IV KK 73/25

IV KK 73/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Roch SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie P. J. oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 15 maja 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skarżonej od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 25 listopada 2024 r., sygn. akt II K 936/24 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. Adam Roch Zbigniew Kapiński Stanisław Stankiewicz UZASADNIENIE IV KK 73/25 2 Wyrokiem z dnia 25 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 936/24, Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej P.J. w zakresie zarzucanego jej czynu z art. 286 § 1 k.k. na okres próby wynoszący rok. Nadto na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzeczono od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej nawiązkę w wysokości 150 zł oraz rozstrzygnięto o kosztach sądowych. Powyższy wyrok nie został zaskarżony i stał się on prawomocny z dniem 3 grudnia 2024 r. Kasację od tego wyroku, na niekorzyść oskarżonej, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając wyżej wymienione orzeczenie w całości, podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku „naruszeni[a] prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 2 k.k. polegającego na warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec P. J. na okres próby wynoszący rok w sytuacji, gdy została ona oskarżona o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. zagrożonego karą pozbawienia wolności do lat 8, a więc karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, co uniemożliwiało zastosowanie wobec oskarżonej powyższej instytucji prawa karnego”. W oparciu o powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym i jako taka podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Przesłanki formalne i materialne stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania określone zostały w art. 66 k.k. Zgodnie z § 1 powołanego przepisu sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają IV KK 73/25 3 przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Na podstawie zaś § 2 wskazanego przepisu, warunkowe umorzenie postępowania karnego jest zastrzeżone wyłącznie dla sprawcy przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności do lat 5. Na gruncie przedmiotowej sprawy, zarzucany oskarżonej w akcie oskarżenia występek z art. 286 § 1 k.k., objęty następnie zaskarżonym wyrokiem, zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jest zatem rzeczą oczywistą, że wysokość górnej granicy ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności przewidzianego za to przestępstwo wyklucza możliwość skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania karnego. W sprawie o czyn z art. 286 § 1 k.k. nie zostaje bowiem spełniony warunek formalny wynikający z art. 66 § 2 k.k., tj. zagrożenie karą do 5 lat pozbawienia wolności. Określona we wskazanym przepisie przesłanka stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego ma charakter bezwzględny, co oznacza, że orzeczenie przez Sąd Rejonowy środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. było niedopuszczalne. Z podanych względów, uznając, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, tj. art. 66 § 2 k.k., która to obraza miała istotny wpływ na treść wydanego w sprawie wyroku, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. [J.J.] [a.ł] Adam Roch Zbigniew Kapiński Stanisław Stankiewicz