III CZ 424/22
PostanowienieIzba Cywilna2023-01-24
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska, Roman Trzaskowski, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy profesjonalny pełnomocnik procesowy ponosi winę w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli uchybienie nastąpiło z powodu zaniedbania podmiotu, któremu powierzył przesyłkę zawierającą skargę?Ratio decidendi
Profesjonalny pełnomocnik procesowy odpowiada za zaniedbania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu swoich obowiązków, w tym przy wnoszeniu pism procesowych. Nie może uwolnić się od winy w niedochowaniu terminu, powołując się na działania lub zaniechania pomocników. Brak winy strony w niedochowaniu terminu jest podstawową przesłanką przywrócenia terminu, a działania lub zaniechania pełnomocnika procesowego są równoznaczne z działaniami lub zaniechaniami samej strony.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, która została odrzucona jako spóźniona. Wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został oddalony przez Sąd Apelacyjny, który uznał, że profesjonalny pełnomocnik procesowy ponosi winę za uchybienie terminu. Powodowie wnieśli zażalenie na to postanowienie, zarzucając wadliwą wykładnię pojęcia „wina” w kontekście zaniedbania podmiotu trzeciego, któremu powierzono przesyłkę ze skargą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów skierowane przeciwko odrzuceniu skargi kasacyjnej i odrzucił zażalenie w pozostałej części, zasądzając od powodów na rzecz pozwanego koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 424/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa K.K. i W.K. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 maja 2022 r., sygn. akt I ACa 448/18, 1) oddala zażalenie skierowane przeciwko odrzuceniu skargi kasacyjnej, 2) odrzuca zażalenie w pozostałej części, 3) zasądza od powodów na rzecz pozwanego koszty postępowania zażaleniowego w kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) zł. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 maja 2022 r., Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił wniosek powodów K.K. i W.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2021 r. i odrzucił tę skargę kasacyjną jako spóźnioną.
2 W zażaleniu na to postanowienie (art.3941 § 1 k.p.c.), pełnomocnik powodów zarzucił naruszenie art.168 § 1 k.p.c. przez wadliwą, rozszerzającą, wykładnię zawartego w tym przepisie pojęcia „wina”, polegającą na przypisaniu winy w niedochowaniu terminu pełnomocnikowi procesowemu strony w przypadku uchybienia terminu przez wyspecjalizowany podmiot (L. sp. z o.o. z siedzibą w K.), któremu pełnomocnik strony powierzył przesyłkę zawierającą skargę kasacyjną i który to podmiot nadał ją w urzędzie pocztowym po upływie ustawowego terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, podstawową przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, z którą ustawa wiąże określony skutek, jest brak winy strony (art.168 § 1 k.p.c.), przy czym działania lub zaniechania pełnomocnika procesowego są równoznaczne z działaniami lub zaniechaniami samej strony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 października 2005 r., IV CZ 91/05). Na stronie (jej pełnomocniku procesowym) składającej wniosek o przywrócenie terminu ciąży powinność wykazania, że pomimo staranności nie mogła dokonać czynności w terminie ze względu na wystąpienie niezależnej od niej przeszkody, a zatem nie ponosi winy w jakiejkolwiek postaci (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 października 1998 r., I CKN 556/98 oraz z 18 grudnia 2019 r., I UZ 19/19). Uchybienie terminowi do dokonania oznaczonej czynności procesowej, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności osoby rozważnie dbającej o własne interesy lub uprawnienia i stanowi podstawę oddalenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 listopada 2019 r., III CZ 40/19; z 28 marca 2018 r., IV CZ 12/18 oraz 18 lipca 2019 r., I CZ 63/19). Za zaniedbania osób, którymi profesjonalny pełnomocnik procesowy strony posługuje się przy wykonywaniu ciążących na nim obowiązków, w tym wnoszenia pism procesowych lub środków zaskarżenia, odpowiada sam pełnomocnik, który nie może uwolnić się od winy w niedochowaniu terminu, powołując się na działania lub zaniechania pomocników (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2000 r., II CKN 554/00).
3 W świetle tych rozważań Sąd Apelacyjny w Warszawie prawidłowo przyjął w tej sprawie, że profesjonalny pełnomocnik procesowy powodów nie wykazał braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, stąd zasadnie oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Postanowienie to jest niezaskarżalne, stąd należało odrzucić zażalenie w tej części. W tej sytuacji, wbrew zarzutom zażalenia, Sąd Apelacyjny nie naruszył prawa odrzucając skargę kasacyjną powodów jako spóźnioną, co prowadziło do oddalenia zażalenia powodów w części skierowanej przeciwko temu rozstrzygnięciu. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. (art. 39814 w związku z 3941 § 3 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego na rzecz pozwanego, który wniósł w terminie odpowiedź na zażalenie, znajduje oparcie w art. art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. oraz § 10 ust.2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). as
Powiązane orzeczenia
- V CZ 65/13 2013-12-05Czy zaniedbanie pełnomocnika procesowego strony może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli strona powołuje się na zaufanie do profesjonalisty?
- III CZ 364/22 2023-01-26Czy niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika strony, bez wykazania braku winy, uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej?
- IV CZ 29/21 2021-09-16Czy uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika strony procesowej może stanowić podstawę do przywrócenia terminu, jeśli strona uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu termin…
- V CZ 34/19 2019-06-28Czy uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, wynikające z błędów pracownika kancelarii i jego osobistej sytuacji życiowej (opieka nad chorą matką), może stanowić podstawę do…
- III UZ 36/21 2022-04-05Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, złożony po upływie roku od uchybionego terminu, może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona działała przez profesjonalnego pełnomocnika, a przyczyna u…
Powołane przepisy
art.3941 § 1 KPCart.168 § 1 KPCart. 39814art. 39821art. 3941 § 3art. 397 § 3 KPC§ 1§ 3§ 10 ust.2§ 2 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy