I CZ 41/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-06-27
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Józef Frąckowiak, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik procesowy, który nie wykazał spełnienia wymagań przewidzianych w art. 87 k.p.c. dotyczących stałego stosunku zlecenia, może skutecznie reprezentować stronę w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli pełnomocnik procesowy nie wykazał, że łączy go z powodem stały stosunek zlecenia lub inna umowa przewidziana w art. 87 § 1 k.p.c., ani nie wykazał, że podejmował czynności wykraczające poza ramy danego procesu, nie może występować w sprawie w charakterze pełnomocnika procesowego. W konsekwencji, złożone przez niego pisma procesowe, w tym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku czy apelacja, podlegają odrzuceniu jako złożone przez osobę nielegitymowaną lub wniesione po terminie.Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda, A. T.-K., złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i apelację. Sąd Apelacyjny wezwał go do wykazania podstawy pełnomocnictwa, a w szczególności do złożenia dokumentów potwierdzających stały stosunek zlecenia. Pełnomocnik nie wykazał tych okoliczności w terminie, co skutkowało odrzuceniem jego wniosku i apelacji jako wniesionych przez osobę nieuprawnioną lub po terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i nie obciążył go kosztami postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 41/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Z. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji administracyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2014 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 listopada 2013 r., 1) oddala zażalenie; 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek A. T.- K. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt. … 100/13, oraz odrzucił apelację powoda od tego wyroku. Sąd Apelacyjny wskazał, że A. T.- K., działając jako pełnomocnik powoda, złożył w dniu 15 kwietnia 2013 r. wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia opisanego wyżej wyroku Sądu pierwszej instancji. Do akt sprawy załączone zostało pełnomocnictwo udzielone mu przez powoda wraz z umowami stałego stosunku zlecenia zawartymi w dniu 1 lutego 2010 r., 11 maja 2011 r. i 18 lipca 2011 r. oraz umowa na stałą obsługę prawną z dnia 9 sierpnia 2010 r. Sąd pierwszej instancji doręczył A. T.- K. odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 7 maja 2013 r. Powód wniósł podpisaną przez siebie apelację w dniu 11 maja 2013 r. Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2013 r. Przewodniczący w Sądzie Apelacyjnym wezwał A. T.- K. do wykazania, że jako pełnomocnik procesowy spełnia wymagania przewidziane w art. 87 k.p.c. W szczególności, w przypadku jeżeli podstawę pełnomocnictwa stanowiła umowa stałego zlecenia, wezwany został do złożenia rachunków, na podstawie których otrzymywał wynagrodzenie za wykonywane czynności, księgi przychodów i rozchodów, dowody rozliczeń podatkowych i inne dokumenty związane z wykonywaniem zlecenia za lata 2010-2013, wszystko to w terminie tygodniowym, pod rygorem pominięcia czynności procesowych dokonanych przez niego w sprawie w imieniu powoda. Powyższe zarządzenie doręczone zostało A. T.- K. w dniu 1 października 2013 r. W odpowiedzi na nie, złożonej w dniu 28 października 2013 r., A. T.- K. wyjaśnił, że działa na podstawie umowy stałego zlecenia, prowadzi w imieniu powoda kilka postępowań sądowych i pozasądowych, za które powód comiesięcznie opłaca stałe kwoty po 100 zł do 10 - tego dnia każdego miesiąca. Wystąpił jednocześnie z wnioskiem o wyznaczenie dodatkowego 7-dniowego terminu na przedstawienie pokwitowań wpłat powoda z tego tytułu. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny stwierdził, że A. T. – K. odpowiedział na wezwanie po terminie, który upłyną w dniu 8 października 2013 r. Nie wskazał przyczyny uchybienia terminowi ani nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, co
3 skutkowało pominięciem dokonanych przez niego czynności, w tym czynności złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku Sądu pierwszej instancji z uzasadnieniem. Sąd stwierdził również, że A. T. – K. nie wykazał, iż łączący go z powodem stosunek zlecenia ma charakter trwały, w rozumieniu art. 87 § 1 k.p.c. ani że podejmował jakiekolwiek czynności wykraczające poza ramy niniejszego procesu. Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny uznał, że A. T. – K. nie mógł występować w sprawie w charakterze pełnomocnika procesowego powoda, a zatem złożony przez niego wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem Sądu pierwszej instancji podlegał odrzuceniu na podstawie art. 328 § 1 zd. 2 k.p.c., jako złożony przez osobę nielegitymowaną. W konsekwencji odrzuceniu na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. podlegała też apelacja złożona przez powoda, jako wniesiona po terminie przewidzianym w art. 369 § 1 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. przez nie uchylenie zaskarżonego wyroku i nie przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, mimo stwierdzenia wadliwości pełnomocnictwa A. T.- K., co skutkowało nieważnością postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący w żaden sposób nie podważył ustaleń Sądu drugiej instancji co do tego, że A. T.- K. nie łączył z powodem stały stosunek zlecenia ani inna umowa przewidziana w art. 87 § 1 k.p.c., jak również nie zakwestionował oceny Sądu, iż A. T.- K. nie posiadał uprawnień przewidzianych w tym przepisie, pozwalających na ustanowienie go pełnomocnikiem procesowym powoda. Nie zarzucił też braku podstaw do odrzucenia wniosku A. T.-K. o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, jako złożonego przez osobę nieuprawnioną ani braku podstaw do odrzucenia apelacji powoda. Skoro zatem apelacja powoda została prawidłowo odrzucona przez Sąd Apelacyjny, to brak było jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 386 § 2 k.p.c., który ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy apelacja została rozpoznana.
4 Oczywiście bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia tego przepisu, zgłoszony jako jedyny w zażaleniu. Biorąc to pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. oddalił zażalenie. Z uwagi na trudną sytuację materialną i życiową powoda Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. nie obciążył go kosztami postępowania zażaleniowego.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 52/16 2016-09-30Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu do reprezentowania strony w postępowaniu o wznowienie postępowania jest umocowany do wniesienia w jej imieniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
- II CSK 770/14 2015-04-09Czy brak stałego charakteru stosunku zlecenia między stronami wyklucza możliwość reprezentowania strony przez pełnomocnika procesowego, a w konsekwencji prowadzi do nieważności postępowania i odrzucenia pozwu?
- I CZ 27/14 2014-05-28Czy niewłaściwe umocowanie pełnomocnika procesowego, wynikające z naruszenia art. 87 § 1 k.p.c., stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art.…
- IV CZ 74/17 2017-11-22Czy umowa zlecenia zawarta na czas realizacji dwóch konkretnych zleceń, która nie stanowiła źródła stałego stosunku zlecenia, może stanowić podstawę udzielenia pełnomocnictwa procesowego?
- IV CZ 40/15 2015-10-22Czy pełnomocnictwo procesowe wynikające z faktu sprawowania zarządu nad majątkiem osoby reprezentowanej, o którym mowa w art. 87 § 1 k.p.c., może polegać jedynie na pomocy przy dochodzeniu roszczeń, w tym w drodze sądowe…
Powołane przepisy
art. 87 KPCart. 87 § 1 KPCart. 328 § 1art. 373art. 370 KPCart. 369 § 1 KPCart. 386 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 2art. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy