IV KK 387/16

WyrokIzba Karna2016-12-09

Skład orzekający: Jarosław Matras, Krzysztof Cesarz, Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok skazujący wydany wobec oskarżonego, który zmarł przed jego wydaniem, podlega uchyleniu i umorzeniu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonego, który zmarł w toku procesu, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Okoliczność, że sąd w chwili wydawania wyroku nie miał wiedzy o śmierci oskarżonego, nie ma znaczenia prawnego. Po uchyleniu takiego wyroku, postępowanie wobec zmarłego oskarżonego powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Oskarżony R. O. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 17 marca 2016 r. za przestępstwa przeciwko mieniu. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od tego wyroku, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Uzasadnieniem kasacji było to, że oskarżony zmarł w dniu 13 marca 2016 r., czyli przed wydaniem wyroku skazującego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie wobec R. O., obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 387/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) Protokolant Anna Kowal w sprawie R. O. skazanego z art. 278 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 9 grudnia 2016 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt IX K (...), 1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i postępowanie wobec R. O. umarza; 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE W październiku 2015 r. do Sądu Rejonowego w B. wpłynął akt oskarżenia przeciwko R. O., któremu zarzucono popełnienie czterech przestępstw przeciwko mieniu. 2 Wymieniony Sąd na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r., przeprowadzonej na mocy art. 374 § 1 k.p.k. bez udziału oskarżonego, odroczył do dnia 17 marca 2016 r. wydanie wyroku, którym to orzeczeniem, sygn. akt IX K (...), uznał R. O. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów. Przyjmując, iż dwa z nich stanowią ciąg przestępstw określony w art. 91 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu stosowne jednostkowe kary pozbawienia wolności oraz karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 30 marca 2016 r. Kasację od tego wyroku złożył Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonego, zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku skazującego wobec R. O., podczas gdy zmarł on przed wydaniem wyroku, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania wobec oskarżonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, co przy kierunku zaskarżenia wyroku pozwoliło rozpoznać ją w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok rzeczywiście wydano z obrazą art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., nakazującego umorzenie wszczętego postępowania, gdy oskarżony zmarł. Jednoznacznie wskazuje na to pozyskany przez Sąd Rejonowy po wydaniu wyroku dokument w postaci odpisu skróconego aktu zgonu R. O.. W dokumencie tym odnotowano, że w dniu 13 marca 2016 r., tj. przed wydaniem wyroku skazującego, w U. zostały znalezione zwłoki oskarżonego. Wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonego, mimo jego śmierci w toku procesu, skutkuje zaistnieniem określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. bezwzględnej przyczyny uchylenia tego orzeczenia, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że sąd w chwili jego wydania nie miał wiedzy o śmierci oskarżonego. Po uchyleniu wyroku, zgodnie z wymienionym art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., należy wydać orzeczenie następcze o umorzeniu postępowania wobec oskarżonego. 3 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z wnioskiem kasacji. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu uzasadnia treść art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 374 § 1 KPKart. 91 § 1 KKart. 521 KPKart. 632 pkt 2 KPKart. 634 KPK§ 1§ 5§ 1 pkt 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy