II CSK 115/18
WyrokIzba Cywilna2018-04-06
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca przesyłowy, który nie posiada dokumentu potwierdzającego tytuł do posiadania służebności, może być uznany za posiadającego ją w dobrej wierze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne dotyczące dobrej wiary posiadacza służebności nie budzi wątpliwości w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że ocena dobrej lub złej wiary posiadacza służebności jest wybitnie kontekstowa i wymaga uwzględnienia całokształtu stanu faktycznego. Wymaganie posiadania dokumentu jako podstawy posiadania służebności byłoby nadmiernie formalistyczne i sprzeczne z domniemaniem dobrej wiary, które nakłada ciężar dowodu na stronę twierdzącą, że posiadacz nie był w dobrej wierze.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności przesyłu. Po oddaleniu wniosku przez sądy niższych instancji, wniósł skargę kasacyjną. Jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące dobrej wiary posiadacza służebności w sytuacji braku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny. Sąd Najwyższy uznał, że argumenty o oczywistej zasadności skargi nie są trafne, a wskazane zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 115/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku B. P. przy uczestnictwie P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie wnioskodawca jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. W jego ocenie skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na oczywiste naruszenie przepisów postępowania przez
2 brak wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia przez Sąd II instancji oraz nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji. Argumenty te nie są trafne. Choć rzeczywiście w zaskarżonym orzeczeniu nie ma jednoznacznego stwierdzenia, że Sąd II instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu I instancji, to bez wątpliwości wynika to z tego orzeczenia, gdzie te ustalenia są podstawą argumentacji i nie poczyniono żadnych nowych ustaleń, gdyż Sąd uznał to za zbędne. Ponadto w uzasadnieniu expressis verbis nie musi być wskazany każdy z zarzutów apelacji, z całokształtu rozumowania Sądu widać bowiem, że kompleksowo je rozpoznał, a wymaganie indywidualnego odnoszenia się do każdego z nich byłoby nadmiernie formalistyczne. Natomiast wskazane w skardze istotne zagadnienie prawne, mające uzasadnić przyjęcie jej do rozpoznania, dotyczy tego, czy jeśli przedsiębiorca przesyłowy nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego jego tytuł do posiadania służebności, to można przyjąć, że posiada ją w dobrej wierze, a więc w uzasadnionym okolicznościami przekonaniu, że ma tytuł prawny do nieruchomości. Kwestia oceny dobrej/złej wiary posiadacza służebności jest oczywiście wybitnie kontekstowa i wymaga uwzględnienia ad casum przez sąd meriti całokształtu stanu faktycznego. Nie byłoby jednak zasadne, co sugeruje skarżący, „sztywne” wymaganie dokumentu jako podstawy posiadania. Co do zasady istnienie takiego dokumentu świadczyłoby o ustanowieniu służebności, a przecież właśnie chodzi o przypadki, gdy do jej ustanowienia nie doszło. Co więcej, niezasadnie i wbrew idei regulacji dobrej/złej wiary ograniczałoby to sędziowski luz decyzyjny, pozwalający wydać sprawiedliwe rozstrzygnięcie dostosowane do konkretnych okoliczności. Wreszcie byłoby to wbrew domniemaniu dobrej wiary. To twierdzący, że posiadacz nie był w dobrej wierze, ma to udowodnić, a nie posiadacz wyłącznie za pomocą dokumentów ma dowodzić swoją dobrą wiarę. W istocie zatem wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne wątpliwości nie budzi, ale jest jedynie polemiką co do rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy. Nota bene na tle tej sprawy można by się rzeczywiście zastanawiać, czy przedsiębiorca przesyłowy był w dobrej wierze, ale właśnie uwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych potwierdza trafność kierunku przyjętego w zaskarżonym orzeczeniu.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw r.g.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 686/17 2017-11-28Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, w której przedsiębiorca przesyłowy nie może wykazać dowodem w postaci decyzji administracyjnej podstawy ustanowienia urządzeń przesyłowych, można obalić domniemanie dobr…
- I CSK 2602/25 2025-12-18Czy posiadanie służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo przesyłowe w złej wierze, w sytuacji braku obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających przekonanie o przysługującym prawie, może prowadzić do zasiedzenia tej…
- I CSK 823/19 2020-06-30Czy na domniemanie dobrej wiary posiadacza służebności przesyłu może powoływać się podmiot profesjonalny, wyspecjalizowany w realizacji inwestycji i obsłudze infrastruktury technicznej, w sytuacji, gdy stan prawny obowią…
- II CSK 585/18 2019-05-28Czy w przypadku braku dowodów na złą wiarę posiadacza, wystarczające jest poddanie w wątpliwość jego dobrej wiary bez jednoczesnego powołania dowodu na okoliczność złej wiary, aby obalić domniemanie dobrej wiary?
- IV CSK 316/18 2019-01-25Czy brak tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w zakresie treści służebności przesyłu przesądza o złej wierze korzystającego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy