II UZ 14/96

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-01-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny, odrzucając kasację wniesioną osobiście przez stronę, powinien najpierw rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli taki wniosek został złożony przed upływem terminu do wniesienia kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli strona wniesie osobiście kasację, która zawiera wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, a wniosek ten zostanie złożony przed upływem terminu do wniesienia kasacji, Sąd nie jest uprawniony do odrzucenia kasacji z powodu jej wniesienia przez osobę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem. Zamiast tego, Sąd jest zobowiązany do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Tadeusz T. wniósł kasację osobiście od postanowienia Sądu Apelacyjnego odrzucającego jego skargę o wznowienie postępowania w sprawie o rentę inwalidzką. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, wskazując na wymóg jej wniesienia przez adwokata lub radcę prawnego. W swojej kasacji Tadeusz T. zawarł prośbę o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że Sąd ten powinien był najpierw rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w zakresie rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 8 stycznia 1997 r. II UZ 14/96 W sytuacji, gdy sporządzona osobiście przez skarżącego kasacja zawiera wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu i została złożona w Sądzie Apelacyjnym przed upływem terminu miesięcznego określonego w art. 3934 KPC, Sąd nie jest uprawniony do jej odrzucenia z powołaniem się na art. 3932 § 1 i 465 § 1 KPC, ale zobowiązany jest do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 1996 r., sprawy z wniosku Tadeusza T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi w K. o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy, na skutek zażale-nia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 13 lutego 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł : u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Apelacyjnemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z 4 lipca 1996 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie Tadeusza T. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 13 lutego 1996 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie o wysokość renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Od postanowienia tego Tadeusz T. wniósł kasację, jednakże Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 września 1996 r. odrzucił ją na mocy art. 395 KPC. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że w myśl art. 3932 § 1 KPC kasacja powinna być wniesiona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym; w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasację może wnieść radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów (art. 465 § 1 KPC). Ustawowy przymus wniesienia kasacji przez adwokata lub radcę prawnego wyklucza wniesienie jej przez samą stronę, a zatem wniesienie kasacji osobiście przez stronę jest niedopuszczalne i skutkuje jej odrzucenie. Na postanowienie to Tadeusz T. wniósł zażalenie, w którym zarzucił, iż Sąd pominął jego prośbę o ustanowienie adwokata z urzędu, stosownie do art. 117 § 1 i § 2 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Jak wynika bowiem z pisma wnioskodawcy z dnia 23 września 1996 r. [...], skierowanego do Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, które zostało przesłane do Sądu Apelacyjnego i na którym widnieje prezentata tego Sądu z dnia 26 września 1996 r., wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku gdyby "wniosek kasacyjny pisać mógł wyłącznie adwokat", to prosi Sąd o wyznaczenie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 117 § 1 KPC [...]. Pismo to wnioskodawca określił w sposób oczywiście nieporadny jako "wniosek o kasację", jednakże w istocie stanowi ono kasację. Wnioskodawca otrzymał odpis postanowienia z 4 lipca 1996 r. w dniu 11 września 1996 r. [...], zatem sporządzona osobiście przez niego kasacja, w której za-warty był wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, wpłynęła przed upływem terminu miesięcznego, określonego w art. 3934 KPC. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do odrzucenia wprost kasacji z powołaniem się na art. 3932 § 1 i 465 § 1 KPC, a był zobowiązany do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, o co wnioskodawca wyraźnie prosił. Ponieważ Sąd Apelacyjny wniosku tego nie roz-poznał, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania (art. 39312 KPC). ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3934 KPCart. 3932 § 1art. 395 KPC.art. 3932 § 1 KPCart. 465 § 1 KPCart. 117 § 1art. 117 § 1 KPCart. 3934 KPC.art. 39312 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy