IV CSK 657/18
WyrokIzba Cywilna2019-05-07
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostronne oświadczenie woli złożone z zastrzeżeniem warunku w rozumieniu art. 89 k.c. może być skuteczne w odniesieniu do oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o kredyt bankowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że choć art. 89 k.c. nie wyłącza stosowania go do jednostronnych czynności prawnych, skuteczność takiej czynności pod warunkiem zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Nie stwierdzono występowania wątpliwości interpretacyjnych budzących potrzebę wykładni przez Sąd Najwyższy ani oczywistej zasadności skargi.Stan faktyczny
Powód domagał się pozbawienia wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego. Sąd Okręgowy oddalił jego powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Powód wniósł skargę kasacyjną, opierając ją na podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. i wskazując we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Wskazał na wątpliwości dotyczące skuteczności jednostronnych oświadczeń woli złożonych z zastrzeżeniem warunku w odniesieniu do wypowiedzenia umowy kredytowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 657/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Z. W. przeciwko (…) Bank Spółce Akcyjnej w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2018 r., którym zostało oddalone jego powództwo o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego w postaci oznaczonego bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 16 września 2015 r., któremu została nadana klauzula wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 8 października 2015 r. Powód oparł skargę kasacyjną na podstawie przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazał przyczyny objęte art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Występowanie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
2 sądów odniósł do wątpliwości związanych ze skutecznością jednostronnych oświadczeń woli złożonych z zastrzeżeniem warunku w rozumieniu art. 89 k.c., w odniesieniu do oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o kredyt bankowy. Na wypadek uznania, że wątpliwości takie nie zachodzą, powołał się na oczywistą zasadność skargi, której bliżej nie umotywował. Sąd najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została ukształtowana jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Skuteczne powołanie przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. obowiązywało skarżącego do wskazania nie tylko przepisów prawa, których wykładnia budzi poważne wątpliwości lub wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, lecz także szczegółowego opisania, na czym polegają wątpliwości interpretacyjne, określenia, że mają poważny charakter lub przedstawienia orzeczeń sądów, w których dokonano różnej wykładni. Jednocześnie wymagane jest podanie powodów przemawiających za koniecznością przeprowadzenia wykładni tego przepisu przez Sąd Najwyższy jako niezbędnej do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz przydatnej w sprawach tego samego rodzaju, opartych na analogicznych podstawach faktycznych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 11/08, z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepublikowane). Wniosek skarżącego nie spełnia tych wymagań, chociaż zawiera odwołanie do
3 orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Wskazuje to, że problematyka dotycząca zastrzegania warunku w czynnościach prawnych była już przedmiotem wypowiedzi, których analiza prowadzi do wniosku, że brak w art. 89 k.c. zastrzeżenia wyłączającego stosowanie go w odniesieniu do jednostronnych czynności prawnych. Oznacza to, że skuteczność podjęcia takiej czynności pod warunkiem, uzależniona jest od okoliczności konkretnego przypadku, pozwalającego na ocenę, czy odbiorca oświadczenia powinien był i mógł właściwie określić konsekwencje dotyczące stosunku prawnego. Nie było podstaw do uznania, że istnieje rzeczywista możliwość dokonania interpretacji o charakterze generalnym. W realiach sprawy taka analiza została dokonana w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku. Znaczenie i następstwa czynności podjętej przez pozwaną Spółkę były dla powoda jednoznaczne. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy i wnikliwych rozważań, wynika że powołane podstawy skargi kasacyjnej uzasadniają jej uwzględnienie. Skarżący powinien przedstawić argumentację prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić wysunięte twierdzenie, jak też wykazać kwalifikowaną postać naruszeń prawa materialnego i procesowego, dostrzegalną prima facie. Analiza wniosku skarżącego, jego uzasadnienia, zarzutów kasacyjnych i motywów kwestionowanego orzeczenia nie prowadzi do wniosku, że doszło do tak kardynalnych nieprawidłowości. W odniesieniu do tej przyczyny skarżący nie podał bliższych racji. W postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym nie doszło do nieważności postępowania, której podstawy Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., której zastosowanie usprawiedliwia sytuacja rodzinno – majątkowa powoda i znaczenie dla niego wyniku sprawy. aj
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 547/19 2020-05-28Czy dopuszczalne jest uzależnienie skuteczności jednostronnej czynności prawnej od niedokonania przez adresata w zakreślonym terminie określonych działań, a w szczególności czy naruszenie przepisów prawa może skutkować b…
- V CSK 56/20 2020-06-25Czy warunkowe wypowiedzenie umowy kredytowej jest dopuszczalne i skuteczne w świetle przepisów prawa bankowego i orzecznictwa Sądu Najwyższego?
- I CSK 1141/23 2024-03-27Czy w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu, kwota wykorzystanego kredytu, której termin płatności nie nadszedł, staje się wymagalna z chwilą rozwiązania umowy i powstaje obowiązek jej zwrotu w wysokości nominalnej, czy…
- I CSK 1035/25 2026-04-16Czy skarga kasacyjna może być uznana za oczywiście uzasadnioną, gdy skarżący bank wskazuje na dwa równoważne podstawy prawne nieważności umowy kredytu i kwestionuje zastosowanie przepisów o potrąceniu?
- I CSK 660/22 2022-01-28Czy skarga kasacyjna dotycząca dopuszczalności zastrzeżenia warunku przy wypowiedzeniu umowy kredytu spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 89 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy