IV KK 684/19

Sygn. akt IV KK 684/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) na posiedzeniu po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy J. J. skazanej z art. 59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 8 stycznia 2019r. w sprawie II K (…) na podstawie art. 531§1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. kasację pozostawić bez rozpoznania, 2. zwolnić skazaną od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE J. J. została oskarżona o to, że: - w okresie od nieustalonego dnia marca 2013r. do nieustalonego dnia lipca 2013 r. w N. wbrew przepisom ustawy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dwukrotnie udzieliła T. S. środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste – marihuany – w ilości 15 gramów łącznie za kwotę 375 złotych tj. o czyn z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1030 j.t.). 2 Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019r. w sprawie II K (…) uznał oskarżoną za winną zarzucanego jej czynu i skazał na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby wynoszący rok, w tym czasie oskarżona została oddana pod dozór kuratora, wymierzono jej też grzywnę w kwocie 300 zł. Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją obrońcy J. J.. Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie II Ka (…) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanej wniósł jej obrońca, zarzucając Sądowi Odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 117§1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 439§3 k.p.k., polegające na błędnym przyjęciu, iż obrońca oskarżonej został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy, w sytuacji braku podstaw do uznania, że obrońca jest prawidłowo zawiadomiony, w następstwie czego doszło także do naruszenia art. 450 § 3 k.p.k., co w konsekwencji stanowiło naruszenie prawa obrońcy do wzięcia udziału w rozprawie oraz ograniczało realizację prawa do obrony. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prokurator Okręgowy w N. w odpowiedzi na kasację wniósł o uwzględnienie jej jako oczywiście zasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest niedopuszczalna, jako wniesiona wbrew uregulowaniom ustawowym. Rzeczywiście w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja opisana w kasacji. W aktach sprawy brak zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia obrońcy skazanej o terminie rozprawy odwoławczej. Pomimo tego w protokole rozprawy z dnia 14 czerwca 2019r. odnotowano, że nie stawił się obrońca J. J. – adw. G. R. – „prawidłowo zawiadomiony” (k.403). Niewątpliwie zatem doszło do ograniczenia prawa do obrony oskarżonej, zwłaszcza że i ona była nieobecna na rozprawie odwoławczej (prawidłowo zawiadomiona). W opisanej sytuacji, nie doszło jednak do wygenerowania w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 k.p.k., co sugeruje skarżący, ponieważ udział obrońcy w rozprawie odwoławczej nie miał charakteru obowiązkowego. Naruszony natomiast został w sposób rażący art. 117§2 k.p.k. i art. 3 450§3 k.p.k., co zgodnie stwierdzili obrońca skazanej i prokurator. Taka jednak sytuacja nie pozwala na rozpoznanie i uwzględnienie wniesionej kasacji, gdyż na przeszkodzie stoi temu art. 523§2 i §4 pkt 1 k.p.k. W sytuacji, a taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdy nie doszło do skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Tymczasem, na co wskazano powyżej, opisane uchybienie, choć miało charakter rażący, nie stanowi żadnej z przesłanek wskazanych w art. 439 k.p.k., w szczególności, obrona świadczona w niniejszej sprawie nie miała charakteru obligatoryjnego. W realiach niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że opisane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego wyroku – tak jak wymaga tego art. 523§1 k.p.k. – pozbawiło bowiem obronę możliwości bezpośredniego popierania apelacji, a także poprzez pozbawienie prawa do udziału w rozprawie, do ewentualnego składania wniosków i oświadczeń, które mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej ani strona, ani jej pełnomocnik nie byli uprawnieni do podniesienia takiego zarzutu w postępowaniu kasacyjnym. W niniejszej sprawie wskazane uchybienie mógł podnieść jedynie podmiot szczególny wymieniony w art. 521§1 k.p.k. Stąd, podnosząc opisane uchybienie, strony mogą jedynie wystąpić z wnioskiem do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich o wywiedzenie w ich imieniu kasacji podnoszącej zarzut obrazy art. 117§2 k.p.k. i art. 450§3 k.p.k. W konsekwencji powyższego, kasację należało pozostawić bez rozpoznania. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.