II KO 8/21

Izba Karna2021-06-17

Skład orzekający: Dariusz Świecki, Andrzej Siuchniński, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie nowych faktów lub dowodów, które nie były znane sądowi w toku postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli wskazują one na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy ujawnione po wydaniu prawomocnego orzeczenia nowe fakty lub dowody w sposób realny wskazują na wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego. Niezbędne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: dowód musi być nowy (nieznany wcześniej stronie ani sądowi), a jego treść musi wskazywać na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wątpliwości co do trafności rozstrzygnięcia nie jest wystarczające.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego K. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowe dowody i fakty ujawnione w innych postępowaniach dotyczących tej samej grupy przestępczej. Twierdził, że w innych sprawach nie przyjęto, iż grupa miała charakter zbrojny, a dowody z eksperymentu procesowego przeczyły dysponowaniu bronią przez grupę. Wskazywał również na odmienność wyjaśnień kluczowego świadka w porównaniu do innych postępowań. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że wskazane dowody nie stanowiły nowum i nie wykazywały wysokiego prawdopodobieństwa odmiennego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 8/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Siuchniński SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie K. J. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 czerwca 2021 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II K (…), postanowił: 1. oddalić wniosek; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M.D., Kancelaria Adwokacka w W., kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za sporządzenie i wniesienie wniosku o wznowienie postępowania; 3. zwolnić K. J. od kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II K (…)/10, K. J. został uznany za winnego przestępstw zakwalifikowanych z: a) art. 258 § 2 k.k., b) art. 2 263 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i c) z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 2005 r. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy od tego wyroku, Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Obrońca z urzędu K. J., „na wyraźne żądanie skazanego”, na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) W konsekwencji obrońca wniósł o uchylenie przywołanych tu wyroków oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. Nadto, obrońca wniósł o sprawdzenie w trybie art. 546 § 1 k.p.k. okoliczności faktycznych poprzez przeprowadzenie dowodu z oględzin dokumentów znajdujących się w aktach spraw Sądu Okręgowego w P., sygn. II K (…)/16 oraz II K (…)/12 na okoliczność ujawnienia w nich nowych faktów i dowodów uzasadniających konieczność wznowienia postępowania w całości wobec treści w nich zawartych, a nieznanych przedtem Sądowi. Dotyczyć to miało ustalenia przez Sąd Okręgowy, że K. J. należał do zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym. Jak wywodzi bowiem obrońca, w innych postępowaniach karnych dotyczących tejże grupy, a to w sprawach Sądu Okręgowego w P. o sygn. akt II K (…)/12 i II K (…)/16, nie przyjęto, że grupa ta miała charakter zbrojny. Obrońca podnosił również, że w sprawie Sądu Okręgowego w P. o sygn. akt II K (…)/16 znajduje się dowód z eksperymentu procesowego przeprowadzonego w dniach 10 i 11 września 2014 r., który miał przeczyć twierdzeniom D.G. co do dysponowania bronią przez tę grupę. Wreszcie, obrońca wskazuje na odmienność wyjaśnień D.G. złożonych w sprawach V Ds. (…) i Sądu Okręgowego w P. o sygn. akt II K (…)/16 w porównaniu do złożonych przez niego w przedmiotowej sprawie, co w ocenie obrońcy podważa trafność ustaleń faktycznych w rozpatrywanej sprawie dokonanych w oparciu o wyjaśnienia wymienionego i powinno skutkować przyjęciem, że K.J. „mógł nie popełnić czynów, za które został skazany”. W odpowiedzi na ten wniosek prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania rzeczywiście nie zasługiwał na uwzględnienie. Obrońca podstaw do wznowienia postępowania upatruje w treści art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Przypomnieć w tej sytuacji więc trzeba, że przepis ten przewiduje, iż postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli dopiero po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody, wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. 3 Wniosek o wznowienie postępowania oparty na wskazanej podstawie może zaś okazać się skuteczny jedynie w sytuacji, gdy wykazane w nim zostanie, że po wydaniu prawomocnego wyroku ujawnią się nowe fakty lub dowody, które wskazują na to, iż określoną osobę skazano, choć nie dopuściła się ona w ogóle czynu albo jej czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Nie może budzić wątpliwości, że nie jest w tej mierze wystarczające dla zakładanego przez autora wniosku rezultatu w postaci wznowienia postępowania zgłoszenie w takiej nadzwyczajnej skardze jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia. Tylko bowiem wtedy, gdy owe nowe fakty lub dowody w sposób realny wskazują, że zachodzi wysokie, a nie jakiekolwiek prawdopodobieństwo, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia poprzednio wydanego, ten nadzwyczajny środek zaskarżenia może zostać uwzględniony. Innymi słowy, dla pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie niezbędne staje się wykazanie spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek - proponowany dowód musi mieć cechy dowodu nowego, tj. nieznanego wcześniej ani stronie, ani sądowi orzekającemu w sprawie, a jego treść ma wskazywać, że wysoce prawdopodobnym jest, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego. W sprawie niniejszej wskazane powyżej warunki nie zostały jednak spełnione. Zapoznanie się bowiem z jej aktami wskazuje, że wbrew twierdzeniom obrony, sygnalizowane we wniosku dowody nie stanowią żadnego novum. Otóż, w toku postępowania odwoławczego obrońca współoskarżonego złożył do akt sprawy: - kserokopię protokołu oględzin drzew i polany z dnia 11 września 2014 r., którego celem było ujawnienie i zabezpieczenie pocisków i łusek pozostałych po przestrzeleniu automatu przez D. G.; - kserokopię fragmentu eksperymentu procesowego z udziałem D.G. z dnia 7 września 2014 r, w którym przedmiotem wyjaśnień jest agencja towarzyska prowadzona przez P. B. oraz - notatkę urzędową CBŚP Zarząd w P. z dnia 18 kwietnia 2014 r. (k. 24860v w zw. z k. 24850-24857). Dokumenty te stanowią właśnie kserokopie owych nowych dowodów, o jakich mowa jest we wniosku o wznowienie postępowania. W toku rozprawy odwoławczej Sąd Apelacyjny zdecydował się załączyć wskazane wyżej dokumenty do akt sprawy, z zaznaczeniem, że wnioski dowodowe, w zakresie, którego dotyczy materia w nich zawarta, zostały już oddalone w wydanym wcześniej postanowieniu (k. 24861). Nie może przekonywać również powoływanie się we wniosku na potrzebę przeprowadzenia oględzin z akt sprawy Sądu Okręgowego w P. o sygn. II K (…)/12, skoro 4 nie zostało to bliżej uargumentowane, zaś w rozpatrywanej sprawie odpis wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 15.11.2013 r. o sygn. II K (…)/12 został zaliczony w poczet materiału dowodowego (k. 23289). Wyrok ten znajdował się zatem w polu widzenia Sądów orzekających w niniejszej sprawie, a jego ustalenia nie wpłynęły na treść ich rozstrzygnięć w sposób istotny dla K. J. W tej sytuacji nie sposób przyjmować, że powołane we wniosku dowody są dowodami nowymi lub wskazują na nowe fakty. Zwrócić należy jeszcze uwagę, że okoliczność, iż w innych postępowaniach karnych dotyczących tej samej grupy przestępczej nie przyjęto jej charakteru zbrojnego, sama w sobie nie może przemawiać za wznowieniem postępowania w niniejszej sprawie. Wszak stosownie do unormowanej w art. 8 § 1 k.p.k. zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, sąd ten samodzielnie rozstrzyga zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Zatem okoliczność poczynienia odmiennych ustaleń w zakresie charakteru grupy przestępczej nie może być uznana za fakt uzasadniający prawdopodobieństwo błędności wyroku w niniejszej sprawie. Obrońca swój wniosek sprowadza de facto do próby podważenia oceny wiarygodności wyjaśnień D.G. Tego rodzaju postąpienie nie mogło więc skutkować wznowieniem postępowania. Zarówno Sąd pierwszej, jak i drugiej instancji, obszernie uzasadniały już przy tym stanowisko odnośnie do oceny tegoż dowodu. Skoro to rolą skarżącego jest wykazanie, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, a obrońca w niniejszej sprawie tego nie uczynił skutecznie, wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Dlatego też Sąd Najwyższy przedmiotowy wniosek o wznowienie oddalił. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 258 § 2 KKart. 2art. 65 § 1 KKart. 62 ust. 1art. 540 § 1 pkt 2art. 546 § 1 KPKart. 8 § 1 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy