I PZ 75/01
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-10-17
Skład orzekający: Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek prawidłowego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji spoczywa na stronie, czy też sąd jest zobowiązany do jej weryfikacji z urzędu?Ratio decidendi
Obowiązek prawidłowego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia spoczywa na stronie wnoszącej kasację. Błędne określenie tej wartości, zwłaszcza w zaniżonej wysokości, czyniące kasację niedopuszczalną, obciąża stronę. Sądy nie mają obowiązku wyręczania strony w tym zakresie, a weryfikacja wartości przedmiotu zaskarżenia przez sąd następuje jedynie w razie powzięcia wątpliwości co do dowolnego jej oznaczenia.Stan faktyczny
Powódka wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Pełnomocnik powódki wskazał w kasacji zaniżoną wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy odrzucił kasację jako niedopuszczalną. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że zaniżona wartość była wynikiem omyłki i powołując się na nowe deklaracje podatkowe. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 17 października 2001 r. I PZ 75/01 Obowiązek prawidłowego określenia w kasacji wartości przedmiotu za-skarżenia spoczywa na stronie, którą obciąża wskazanie tej wartości w zaniżo-nej wysokości, czyniącej kasację niedopuszczalną (art. 3921 § 1 KPC). Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 paź-dziernika 2001 r. sprawy z powództwa Anny G.-H. przeciwko Publicznej Szkole Pod-stawowej [...] w P. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powódki na posta-nowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 12 lipca 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e W zażaleniu powódki Anny G.-H. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kra-kowie z dnia 12 lipca 2001 r., odrzucające kasację od wyroku tego Sądu z dnia 24 kwietnia 2001 r., jej pełnomocnik podniósł zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okolicz-ności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia o dopuszczalności kasacji i narusze-nia przepisów postępowania, argumentując, że wskutek jego oczywistej omyłki wskazał zaniżoną wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy z deklaracji podat-kowych powódki za lata 1999-2000 wynika, że wartość ta obliczona zgodnie z art. 231 KPC powinna wynosić 19.407,07 zł. Zdaniem skarżącego wynagrodzenie po-wódki określone było w aktach sprawy, a zatem omyłkowo podana wartość przed-miotu zaskarżenia nie uzasadniała odrzucenia kasacji jako niedopuszczalnej. Po-nadto raz określona wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) nie podlega ponow-nemu badaniu stosownie do treści art. 26 KPC.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 393 § 2 KPC kasacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla tego pisma procesowego, a ponadto powinna zawierać oznacze-nie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sporządzona przez pełnomocnika powódki ka-sacja nie zawierała wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, przeto była do-tknięta brakiem formalnym, o którego usunięcie zwrócił się Sąd drugiej instancji do pełnomocnika powódki, który w wyznaczonym mu terminie wskazał tę wartość w kwocie 7.194 zł. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy odrzucił kasację jako przed-miotowo niedopuszczalną na podstawie art. 3935 KPC, nie sprawdzając prawidłowe-go określenia przez wnoszącego kasację wartości przedmiotu zaskarżenia według reguł zawartych w art. 231 KPC. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu wartość przedmiotu sporu ani wartość przedmiotu zaskarżenia nie była wcześniej ustalona w rozpoznawanej sprawie, jakkolwiek wynagrodzenie powódki było określone w jej ak-tach osobowych, na które jednak pełnomocnik nie powołał się w zażaleniu, określa-jąc nową wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z treścią art. 231 KPC na podsta-wie dołączonych do zażalenia deklaracji podatkowych powódki PIT -11 za lata 1999 i 2000. Powstaje zatem kwestia, czy wartość przedmiotu zaskarżenia, która została określona błędnie przez wnoszącego kasację z naruszeniem reguł wyznaczonych treścią art. 231 KPC, jest wiążąca przy ocenie dopuszczalności kasacji , a także czy sąd jest zobligowany do wyręczania strony w prawidłowym określeniu wartości przedmiotu sporu (przedmiotu zaskarżenia). W dotychczasowej judykaturze przyj-muje się, że sąd, do którego wniesiono kasację, jest zobowiązany do kontroli do-puszczalności kasacji, w związku z czym może z urzędu sprawdzić podaną wartość przedmiotu zaskarżenia, jednakże czyni to w celu przeciwdziałania dowolności usta-lenia wartości przedmiotu zaskarżenia i nadużywania kasacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98, OSNAPiUS 1999 nr 8, poz. 291). W ocenie składu orzekającego, obowiązek prawidłowego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia spoczywa na stronie procesowej, którą obciąża także błędne określenie tej wartości w zaniżonej wysokości, czyniącej kasację przedmiotowo nie-dopuszczalną według art. 3921 § 1 zdania pierwszego KPC. Oznacza to, że sądy pracy nie mają obowiązku wyręczania strony w prawidłowym określeniu w kasacji wartości przedmiotu zaskarżenia, którą powinny weryfikować jedynie w razie powzię-cia wątpliwości co do dowolnego jej oznaczenia. W rozpoznawanej sprawie taka po-
3 trzeba nie występowała, skoro pełnomocnik skarżącej na wezwanie Sądu drugiej instancji oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie czyniącej kasację nie-dopuszczalną, podając inną wartość przedmiotu zaskarżenia już po upływie terminu do wniesienia kasacji. Ponadto Sąd Najwyższy miał na uwadze, że przepis art. 3933 § 1 KPC wymie-nia konieczne wymagania konstrukcyjne, jakie powinna zawierać skarga kasacyjna wniesiona od wyroku Sądu drugiej instancji wydanego pod dniu 1 lipca 2000 r. Wy-magają one wysokiego stopnia profesjonalizmu prawniczego od pełnomocników le-gitymujących się ustawowo określonym statusem prawnym, uprawnionych do spo-rządzenia kasacji w rozumieniu art. 3932 KPC. Tymczasem wniesiona kasacja nie przedstawia jakichkolwiek okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC). W szczególności pełnomocnik skarżącej nie wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub na potrzebę wykładni przepisów, które budziłyby poważne wątpliwości lub wywoływały rozbieżności w orzecznictwie (art. 393 § 1 pkt 1 i 2 KPC), ani też, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo (art. 393 § 2 KPC). W dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego wielo-krotnie wskazywano, że braki konstrukcyjne kasacji odbierają jej cechy tego szcze-gólnego środka odwoławczego, w związku z czym podlega ona odrzuceniu bez wzy-wania do uzupełnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1996 r., II UKN 12/96 OSNAPiUS 1997 nr 10, poz. 173). Na tle nowego brzmienia art. 393 § 1 KPC stanowisko to należy odnieść również do braku wskazania okolicz-ności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC), co stanowi nie-usuwalną wadę kasacji, uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie takiej namiastki (pozoru) skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 paź-dziernika 2000 r., II UKN 602/00, dotychczas niepublikowane). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39319 KPC w związku z art. 385 i 397 § 2 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PZ 78/01 2001-10-25Czy sąd drugiej instancji, odrzucając kasację z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, powinien wezwać stronę do jej skonkretyzowania, zamiast bezkrytycznie przyjmować twierdzenia strony?
- I PZ 69/97 1998-02-05Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w kasacji, w przypadku oddalenia powództwa o zasądzenie określonej kwoty pieniężnej, jest równa tej kwocie, nawet jeśli jej zasadność co do wysokości nie została w pełni potwierdzona?
- I PZ 125/03 2004-02-23Czy wskazanie przez stronę pozwaną wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji na kwotę niższą niż dziesięć tysięcy złotych, mimo że sprawa dotyczy przywrócenia do pracy, stanowi podstawę do odrzucenia kasacji z powodu nie…
- I PZ 91/01 2001-12-10Czy w kasacji w sprawie o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być oznaczona zgodnie z art. 231 KPC, a jej nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem kasa…
- I PKN 305/01 2002-02-27Czy wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez stronę wnoszącą kasację, z naruszeniem przepisów k.p.c., jest wiążąca dla oceny dopuszczalności kasacji?
Powołane przepisy
art. 3921 § 1 KPCart. 231 KPCart. 26 KPC.art. 393 § 2 KPCart. 3935 KPCart. 231 KPC.art. 3921 § 1art. 3933 § 1 KPCart. 3932 KPC.art. 3933 § 1 pkt 3 KPCart. 393 § 1 pkt 1art. 393 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy