III CZ 28/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-06-27

Skład orzekający: Anna Owczarek, Krzysztof Pietrzykowski, Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, może rozpoznać wniosek o zwolnienie od tej opłaty, jeśli strona nie złożyła wniosku o rozszerzenie kontroli na postanowienie odmawiające zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozpatrując zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, może rozpoznać wniosek o zwolnienie od opłat od skargi kasacyjnej na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 398^21 k.p.c., nawet jeśli postanowienie odmawiające zwolnienia jest niezaskarżalne. Jednakże, aby Sąd Najwyższy mógł rozpoznać wniosek o zwolnienie od opłat, strona musi złożyć w zażaleniu wniosek o rozszerzenie kontroli na postanowienie sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłat od skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki o zwolnienie od tej opłaty. Powódka wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów prawa. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 28/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa Spółdzielni Rzemieślniczej Wielobranżowej w T. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2013 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 11 września 2012 r. Podkreślił, że skarga została wniesiona w terminie i nie była opłacona, jednak zawierała wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony powodowej dnia 7 stycznia 2013 r. Pełnomocnik powódki wniósł o uzasadnienie tego postanowienia, jednak Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. oddalił wniosek. W niniejszej sprawie skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem. Dnia 7 stycznia 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi niezaskarżalne postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi. Opłata od skargi kasacyjnej w tej sprawie była opłatą stosunkową, którą należało wyliczyć od wartości przedmiotu zaskarżenia. Termin do uiszczenia opłaty przypadał zatem na dzień 14 stycznia 2013 r. W niniejszej sprawie wobec upływu terminu do uiszczenia opłaty i jej nieuiszczenia w tym terminie, skargę należało odrzucić. Powódka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając rażące naruszenie art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 6 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz - z ostrożności procesowej - rażące naruszenie art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 6 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że katalog zaskarżalnych do Sądu Najwyższego postanowień jest zamknięty i nie obejmuje postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie oznacza to jednak, że niezaskarżalne postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające zwolnienia od opłat od skargi kasacyjnej, uchyla się od jakiejkolwiek kontroli Sądu Najwyższego. Jeśli skutkiem odmowy zwolnienia od opłat jest nieopłacenie skargi kasacyjnej, a to doprowadziło do jej odrzucenia, 3 to wówczas Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, rozstrzyga na wniosek strony na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., również o postanowieniu sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłat od skargi kasacyjnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 40/08, niepubl. i powołane tam wcześniej orzecznictwo). W zażaleniu skierowanym przeciwko odrzuceniu skargi kasacyjnej nie został jednak zamieszczony wniosek o rozszerzenie kontroli na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej (art. 380 k.p.c.). Bezprzedmiotowe są w tej sytuacji zarzuty naruszenia art. 103 i art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a także zarzut naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Niezależnie jednak od tego należy stwierdzić, że chociaż rzeczywiście nie są znane powody, dla których Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o zwolnienie powódki od opłaty od skargi kasacyjnej, to dokładnie są znane powody oddalenia wniosku powódki o zwolnienie od opłaty od zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., które zostały szeroko opisane w uzasadnieniu postanowienia tego Sądu z dnia 20 marca 2013 r. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 103art. 6art. 112 ust. 3art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy