II CZ 7/21
PostanowienieIzba Cywilna2021-03-10
Skład orzekający: Jacek Grela, Tomasz Szanciło, Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o zapłatę kwoty, która stanowi czynsz dzierżawy, jest sprawą o czynsz najmu lub dzierżawy w rozumieniu art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., co skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o czynsz najmu lub dzierżawy, interpretując to pojęcie szeroko. Sprawą o czynsz jest każda sprawa dotycząca obowiązku płacenia czynszu, jego rodzaju, wysokości, sposobu płacenia oraz istnienia zobowiązania z tego tytułu, niezależnie od sposobu obrony pozwanego. Nawet jeśli pozwany kwestionuje swoją legitymację bierną lub czynną powoda, lub istnienie zobowiązania, sprawa nadal pozostaje sprawą o czynsz.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej spółki zapłaty kwoty 194.961,12 zł. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, którą Sąd Apelacyjny odrzucił, uznając sprawę za sprawę o czynsz dzierżawy, co czyni skargę niedopuszczalną. Pozwana złożyła zażalenie, zarzucając błędną interpretację przepisów i twierdząc, że spór dotyczy podstawy prawnej zapłaty, a nie wysokości czynszu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 7/21 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Szanciło SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa B. A. przeciwko R. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2021 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. akt I AGa (…), I WSC (…), 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Powód B. A. wniósł przeciwko R. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę kwoty 194.961,12 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z 6 sierpnia 2019 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 194.961,12 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot szczegółowo wskazanych w sentencji. Wyrokiem z 3 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanej. Pozwana zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną. Postanowieniem z 7 grudnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę uznając, że przedmiotowa sprawa dotyczy zapłaty czynszu dzierżawy, a więc skarga kasacyjna jest w takiej sytuacji niedopuszczalna. Pozwana w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., przez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, polegające na przyjęciu, że sprawa jest sprawą o czynsz najmu lub dzierżawy, podczas gdy istotą tej sprawy nie był spór o wysokość czynszu, lecz o podstawę prawną do jego zapłaty, co doprowadziło do odrzucenia skargi kasacyjnej. We wnioskach domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna także w sprawach m.in. o czynsz najmu lub dzierżawy. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym sprawą o czynsz jest sprawa, która dotyczy obowiązku płacenia czynszu, jego rodzaju, wysokości, sposobu płacenia oraz istnienia zobowiązania z tego tytułu, bez względu na sposób obrony pozwanego, a więc także taka, w której kwestionuje on swoją legitymację
3 bierną, czy legitymację czynną powoda jak również istnienie zobowiązania z tytułu czynszu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2015 r., II CSK 14/15, niepubl.). W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano m.in., że pojęcie „sprawy o czynsz najmu lub dzierżawy” w rozumieniu art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. wielokrotnie było przedmiotem wykładni. Dominuje stanowisko, że powinno być ono interpretowane szeroko i obejmować zarówno sprawy o ustalenie stosunku prawnego lub prawa czy sprawy o ukształtowanie, jeśli przedmiotem ustalenia bądź ukształtowania dokonywanego orzeczeniem sądu ma być czynsz najmu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1998 r., II CKN 587/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 213). Sprawą o czynsz jest zatem sprawa - jak już wskazano powyżej - która dotyczy obowiązku płacenia czynszu, jego rodzaju, wysokości, sposobu płacenia oraz istnienia zobowiązania z tego tytułu, bez względu na sposób obrony pozwanego, a więc także taka, w której kwestionuje on swoją legitymację bierną, czy legitymację czynną powoda jak również istnienie zobowiązania z tytułu czynszu (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 grudnia 2014 r., V CSK 286/14, z 8 października 2014 r., IV CSK 194/14, z 2 października 2014 r., IV CSK 71/14, z 5 grudnia 2013 r., V CSK 25/13, z 3 lutego 2012 r., I CZ 4/12, z 10 lutego 2011 r., IV CZ 124/10). W rezultacie, brak było podstaw, aby uwzględnić argumentację pozwanej, nawiązującą do konstrukcji innych stosunków prawnych oraz stopnia skomplikowania rzeczonej sprawy. Ustawodawca bowiem zadecydował - jak powyżej to wskazano - że w szeroko rozumianych sprawach o czynsz najmu lub dzierżawy, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Podkreślenia wymaga, że tworzenie katalogów przypadków, które zawierałyby wyłączenia od zasady braku skargowości w określonych typach spraw, powodowałoby wiele komplikacji w zakresie stosowania prawa formalnego. Tymczasem, procedura - oczywiście w miarę możliwości - powinna być przejrzysta dla stosujących ją organów, a nader wszystko dla uczestników postępowania. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c. oraz na podstawie art. 98 k.p.c. w zw.
4 z art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. rozstrzygnięto o kosztach postępowania zażaleniowego. ke
Powiązane orzeczenia
- II CSK 454/20 2021-08-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę czynszu dzierżawnego jest dopuszczalna, mimo że dotyczy kwestionowania istnienia zobowiązania z tego tytułu?
- IV CZ 73/19 2019-10-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę czynszu dzierżawnego jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest ustalenie, że umowa dzierżawy uległa rozwiązaniu, a nie wysokość czynszu?
- I CSK 734/20 2021-04-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę równowartości czynszu najmu jest dopuszczalna na gruncie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c.?
- V CSK 391/19 2020-06-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę czynszu dzierżawy jest dopuszczalna?
- II CSKP 1562/22 2024-03-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę czynszu dzierżawy jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 3982 § 2 pkt 1 KPCart. 39814art. 3941 § 1art. 98 KPCart. 99 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 2 pkt 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy