I CSK 5279/22

I CSK 5279/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Przedsiębiorstwu [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym 12 kwietnia 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt X Ga 651/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwane Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w Ż. wywiodło skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 4 kwietnia 2022 r., wydanego w sprawie z powództwa S. sp. z o.o. z siedzibą w G. o zapłatę. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). I CSK 5279/22 2 W niniejszej skardze oparto się na przyczynie przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący wskazał, że oczywista zasadność skargi wynika z odstąpienia przez Sąd odwoławczy od utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego odnoszącego się do ustalenia terminu, kiedy w procesie aktualizuje się powinność zgłoszenia koniecznych twierdzeń i dowodów dotyczących podstawy potrącenia. Skarżący nie zgodził się, że ograniczenie podniesienia procesowego zarzutu potrącenia w kontekście terminu, w jakim pozwany może ów zarzut podnieść tj. nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna ma charakter bezwzględny i podkreślił, że art. 2031 § 2 k.p.c. powinien być wykładany w związku z materialnoprawną regulacją potrącenia, czyli art. 498 § 1 k.c. Argumentacja pozwanego jest chybiona. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest bowiem wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Skarżący spełnił wymagania formalne przedstawiając stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące terminu zgłaszania zarzutu potracenia w toku postępowania sądowego. Swoje rozważania oparł jednak o założenia niezgodne ze stanem faktycznym sprawy przyjętym przez Sąd Okręgowy. Możność podniesienia I CSK 5279/22 3 zarzutu potrącenia w toku postepowania co do zasady dotyczy bowiem wyłącznie roszczeń wymagalnych. Skarżący pominął zaś fakt, że wysunięte roszczenie o zapłatę kary umownej nie było wymagalne w chwili zgłoszenia tego zarzutu. Potrącenie nie zostało zatem uwzględnione przez sąd oceniający sprawę ze względu na upływ terminu przewidzianego na jego zgłoszenie, lecz z tej przyczyny, że spełniało przesłanki wymagalności. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.