II UZ 50/11

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2012-01-18

Skład orzekający: Romualda Spyt, Roman Kuczyński, Maciej Piankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba pełnomocnika, uniemożliwiająca mu wychodzenie z domu, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, jeśli nie podjął on działań mających na celu zabezpieczenie terminowego wniesienia skargi, takich jak udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że choroba pełnomocnika, nawet jeśli uniemożliwia mu wychodzenie z domu, nie stanowi automatycznie podstawy do przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, jeśli nie wykaże on, że podjął wszelkie możliwe starania w celu dotrzymania terminu. W szczególności, profesjonalny pełnomocnik powinien rozważyć udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego, aby zapewnić terminowe złożenie skargi przez innego prawnika. Brak takich działań, w połączeniu z niedostatecznym wykazaniem braku winy, skutkuje oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu i odrzuceniem skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. J. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarga została złożona w dniu 22 lipca 2011 r., po upływie terminu, który rozpoczął bieg w dniu 20 maja 2011 r. Pełnomocnik wnioskodawcy argumentował, że opóźnienie wynikało z jego choroby uniemożliwiającej wychodzenie z domu i niemożności udzielenia substytucji. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego, tym samym utrzymując w mocy decyzję o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu i odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 50/11 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Romualda Spyt (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSA Maciej Piankowski w sprawie z wniosku W. J. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z udziałem zainteresowanej J. J. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 stycznia 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 sierpnia 2011 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w sprawie z wniosku W. J. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, przy udziale zainteresowanej J. J., o wysokość świadczenia, na skutek skargi kasacyjnej i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wnioskodawcy W. J. od wyroku tego Sądu z dnia 18 kwietnia 2011 r., postanowił oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i odrzucić skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że orzeczenie Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi W. J. w dniu 20 maja 2011 r., natomiast sama skarga kasacyjna została złożona w dniu 22 lipca 2 2011 roku. Dlatego też, przedmiotową skargę kasacyjną należy uznać za spóźnioną w świetle art. 3985 k.p.c. Podniesiono także, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna została złożona w niniejszej sprawie po upływie terminu bez winy skarżącego. Okolicznością wyłączającą winę skarżącego w nieterminowym złożeniu skargi kasacyjnej nie może być wskazywana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż nie mógł on w wymaganym terminie uzyskać pełnomocnictwa od skarżącego. Przedłożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej - jako warunek formalny skargi kasacyjnej - mogło być uzupełnione w toku postępowania sądowego. Sąd wskazał ponadto, że okolicznością uzasadniającą uwzględnienie przedmiotowego wniosku nie mógł być również pobyt pełnomocnika skarżącego w domu w związku ze zgłaszanymi schorzeniami. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego w takiej sytuacji profesjonalny pełnomocnik powinien udzielić pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi w celu zapewnienia ochrony praw swojego klienta w postaci terminowego złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że „złożenie przez pełnomocnika skargi kasacyjnej z 2-dniowym opóźnieniem nastąpiło bez jego zawinienia, gdyż jest to usprawiedliwione jego chorobą uniemożliwiającą wychodzenie z domu i w tym czasie nie mógł udzielić pełnomocnictwa innemu pełnomocnikowi gdyż prowadzi kancelarią radcy prawnego osobiście i w kancelarii nie są zatrudnieni inni prawnicy, którym mógłby udzielić substytucji do złożenia skargi kasacyjnej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Trafnie przyjął Sąd drugiej instancji, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, iż przekroczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 3985 § 1 k.p.c.) nastąpiło bez jego winy. Podzielić należy pogląd, że niedołączenie pisemnego pełnomocnictwa do skargi kasacyjnej stanowi 3 brak formalny tego pisma procesowego, który można uzupełnić po jej wniesieniu – na wezwanie przewodniczącego. Stąd też trudności z uzyskaniem potwierdzenia pełnomocnictwa na piśmie od strony nie usprawiedliwiają uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jeśli zaś chodzi o „chorobę uniemożliwiającą wychodzenie z domu”, która wedle skarżącego usprawiedliwia niedochowanie terminu, to zauważyć należy, że z zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 lipca 2011 r. wynika, że pełnomocnik ubezpieczonego „w dniach 15 - 22.07.2011 powinien pozostać w domu z powodu: 1. Nadciśnienia tętniczego, 2. Infekcji wirusowej”. Nie potwierdza ono natomiast samo w sobie niemożności dochowania - z uwagi na chorobę - upływającego z dniem 20 lipca 2011 r. terminu do sporządzenia i wniesienia skargi (którego bieg rozpoczął się 20 maja 2011 r.). Uchybienie terminu byłoby w tym przypadku usprawiedliwione, gdyby do dnia 14 lipca 2011 r. skarga nie została sporządzona bądź została sporządzona, ale pełnomocnik ubezpieczonego nie mógł skorzystać z pomocy innych osób w nadaniu jej w urzędzie pocztowym. Warunkiem bowiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest wykazanie przez stronę, że pomimo całej swej staranności nie mogła czynności dokonać w terminie, a więc, że zachodziła niezależna od niej przeszkoda. Inaczej rzecz ujmując, przy tej ocenie należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, Lex, nr 50679). Rzecz jednak w tym, że w argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu brak jakichkolwiek odniesień do tych istotnych kwestii. Nie sposób zatem uznać, że skarżący uprawdopodobnił, iż nie wniósł skargi kasacyjnej w przepisanym terminie bez swojej winy. Nie ma więc znaczenia błędny pogląd Sądu drugiej instancji, z którego zdaje się wynikać, że w każdych okolicznościach choroba pełnomocnika w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie ma znaczenia przy ocenie braku winy w niedochowaniu tego terminu, gdyż ”profesjonalny pełnomocnik powinien udzielić 4 pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi w celu zapewnienia ochrony praw swojego klienta w postaci terminowego złożenia skargi kasacyjnej”. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 3971 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3985 KPCart. 3985 § 1 KPCart. 3971art. 39814 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy