III CSK 25/18

WyrokIzba Cywilna2018-03-12

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności drogi koniecznej na nieruchomości stanowiącej siedlisko, oparta na potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli zarzuty sprowadzają się do podważenia ustaleń faktycznych i oceny dowodów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącego zarzuty sprowadzają się w istocie do podważenia ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., takie kwestie są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Przyczyny uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej muszą mieć uniwersalny, czysto jurydyczny charakter, oderwany od konkretnej sprawy i dokonanych w niej ustaleń.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności drogi koniecznej. Sąd Okręgowy oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w tej sprawie. Uczestnik R.R. wniósł skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni przepisów dotyczących służebności drogi koniecznej na nieruchomości stanowiącej siedlisko. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wnioski wnioskodawców oraz uczestników o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 25/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku R.T. i G.T. przy uczestnictwie R.R., B.R., E.L., P.L., A.K., I.F., B.K., J.K., M.S., A.W. oraz Gminy Miejskiej K. następczyni prawnej uczestniczki A.S. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 marca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika R.R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II Ca […]/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wnioski wnioskodawców oraz uczestników P.L., E.L. i A.K. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. Sąd Okręgowy w K. w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 25 maja 2015 r. Uczestnik R.R. wniósł skargę kasacyjną, wskazując na „potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów”, dotyczących ustanawiania służebności drogi koniecznej na nieruchomości stanowiącej siedlisko. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie i doktrynie, że ze względu na nadzwyczajny i publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej przyczyny uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy muszą mieć walor uniwersalny, czysto jurydyczny, oderwany od konkretnej sprawy w tym sensie, że oddzielony od dokonanych w sprawie ustaleń i oceny dowodów (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, „Izba Cywilna” 2009, nr 4, s. 47, oraz z dnia 11 listopada 2014 r., V CSK 66/14, nie publ.). Przepis art. 145 k.c. był wielokrotnie przedmiotem wykładni dokonywanej przez Sąd Najwyższy w różnych stanach faktycznych. „Otwartość” tego przepisu i odwołanie się w nim do klauzul generalnych nie pozwala jednak na ustanowienie jakiegoś jednolitego standardu ustanowienia służebności drogi koniecznej; zawsze zależy to od wielu okoliczności przedmiotowych i podmiotowych. Niniejsza sprawa nie stwarza podłoża do kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego, zwłaszcza że podniesione przez skarżącego przyczyny kasacyjne sprowadzają się w istocie do podważenia ustaleń i oceny dowodów, co jest w postępowaniu kasacyjnym - zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. - niedopuszczalne. Także ocena opinii biegłego należy wyłącznie do sądu meriti. Ustawodawca celowo użył w art. 278 § 1 k.p.c. sformułowania „może”, podkreślając swobodną władzę sądu w tym zakresie. Sąd ten dokonał tej oceny i prawidłowo ją uzasadnił. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 1 w związku z art. 39821, 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. 3 jw a.ł

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 KCart. 3983 § 3 KPCart. 278 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1art. 39821art. 13 § 2 KPC§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy