V CNP 26/11

Izba Cywilna2011-12-06

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wystąpił żaden wyjątkowy wypadek uzasadniający takie działanie?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji jest niedopuszczalna, jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie. Dotyczy to zarówno świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka. Dopuszczalność skargi w takiej sytuacji uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
Stan faktyczny
J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, twierdząc, że nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Wezwanie zostało wysłane na dwa wskazane przez niego adresy ze skutkiem doręczenia zastępczego, a skarżący nie podjął prób ustanowienia pełnomocnika. Skarżący nie złożył apelacji, a wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia został prawomocnie oddalony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 26/11 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi J. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r., w sprawie z wniosku W. L. przy uczestnictwie J. L. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 grudnia 2011 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie J. L. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie o podział majątku wspólnego. Kwestionowane orzeczenie zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 214 § 1 k.p.c., co powodowałoby nieważność postępowania zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5192 § 2 k.p.c., w sytuacji gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że za wypadek wyjątkowy można uznać - przykładowo - nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej przez pracownika sądu (postanowienie z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113). Skarżący nie wykazał, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w jego sprawie. Zaskarżonym prawomocnym postanowieniem Sąd Rejonowy ustalił skład majątku małżonków L., oraz dokonał podziału tego majątku. Skarżący J. L. z racji wykonywania zawodu marynarza często i długotrwale przebywał poza miejscem zamieszkania. Z tego powodu uczestnik nie stawił się na rozprawę poprzedzającą wydanie kwestionowanego postanowienia, czyniąc zarzut Sądowi Rejonowemu, że nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Wezwanie na rozprawę wraz z opinią biegłego zostało wysłane uczestnikowi na dwa wskazane przez niego adresy ze skutkiem doręczenia zastępczego. W sprawie ustalono, że uczestnik nie 3 podjął próby ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania go w postępowaniu, bądź też pełnomocnika dla doręczeń. Nie potwierdził się zatem zarzut naruszenia prawa powodujący nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie - jak sam skarżący podaje - była możliwość zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego, istniała więc możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżący nie złożył w terminie apelacji, a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia został prawomocnie oddalony. Sąd orzekający w sprawie niewadliwie uznał, że uczestnik nie wykazał braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia apelacji od skarżonego postanowienia. Analizując treść wniesionej skargi należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że jakikolwiek wyjątkowy wypadek występuje w sprawie (art. 5192 § 2 k.p.c.). Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji odwoławczej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna. Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia środka odwoławczego, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z takiego środka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008/4/107). Wobec powyższego na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 214 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 5192 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy