym miejscu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wcześniejsze prawomocne skazanie za urządzenie gier hazardowych w innym miejscu, nawet jeśli dotyczyło okresu obejmującego czyn przypisany w późniejszym postępowaniu i było kwalifikowane jako czyn ciągły, nie stanowi przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Kluczowe jest to, że urządzenie gry hazardowej w każdym nowym miejscu, bez wymaganej koncesji, stanowi odrębny czyn w sensie prawnokarnym, a warunek tożsamości czynów nie jest spełniony, jeśli czyny popełniono w różnych miejscach.
Stan faktyczny
Oskarżony M.W. został oskarżony o urządzenie gier hazardowych na automatach w różnych lokalizacjach i okresach, bez wymaganej koncesji, co stanowiło przestępstwo skarbowe. Sąd pierwszej instancji skazał go za te czyny. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając, że doszło do powagi rzeczy osądzonej ze względu na wcześniejsze prawomocne skazania za podobne czyny popełnione w tym samym okresie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że wcześniejsze skazania nie stanowiły powagi rzeczy osądzonej, ponieważ czyny były popełnione w różnych miejscach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 691/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski SSN Marek Pietruszyński Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego w sprawie M.W. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 października 2019 r., kasacji, wniesionych przez Prokuratora Rejonowego w E. i Naczelnika (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O. - na niekorzyść, od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt VI Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE M.W. został oskarżony o to, że: 1. w pubie „U.” przy ul. L. w E. w okresie od 22 lipca 2013 r. do 22 listopada 2013 r., jako Prezes Zarządu firmy H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i jako Prezes Zarządu firmy T. Sp. z o.o. z siedzibą w W., urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 z 2009 r., poz. 1540 z późn. zm.), z tym że w okresie od 22 lipca 2013 r. do 22 listopada 2013 r. na urządzeniach: A. nr (…)1 i A. nr (…)2, a w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 22 listopada 2013 r. na urządzeniu A. nr (…)3, wbrew przepisom określonym w art. 3, art. 4 ust. 1a, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 w/w ustawy o grach hazardowych, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., 2. w okresie od 1 czerwca 2015 r. do 30 lipca 2015 r. w E. w sklepie D. przy ul. Z., będąc osobą odpowiedzialną, jako Prezes firm H. Sp. z o.o. w W., T. Sp. z o.o. w W. oraz H. w O. , urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201 z 2009 r., poz. 1540 z późn. zm.) w postaci urządzeń w łącznej ilości 2 sztuk, w tym na automatach: A. nr (…)4 oraz A. nr (…)5, wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23, art.23a w/w ustawy, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji oraz poza kasynem gry, przy czym czynu tego dopuścił się działając w warunkach określonych w art. 37 § 1 pkt 4 k.k.s., tj. skazany za umyślne przestępstwo skarbowe, w ciągu 5 lat po uiszczeniu w dniu 13 mają 2015 r. grzywny wynoszącej 120 stawek dziennych po 100 zł, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w E. z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII K (…), popełnia umyślne przestępstwo skarbowe tego samego rodzaju, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., 3. w okresie od dnia 1 czerwca 2015 r. do dnia 10 listopada 2015 r. w sklepie D., przy ul. K. w E., jako Prezes Zarządu T. Sp. z o.o., urządzał gry na automatach w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. z 2015 r., poz. 612 z późn. zm.), tj. na automacie A. o nr (…)6 oraz automacie A. o nr (…)7, będących w dyspozycji firmy H. Sp. z o.o. w O., wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 14 ust. 1, art. 23, art. 23a w/w ustawy, tj. w 3 szczególności bez wymaganej koncesji oraz poza kasynem gry, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., Sąd Rejonowy w E. wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II K (…) m.in. uznał M.W. za winnego popełnienia: - czynu z pkt 1 oskarżenia, z tym odmiennym ustaleniem, że działał on wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 23, art. 23a oraz art. 27 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji i czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 23 § 1 i 3 k.k.s. skazał go na karę 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł, - czynu z pkt 2 oskarżenia, z tym odmiennym ustaleniem, że działał on wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 23, art. 23a oraz art. 27 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji i czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 23 § 1 i 3 k.k.s. skazał go na karę 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 100 zł, - czynu z pkt 3 oskarżenia, z tym odmiennym ustaleniem, że działał on jako Prezes Zarządu H. Sp. z o.o. w O. oraz wbrew przepisom art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 23, art. 23a oraz art. 27 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji i czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i za to na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 23 § 1 i 3 k.k.s. skazał go na karę 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych. W pkt VIII wyroku wymierzono oskarżonemu karę łączną 200 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 100 złotych. Orzeczenie zawierało także rozstrzygnięcia o przepadku i kosztach. W osobistej apelacji od całości wyroku M.W. podniósł zarzut „(…) bezwzględnej przesłanki odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegającej na uprzednim wydaniu przez Sąd Rejonowy w S. w dniu 26 października 2017 roku, Sąd Rejonowy w K. w dniu 3 kwietnia 2017 roku 4 (sygn. II K (…)), przez Sąd Rejonowy w B. w dniu 16 grudnia 2016 roku (sygn. II K (…)), przez Sąd Rejonowy w N. w dniu 6 lutego 2017 roku (sygn. II K (…)) oraz przez Sąd Rejonowy w O. w dniu 26 kwietnia 2017 roku (sygn. II K (…)) wyroków skazujących, na mocy których uznany zostałem za winnego popełnienia przestępstw skarbowych z art. 107 k.k.s., gdzie zarzucanych czynów miałem dopuścić się w czasie obejmującym zarzucany mi w niniejszym postępowaniu okres, co powoduje zaistnienie stanu powagi rzeczy osądzonej w stosunku do wszystkich zdarzeń w tym czasookresie stanowiących czyn urządzania gier na automatach poza kasynem gry.” Obok zarzutu z grupy bezwzględnych przyczyn odwoławczych oskarżony podniósł zarzut: - obrazy „przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego, którym Sąd odmówił wiarygodności w zakresie odnoszącym się do mojego przekonania o legalności prowadzonej działalności gospodarczej, przyjmując wbrew zasadom logiki, że wyjaśnienia nie zasługują na obdarzenie ich wiarą, podczas gdy: 1. odczytane wyjaśnienia są spójne, rzeczowe i uwiarygodnione; 2. w toku postępowania karnego nie został ujawniony żaden dowód przeciwny (świadczący o działaniu przeze mnie w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym); 3. wyjaśnienia oskarżonego powinny być traktowane na równi z każdym innym dowodem i nie można odmówić im wiarygodności wyłącznie na podstawie subiektywnej opinii Sądu.” Nadto na podstawie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 427 § 1 i 2 k.p.k. i art. 438 pkt 1 k.p.k., zarzucił: „1) obrazę prawa materialnego, tj. art. 10 § 4 k.k.s. poprzez brak jego zastosowania i brak przyjęcia, iż działałem w usprawiedliwionym błędzie co do karalności za działalność, której się podejmowałem: - podczas gdy w okresie zarzucanych mi czynów organy uprawione do stosowania prawa przyjmowały stanowisko o niekaralności za tego typu działalność, o czym świadczy lista korzystnych rozstrzygnięć znajdująca się w aktach sprawy, jak również treść mojej aktualnej Karty Karnej, z której wynika, iż prawomocne 5 skazania miały miejsce już po zakończeniu prowadzenia przez mnie działalności i nie miały one wpływu na stan mojej świadomości w chwili zarzucanych mi czynów; - jak również podczas gdy w chwili popełnienia zarzucanych mi czynów powszechne było przekonanie (w orzecznictwie oraz doktrynie), że zarówno art. 14 i 6 u.g.h. były przepisami technicznymi, a w dalszej kolejności, iż obowiązuje okres przejściowy do dnia 30 czerwca 2016 roku, a w związku z tym, nie można ich było stosować wobec jednostek, co w sposób oczywisty świadczy o tym, że nawet profesjonalista funkcjonujący na rynku w sposób usprawiedliwiony mógł przyjmować, że prowadzenie tego typu działalności, bez koncesji na kasyna gry, nie było karalne; 2) obrazę prawa materialnego, tj. art. 107 k.k.s. w zw. artykułem 7 ustęp 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - poprzez przyjęcie, iż art. 6 u.g.h. może stanowić samodzielną podstawę skazania za czyn zarzucany w niniejszym postępowaniu, podczas gdy w chwili jego popełnienia powszechne było przekonanie, iż przepis ten pełni subsydiarną rolę w stosunku do art. 14 u.g.h. i ze względu na przekonanie o technicznym charakterze tych przepisów, ich naruszenie nie podlegało karalności na podstawie art. 107 k.k.s. - jak również poprzez przyjęcie, iż art. 4 ustawy nowelizującej nie stosuje się do takich podmiotów jak Spółki, których Prezesem Zarządu byłem, podczas gdy w chwili popełnienia zarzucanego czynu prezentowane było stanowisko o abolicyjnym charakterze tego przepisu, które uzasadniało przyjęcie, iż przepis ten dotyczył również Spółek, które nie prowadziły działalności przed 3 września 2015 roku w oparciu o ustawę z dnia 19.11.2009 roku o grach hazardowych i dawał im czas na dostosowanie swojej działalności do nowej sytuacji prawnej. Skazanie mnie na podstawie art. 107 k.k.s. stanowi więc naruszenie artykułu 7 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z tego względu, iż prawo nie spełniało w tym przypadku warunku przewidywalności, bowiem przestępstwo i wiążąca się z nim kara nie były wyraźnie zdefiniowane przez prawo; 3) obrazę prawa materialnego, tj. art 23a u.g.h. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż przepis ten może być uzupełnieniem blankietowej normy z art. 107 k.k.s., podczas gdy możliwość jego zastosowania jest powiązana 6 z możliwością przyjęcia jako podstawy skazania art. 107 k.k.s. w zw. z art. 6 u.g.h. W sytuacji, kiedy w momencie popełnienia zarzucanego czynu dominowało stanowisko o technicznym charakterze zarówno art. 6 u.g.h., jak i art 14 u.g.h., powoływanie się na brak spełnienia wymogu rejestracji, biorąc pod uwagę literalną treść tego przepisu, należy uznać za działanie zbyt daleko idące, czego nie mogłem przewidzieć, w związku z czym pozostawałem w usprawiedliwionym błędzie, że naruszenie tego przepisu nie podlega karalności.” M.W. podniósł także zarzut rażącej niewspółmierności kary „poprzez orzeczenie kary grzywny w wysokości 200 stawek dziennych określając wymiar stawki dziennej na kwotę 100 zł w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy, w tym w szczególności chaos legislacyjny panujący w okresie zarzucanego mi czynu, brak mojej uprzedniej karalności w momencie podejmowania zarzucanego czynu, moja aktualna sytuacja materialna i życiowa, w tym zakończenie prowadzenia przeze mnie jakiejkolwiek działalności w branży rozrywkowej wskazuje, iż zasadnym byłoby odstąpienie od wymierzenia kary lub ewentualnie wymierzenie kary grzywny w jej dolnych ustawowych granicach.” Na zakończenie oskarżony wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania, wobec zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.; alternatywnie, o: 2. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wydanie rozstrzygnięcia uniewinniającego, w szczególności w oparciu o kontratyp z art. 10 § 4 k.k.s. W przypadku nieuwzględnienia obu powyższych wniosków o: 3. zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 70 złotych każda; 4. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zwolnienie oskarżonego z obowiązku ponoszenia kosztów procesu w niniejszej sprawie. Odwołując się do karty karnej oskarżony podniósł, iż w związku ze wcześniejszymi skazaniami z art. 107 § 1 k.k.s „wszystkie przypisane mi występki, za które już zostałem skazany, popełnione zostały w tych samych okolicznościach, w tym samym czasookresie, z tej samej motywacji, przy tej samej 7 sposobności i w tym samym zamiarze, także w ramach czynów ciągłych, co zarzucany mi występek z art. 107 § 1 k.k.s. urządzania gier na automatach bez koncesji na kasyno gry i poza kasynem gry w niniejszej sprawie, co czyni całkowitą bezprzedmiotowość dalszego karania mnie za zachowania mieszczące się w ramach powyższych skazań. Zwłaszcza uwzględniając znaczną wielkość dolegliwości karnych i już zasądzonych wobec mnie sankcji karnych - kar, środków karnych, kosztów sądowych, co wynika z karty karnej. Z tego względu wnoszę o umorzenie niniejszego postępowania na podstawie art. 11 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.” Po rozpoznaniu wywiedzionej przez oskarżonego apelacji Sąd Okręgowy w E. wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt VI Ka …), uchylił zaskarżone orzeczenie dotyczące M.W. i umorzył postępowanie karne w zakresie przypisanych mu czynów. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i umorzeniem postępowania była bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., tj. powaga rzeczy osądzonej. W uzasadnieniu Sąd wymienił liczne prawomocne wyroki uznające M.W. za winnego popełnienia czynów z art. 107 § 1 k.k.s w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., jednocześnie wskazując na czas ich popełniania. Jak podkreślił, owe prawomocne wyroki skazujące powodowały, że oskarżony mógł być uznany za „rozliczonego” z działalności polegającej na tożsamych naruszeniach art. 107 § 1 k.k.s. dokonanych w czasie czynów ciągłych, które zostały osądzone po tym, jak zapadły już prawomocne wyroki za czyny ciągłe. Jednocześnie zwrócił uwagę na opisy owych czynów (okoliczności faktyczne, modus operandi sprawcy, naruszenie tej samej normy z art. 6 ust. 1 u.g.h., w ramach prowadzenia działalności gospodarczej związanej z organizowaniem gier na automatach – spółek z o.o. (…) i (…), w sposób powtarzający ten sam schemat) i ich kwalifikacje prawne, co uprawnia do przyjęcia, iż są podobne i w związku z tym czyn przypisany oskarżonemu w przedmiotowej sprawie może być traktowany jako „element czynów już prawomocnie osądzonych wyrokami w sprawach chociażby: SR w O. z 26 kwietnia 2017 r. w sprawie II K (…) gdzie przyjęto okres czynu od 1 czerwca 2015 r. do 16 grudnia 2015 r. i (…) SR w S. z dnia 26 października 2017 r. w sprawie II K (…), gdzie przyjęto okres czynu od 6 maja 2013 r. do 14 lipca 2014 r. (…). 8 We wszystkich tych czynach chodziło przecież o wykorzystanie przez M.W. tej samej sposobności wynikającej z prowadzenia określonego typu działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach, w ramach spółek z o.o., przy zlekceważeniu przepisów ustawy o grach hazardowych, a w szczególności art. 6 ust. 1 u.g.h, przy czym determinowany był on osiągnięciem tego samego sprecyzowanego celu. A oznacza to, że oskarżony działał we wszystkich przypadkach w wykonaniu tego samego zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach bez koncesji na prowadzenie kasyna i eksploatowaniu jak największej liczby automatów, w różnego rodzaju lokalach, w celu osiągnięcia jak największego zysku, bez rejestracji tych urządzeń. I nie ma tu znaczenia inne miejsce popełnienia czynów, czy urządzanie gier na różnych automatach, skoro można było przyjąć, że w ramach prowadzonej działalności, to oskarżony obejmował swoją świadomością i zamiarem urządzanie gier na automatach określonego typu w wielu miejscach, m.in. bez koncesji na kasyno, co powodowało naruszenie ustawy o grach hazardowych. Bowiem skoro czyn ciągły może być popełniany w różnych miejscach w odniesieniu do poszczególnych zachowań wchodzących w jego skład, to również ujawniony czy osądzony później czyn, który może być potraktowany jako fragment czynu ciągłego, to może być popełniony w innym miejscu niż miejsce zachowań objętych konstrukcją z art. 6 § 2 k.k.s. w zapadłych wcześniej, prawomocnych wyrokach (…)” (k. 10-11 uzasadnienia SO). Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego nie zgodził się prokurator Prokuratury Rejonowej w E., który we wniesionej na niekorzyść oskarżonego M.W. kasacji zarzucił: „1. Rażące naruszenie „prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnymi wyrokami: Sądu Rejonowego w K. z dnia 08 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w K. z dnia 03 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2016r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w Ł. Zam. W.K. w K. z dnia 10 listopada 2016r., 9 sygn. akt VII K (…), Sądu Rejonowego w G. z dnia 05 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w P. z dnia 06 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w T. z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…) oraz Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…), w sytuacji gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. a tym samym nie było przeszkody prawnej do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia; 2. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s.” W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w E. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Kasację wniósł również Naczelnik (…) Urzędu Celno-Skarbowego w O., który zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości na niekorzyść oskarżonego M.W. zarzucił: „1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…) i z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 grudnia 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. Wydział Zam. w K. z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt VII K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt II K (…), 10 prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II K (…), w sytuacji, gdy oskarżony nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., albowiem czyn zarzucany oskarżonemu w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z czynami, za które został skazany ww. wyrokami, z uwagi na fakt, że czyn ten został popełniony w innych miejscach i miejscowościach, dotyczył innych urządzeń do gry oraz zachodziły inne istotne różnice, a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia. 2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych - wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s., 3. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała podstawa do obciążenia kosztami procesu odnośnie M.W., Skarbu Państwa w pkt II sentencji wyroku sądu odwoławczego, w sytuacji, gdy oskarżony M.W. nie został prawomocnie skazany w warunkach określonych w art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § l k.k.s.” W związku z treścią postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 11 Kasacje prokuratora i Naczelnika (…) Urzędu Celno – Skarbowego w O. zasługują na uwzględnienie. O zasadności tych nadzwyczajnych środków zaskarżenia zadecydował zarzut zawarty w pkt 1 kasacji, co spowodowało, że stosownie do art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. odnoszenie się do zarzutu z pkt 2 stało się zbędne. Podobnie rzecz się ma z zarzutem z pkt 3 kasacji Naczelnika (…) Urzędu Celno – Skarbowego w O., ponieważ dotyczy on rozstrzygnięcia o kosztach, które ma charakter akcesoryjny w stosunku do orzeczenia o umorzeniu postępowania (uchylenia rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania pociąga za sobą uchylenie rozstrzygnięcia o obciążeniu kosztami Skarbu Państwa). Na wstępie należy zauważyć, że odczytywanie zarzutu z pkt 1 przez pryzmat przywołanej przez skarżących kwalifikacji prawnej uchybienia, a więc obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., pociągnęłoby za sobą konieczność uznania niezasadności tego zarzutu. Umorzenie postępowania w oparciu o przywołaną podstawę prawną było przecież jedynie konsekwencją stwierdzenia, że w sprawie doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia w postaci powagi rzeczy osądzonej. Rzecz sprowadza się zatem nie do wadliwości samej decyzji o umorzeniu postępowaniu, a do braku podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zaistniały okoliczności pozwalające na przyjęcie konstrukcji powagi rzeczy osądzonej. Pomijając podstawę prawną omawianego zarzutu stwierdzić trzeba, że zarówno w samym zarzucie, jak i w uzasadnieniach kasacji, trafnie podniesiono, że w związku z błędnym rozumieniem czynu ciągłego z art. 6 § 2 k.k.s. Sąd odwoławczy niesłusznie uznał, że czyn przypisany oskarżonemu wyrokiem Sądu pierwszej instancji jest jedynie elementem (zachowaniem) czynów ciągłych, za które M. W. skazany został skazany wyrokami przywołanymi w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego. W realiach rozpoznawanej sprawy nie można ujść uwadze, że oskarżony M. W. urządzał gry na automatach wbrew określonym przepisom ustawy o grach hazardowych, tj. w szczególności bez wymaganej koncesji. W sytuacji zaś, gdy „urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 tej ustawy), a koncesja taka 12 udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 tej ustawy), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karne skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów” (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18, OSNKW 2018, z.10, poz. 71). Orzekający w rozpoznawanej sprawie skład Sądu Najwyższego w pełni podziela zacytowany pogląd. Przedstawione powyżej stanowisko prowadzi do uznania, iż zaskarżony kasacją wyrok Sądu Okręgowego w E. zapadł z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wcześniejsze skazania za urządzenie gier hazardowych, nawet w tym samym czasie co opisane w rozpoznawanej sprawie, nie stanowią podstawy do przyjęcia, iż „nowy” czyn został już osądzony, co z kolei rodzi skutek prawny w postaci zaistnienia powagi rzeczy osądzonej. W konsekwencji wydany z rażącym naruszeniem prawa wyrok Sądu Okręgowego w E. podlegał uchyleniu, a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd odwoławczy będzie związany przedstawionymi zapatrywaniami prawnymi, zgodnie z treścią art. 442 § 3 k.p.k. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107 § 1 KKart. 2art. 3art. 4 ust. 1art. 6 ust. 1art. 9art. 14 ust. 1art. 23a ust. 1art. 9 § 3 KKart. 4art. 23art.23a

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy