II KK 366/13
WyrokIzba Karna2014-01-30
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt sporadycznego zażywania narkotyków przez skazanego, połączony z jego leczeniem odwykowym, uzasadnia istnienie wątpliwości co do jego poczytalności, skutkując koniecznością wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt sporadycznego zażywania narkotyków przez skazanego, nawet w połączeniu z leczeniem odwykowym, nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do jego poczytalności. Ocena takich wątpliwości powinna być dokonywana w oparciu o całokształt materiału dowodowego i wszystkie okoliczności sprawy. Odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu przez sąd odwoławczy, przy braku obiektywnych podstaw do kwestionowania poczytalności skazanego, nie stanowi naruszenia prawa do obrony ani bezwzględnej przyczyny odwoławczej.Stan faktyczny
Skazany R. J. został skazany za czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca skazanego wniósł kasację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących obrony obligatoryjnej i wątpliwości co do poczytalności skazanego, wynikających z faktu zażywania przez niego narkotyków i leczenia odwykowego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zwolnił skazanego od kosztów sądowych i zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 366/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 stycznia 2014 r., sprawy R. J. skazanego z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lipca 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 września 2012 r., p o s t a n o w i ł: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zwolnić skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne; 3) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. K. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa i 80/100), zawierającą 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE
2 Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 4 września 2012 r., skazał R. J. za czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w W., po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. apelacji skazanego, utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, uznając ten środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, podnosząc w niej zarzuty naruszenia art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Podzielić w tym zakresie należy w pełni treść odpowiedzi prokuratora na kasację. Obydwa zarzuty kasacji sprowadzają się w zasadzie do zakwestionowania decyzji Sądu ad quem dotyczącej odmowy wyznaczenia skazanemu w postępowaniu odwoławczym obrońcy z urzędu. Zdaniem autora skargi, w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności ze względu na fakt zażywania przez skazanego narkotyków oraz podejmowanego przez niego leczenia z tym związanego, zachodziły wątpliwości co do poczytalności skazanego, skutkujące konieczność dopuszczenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej oraz obronę obligatoryjną. W związku z tym Sąd odwoławczy, odmawiając przeprowadzenia takiego dowodu oraz wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu, dopuścił się obrazy art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. W konsekwencji w sprawie dojść miało do naruszenia prawa skazanego do obrony i wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., albowiem w sytuacji opisanej w art. 79 § 1 k.p.k. skazany nie był reprezentowany przez obrońcę, którego obecność na rozprawie odwoławczej była obowiązkowa (art. 450 § 1 k.p.k.). Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Sąd odwoławczy rozpoznał negatywnie wniosek skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, decyzję tę w sposób wystarczający uzasadniając. Stanowisko Sądu ad quem w tym zakresie zasługuje na pełną akceptację. Podkreślić należy, że podnoszone przez skazanego okoliczności co do jego leczenia uzależnienia nie zostały w żaden
3 sposób chociażby uprawdopodobnione. Sam fakt zażywania przez skazanego narkotyków, i to okazjonalnego, w sytuacji gdy w toku postępowania nie było żadnych podstaw do kwestionowania jego poczytalności, nie prowadzi automatycznie do zaistnienia wątpliwości co do jego stanu psychicznego, a kwestię tę rozpatrywać należy w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Ocena, czy istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, powinna być dokonywana w oparciu o całość materiału dowodowego i wszelkie okoliczności sprawy. Przedstawiony powyżej pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia SN: z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. V KK 81/13, Lex nr 1328046; z dnia 26 marca 2013 r., sygn. III KK 432/12, Lex nr 1311646 wraz z powołanym w tym judykacie orzecznictwem). W związku z tym sam fakt sporadycznego zażywania przez skazanego narkotyków, skądinąd zdecydowanie przeceniany przez obrońcę, nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do jego poczytalności. Stąd zarzuty kasacji nie mogły zostać uwzględnione. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., skazanego zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego. Na rzecz obrońcy skazanego z urzędu, adw. M. K., zasądzono kwotę 442,80 zł, powiększoną o podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie przedmiotowej kasacji zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Powiązane orzeczenia
- IV KK 717/18 2019-01-09Czy w sytuacji, gdy oskarżony w przeszłości leczył się odwykowo i zarzucono mu posiadanie substancji psychotropowej, sąd pierwszej instancji miał obowiązek powziąć wątpliwości co do jego poczytalności i dopuścić dowód z…
- III KK 432/12 2013-03-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony popełnił przestępstwo pod wpływem środka odurzającego i pozostawał pod zarzutem popełnienia przestępstwa narkotykowego, a świadek enigmatycznie wspomniał o wspólnym paleniu narkotyków w prze…
- IV KK 502/18 2018-11-14Czy brak obrońcy z urzędu i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej w sytuacji, gdy skazany w przeszłości zażywał substancje psychoaktywne, stanowi naruszenie prawa do obrony i bezwzględną przyczynę odw…
- V KK 483/17 2018-10-17Czy Sąd odwoławczy, umarzając postępowanie karne wobec oskarżonego o posiadanie narkotyków na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 k.k., rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, nie dokonując…
- II KK 606/22 2023-03-09Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego dotyczące czynu z punktu III aktu oskarżenia, skoro nie nastąpiło powtórne orzekanie w tej samej sprawie, a uchylenie to doprowadziło do braku rozstrzyg…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 222 § 1 KKart. 242 § 1 KKart. 11 § 2 kkart. 79 § 1 pkt 3 KPKart. 202 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 79 § 1 KPKart. 450 § 1 KPKart. 624 § 1 KPK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy