II PK 205/16
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-09-12
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieważność postępowania zachodzi, gdy sędzia delegowany do orzekania w innym sądzie wydał wyrok po upływie terminu swojej delegacji, mimo że rozprawa została zamknięta w trakcie jej trwania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego jest sprzeczny z przepisami prawa. Brak delegacji sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie, obejmującej dzień publikacji wyroku, skutkuje tym, że skład sądu orzekającego jest sprzeczny z przepisami prawa. Czynności jurysdykcyjne podjęte przez sędziego delegowanego poza okresem delegacji w sądzie, do którego został delegowany, nie mają podstawy prawnej i są czynnościami sędziego niewłaściwego.Stan faktyczny
Powód domagał się przywrócenia do pracy. Sąd Rejonowy oddalił jego powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację. W skardze kasacyjnej powód zarzucił nieważność postępowania, wskazując, że sędzia K. S., która wydała wyrok w Sądzie Okręgowym, nie uzyskała delegacji do pełnienia obowiązków sędziego w dniu publikacji wyroku. Rozprawa została zamknięta w trakcie trwania delegacji sędzi, jednak wyrok został ogłoszony po jej upływie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PK 205/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka SSN Andrzej Wróbel w sprawie z powództwa R. M. przeciwko Uniwersytetowi […] o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 września 2017 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 2 lutego 2016 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy wyrokiem z 2 lutego 2016 r. oddalił apelację skarżącego powoda R. M. od wyroku Sądu Rejonowego z 17 września 2015 r., oddalającego
2 jego powództwo o przywrócenie do pracy. W skardze kasacyjnej zarzucono wydanie wyroku w warunkach nieważności postępowania, na skutek wyrokowania w składzie orzekającym sprzecznym z przepisami prawa, gdyż uczestnicząca w wydaniu orzeczenia sędzia K. S.nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym 2 lutego 2016 r. Z tej przyczyny skład orzekający był sprzeczny z przepisami prawa i zachodzi nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W uzasadnieniu podano, że Sąd Okręgowy poinformował powoda, iż sędzia nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym. Sędzia K. S. została delegowana na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 i art. 46 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w W. Rozprawa w sprawie została zamknięta 21 stycznia 2016 r. i Sąd odroczył publikację wyroku do 2 lutego 2016 r. Wydanie i ogłoszenie wyroku nastąpiło w innym dniu niż określony w delegacji sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Zarzut skargi uzasadnia jej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku. Przyczyną jest naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c. Nieważność postępowania zachodzi, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa. Na podstawie pisma Wiceprezes Sądu Okręgowego w W. z 6 kwietnia 2016 r. (w aktach sprawy) ustalono, że Sędzia S. nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym w dniu 2 lutego 2016 r. w sprawie objętej skargą. Pismo to stanowi dokument urzędowy i dowód tego, co zostało w nim zaświadczone. Pozwany nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie odniósł się do zarzutu nieważności postępowania. Sędzia orzeka w sądzie, który wyznaczył mu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w powołaniu (art. 179 Konstytucji RP i art. 55 § 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych). Wyjątkiem jest orzekanie przez sędziego w innym sądzie w okresie delegowania do pełnienia obowiązków w innym sądzie
3 (art. 77 tej ustawy). W tej sprawie nieuzasadnione byłoby wnioskowanie, że jeżeli ogłoszenie wyroku odroczono po zamknięciu rozprawy w czasie delegacji, to obejmuje ona także okres (dalsze dni), w którym dochodzi do ogłoszenia wyroku. Jeżeli zarządzenie prezesa sądu określa czas delegacji, to wszystkie czynności jurysdykcyjne sędziego delegowanego podjęte poza tym czasem w sądzie, do którego go delegowano, czyli po upływie okresu delegacji nie mają podstawy prawnej; są czynnościami sędziego niewłaściwego, dokonanymi poza kompetencją oraz poza obszarem jurysdykcji, przy czym nie ma żadnego znaczenia, o jaką czynność jurysdykcyjną chodzi (zob. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 17 maja 2016 r., III CZP 103/15 i z 24 maja 2012 r., III CZP 77/11). Ustalenie, że Sędzia K.S. nie uzyskała delegacji do wydania wyroku w terminie publikacyjnym 2 lutego 2016 r. jest wystarczające do stwierdzenia przyczyny nieważności postępowania z art. 379 pkt 4 k.p.c. Nie jest możliwe badanie i w ogóle bez znaczenia jest kwestia czy wyrok został uzgodniony wcześniej przez skład orzekający, czyli przed terminem publikacji. Wyrok ma datę 2 lutego 2016 r. i w tym dniu został ogłoszony. Jest to akt, który nie pozwala przyjąć, że czynności jurysdykcyjne Sądu Okręgowego w W. w sprawie skarżącego zakończyły się wcześniej, czyli przed publikacją wyroku. W tym znaczeniu ogłoszenie wyroku w terminie publikacyjnym z art. 326 § 1 k.p.c. oznacza wydanie wyroku (a nie tylko ogłoszenie). Dopiero z ogłoszeniem wyroku można mówić o rozstrzygnięciu (zakończeniu) sprawy. Reasumując, brak delegacji sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie, obejmującej dzień publikacji wyroku, oznacza, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa. Z tych przyczyn orzeczono na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c. kc
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 193/10 2010-12-09Czy nieważność postępowania zachodzi, gdy wydanie i ogłoszenie wyroku lub postanowienia następuje w innym dniu niż określony w delegacji sędziego do sądu okręgowego?
- II PZ 7/14 2014-04-14Czy nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 w zw. z art. 323 k.p.c.) zachodzi, gdy w protokole rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku wymieniono sędziego…
- I PK 309/05 2006-06-22Czy nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji zachodzi, gdy skład sądu orzekającego jest sprzeczny z przepisami prawa, w tym z przepisami ustrojowymi dotyczącymi delegowania sędziów?
- II CSKP 444/24 2025-03-14Czy sędzia powołany na stanowisko sędziego sądu wyższej instancji może orzekać w sądzie niższej instancji bez delegacji, a jeśli nie, czy prowadzi to do nieważności postępowania?
- IV CSK 286/12 2013-01-10Czy nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji zachodzi w sytuacji, gdy ogłoszenie orzeczenia nastąpiło po upływie okresu delegacji sędziego, który brał udział w jego wydaniu?
Powołane przepisy
art. 379 pkt 4 KPCart. 77 § 1 pkt 1art. 46 § 1art. 179art. 55 § 3art. 77art. 326 § 1 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 108 § 2art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy