II KK 366/13

WyrokIzba Karna2014-01-30

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fakt sporadycznego zażywania narkotyków przez skazanego, połączony z jego leczeniem odwykowym, uzasadnia istnienie wątpliwości co do jego poczytalności, skutkując koniecznością wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt sporadycznego zażywania narkotyków przez skazanego, nawet w połączeniu z leczeniem odwykowym, nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do jego poczytalności. Ocena takich wątpliwości powinna być dokonywana w oparciu o całokształt materiału dowodowego i wszystkie okoliczności sprawy. Odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu przez sąd odwoławczy, przy braku obiektywnych podstaw do kwestionowania poczytalności skazanego, nie stanowi naruszenia prawa do obrony ani bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Stan faktyczny
Skazany R. J. został skazany za czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca skazanego wniósł kasację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących obrony obligatoryjnej i wątpliwości co do poczytalności skazanego, wynikających z faktu zażywania przez niego narkotyków i leczenia odwykowego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zwolnił skazanego od kosztów sądowych i zasądził koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 366/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 stycznia 2014 r., sprawy R. J. skazanego z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lipca 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 września 2012 r., p o s t a n o w i ł: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zwolnić skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne; 3) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. K. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa i 80/100), zawierającą 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE 2 Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 4 września 2012 r., skazał R. J. za czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w W., po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. apelacji skazanego, utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, uznając ten środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, podnosząc w niej zarzuty naruszenia art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Podzielić w tym zakresie należy w pełni treść odpowiedzi prokuratora na kasację. Obydwa zarzuty kasacji sprowadzają się w zasadzie do zakwestionowania decyzji Sądu ad quem dotyczącej odmowy wyznaczenia skazanemu w postępowaniu odwoławczym obrońcy z urzędu. Zdaniem autora skargi, w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności ze względu na fakt zażywania przez skazanego narkotyków oraz podejmowanego przez niego leczenia z tym związanego, zachodziły wątpliwości co do poczytalności skazanego, skutkujące konieczność dopuszczenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej oraz obronę obligatoryjną. W związku z tym Sąd odwoławczy, odmawiając przeprowadzenia takiego dowodu oraz wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu, dopuścił się obrazy art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. W konsekwencji w sprawie dojść miało do naruszenia prawa skazanego do obrony i wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., albowiem w sytuacji opisanej w art. 79 § 1 k.p.k. skazany nie był reprezentowany przez obrońcę, którego obecność na rozprawie odwoławczej była obowiązkowa (art. 450 § 1 k.p.k.). Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Sąd odwoławczy rozpoznał negatywnie wniosek skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, decyzję tę w sposób wystarczający uzasadniając. Stanowisko Sądu ad quem w tym zakresie zasługuje na pełną akceptację. Podkreślić należy, że podnoszone przez skazanego okoliczności co do jego leczenia uzależnienia nie zostały w żaden 3 sposób chociażby uprawdopodobnione. Sam fakt zażywania przez skazanego narkotyków, i to okazjonalnego, w sytuacji gdy w toku postępowania nie było żadnych podstaw do kwestionowania jego poczytalności, nie prowadzi automatycznie do zaistnienia wątpliwości co do jego stanu psychicznego, a kwestię tę rozpatrywać należy w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Ocena, czy istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, powinna być dokonywana w oparciu o całość materiału dowodowego i wszelkie okoliczności sprawy. Przedstawiony powyżej pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia SN: z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. V KK 81/13, Lex nr 1328046; z dnia 26 marca 2013 r., sygn. III KK 432/12, Lex nr 1311646 wraz z powołanym w tym judykacie orzecznictwem). W związku z tym sam fakt sporadycznego zażywania przez skazanego narkotyków, skądinąd zdecydowanie przeceniany przez obrońcę, nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do jego poczytalności. Stąd zarzuty kasacji nie mogły zostać uwzględnione. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., skazanego zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego. Na rzecz obrońcy skazanego z urzędu, adw. M. K., zasądzono kwotę 442,80 zł, powiększoną o podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie przedmiotowej kasacji zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 kpkart. 222 § 1 KKart. 242 § 1 KKart. 11 § 2 kkart. 79 § 1 pkt 3 KPKart. 202 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 79 § 1 KPKart. 450 § 1 KPKart. 624 § 1 KPK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy