IV KK 390/15
WyrokIzba Karna2015-12-09
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Zbigniew Puszkarski, Dorota Rysińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która popełniła czyny zabronione przed ukończeniem 17 roku życia, może odpowiadać za te czyny na zasadach określonych w Kodeksie karnym, jeśli czyny te zostały uznane za popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i wymierzono za nie jedną karę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że osoba, która ukończyła 17 lat w trakcie popełniania czynów zabronionych, nie może odpowiadać za te czyny na zasadach Kodeksu karnego, jeśli popełniła je przed ukończeniem 17 roku życia, zgodnie z art. 10 § 1 k.k. W sytuacji, gdy wszystkie przypisane przestępstwa zostały uznane za popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i wymierzono za nie jedną karę, nie ma możliwości uwzględnienia kasacji tylko co do czynów popełnionych przed ukończeniem 17 lat. W takim przypadku konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał F. S. za 40 przestępstw zakwalifikowanych z art. 286 § 1 k.k. oraz art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., uznając je za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. Wymierzono karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ część czynów została popełniona przez F. S. przed ukończeniem 17 roku życia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 390/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Dorota Rysińska Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie przeciwko F. S. skazanemu z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 września 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 września 2013r., wydanym w trybie art. 335§1 k.p.k., Sąd Rejonowy uznał F. S. za winnego popełnienia 40 przestępstw zakwalifikowanych z art. 286§1 k.k. oraz art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i ustalając, że stanowią one ciąg przestępstw z art. 91§1 k.k. wymierzył karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres
2 próby wynoszący 3 lata. Skazanego oddano pod dozór kuratora sądowego i zobowiązano do naprawienia szkody. Orzeczenie to uprawomocniło się nie będąc zaskarżone przez żadną ze stron. Kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego wywiódł dopiero Prokurator Generalny. Zarzucił w niej: - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 10§1 k.k. oraz art. 1§1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. Nr 35 poz. 228 z późn. zm.) polegające na zastosowaniu do oskarżonego zasad odpowiedzialności przewidzianych w Kodeksie karnym oraz rozpoznania 31 czynów spośród 41 kwalifikowanych z art. 286§1 k.k. i 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. przy zastosowaniu art. 91§1 k.k. popełnionych przez oskarżonego przed ukończeniem przez niego 17 lat. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. Bezsprzecznie ma rację skarżący, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skazany F. S. urodził się w dniu 9 listopada 1995r., a więc, że 17 lat ukończył 9 listopada 2012r. Tak więc stwierdzić należy, że 32 spośród przypisanych mu czynów (popełnionych w okresie od dnia 7 stycznia 2012r. do dnia 11 października 2012r.) zaistniało zanim oskarżony ukończył 17 rok życia. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 10§1 k.k. nie mógł on odpowiadać za popełnienie tych czynów zabronionych na zasadach określonych w kodeksie karnym. Jednocześnie stwierdzić należy, że zarzucone czyny nie spełniają przesłanek rozszerzenia tej zasady odpowiedzialności w oparciu o art. 10§2 k.k. Nie istniała też możliwość uwzględnienia kasacji tylko co do czynów, których zaistnienie wskazano na daty przypadające przed ukończeniem przez oskarżonego 17 lat, skoro wszystkie przypisane przestępstwa zostały uznane za popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91§1 k.k. i wymierzono za nie jedną karę.
3 W tej sytuacji należało orzec o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy zobowiązany będzie jeszcze raz przeanalizować sytuację prawną oskarżanego, a w szczególności dostrzec okoliczności podniesione w skardze Prokuratora Generalnego. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- IV KK 100/22 2022-05-11Czy osoba, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 roku życia, a która ukończyła 18 lat przed wszczęciem postępowania karnego, może być sądzona i karana na zasadach Kodeksu karnego, jeśli czyn ten nie należy…
- IV KK 615/21 2021-12-16Czy skazanie osoby za czyn popełniony przed ukończeniem 17 roku życia, przy braku przesłanek z art. 10 § 2 k.k. i uchyleniu art. 13 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jest dopuszczalne na zasadach Kodeksu karne…
- IV KK 602/19 2019-12-02Czy sąd może wydać wyrok skazujący w trybie uproszczonym (art. 335 § 1 k.p.k.) wobec nieletniego, który w momencie popełnienia czynu nie ukończył 17 lat, a także czy sąd prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu karnego wob…
- II KK 113/17 2017-07-19Czy skazany, który popełnił czyny z art. 281 k.k. przed ukończeniem 17 lat, może odpowiadać na zasadach określonych w Kodeksie karnym, jeśli czyny te nie są wymienione w katalogu art. 10 § 2 k.k.?
- III KK 666/22 2023-04-12Czy osoba, która popełniła czyn zabroniony jako nieletnia (poniżej 17 roku życia), ale postępowanie karne przeciwko niej zostało wszczęte po ukończeniu przez nią 18 roku życia, może być karana na zasadach Kodeksu karnego…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 kkart. 91 § 1 kkart. 535 § 5 kpkart. 335§1 KPKart. 286§1 KKart. 13§1 KKart. 91§1 KKart. 10§1 KKart. 1§1 pkt 2art. 535§5 KPKart. 10§2 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy