V CSK 54/11
WyrokIzba Cywilna2011-11-09
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy współuczestnictwie materialnym powodów, wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej powinna być sumą wszystkich nieuwzględnionych roszczeń wobec wszystkich powodów, czy też wartością roszczeń dochodzonych przez każdego z powodów oddzielnie?Ratio decidendi
W postępowaniu kasacyjnym, w przypadku współuczestnictwa materialnego, wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest sumą wszystkich nieuwzględnionych roszczeń wobec wszystkich powodów. Każdy ze współuczestników materialnych ma własne gravamen w zaskarżeniu wyroku sądu drugiej instancji, a zatem o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość zaskarżenia przy uwzględnieniu wartości roszczeń dochodzonych przez każdego z powodów oddzielnie. Skoro w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego z powodów była niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna była niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powodów odszkodowanie za przejęte z naruszeniem prawa gospodarstwo rolne. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, obniżając zasądzone świadczenia i określając późniejszy termin płatności odsetek. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę stanowiącą sumę odsetek i części należności głównej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powodów jako niedopuszczalną z powodu niewłaściwego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Zasądził również koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 54/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa M. Ł. I innych przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. zastępowanemu przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2011 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października 2010 r., 1) odrzuca skargę kasacyjną 2) zasądza solidarnie od powodów na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 13 maja 2010 r. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz każdego z powodów od Skarbu Państwa – Wojewody X. kwoty po 27 975 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 29 listopada 2007 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za przejęte z naruszeniem prawa gospodarstwo rolne, które odziedziczyli po ojcu. Wyrokiem z dnia 22 października 2010 r. Sąd Apelacyjny z apelacji strony pozwanej zmienił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 13 maja 2010 r. między innymi w ten sposób, że obniżył zasądzone nim świadczenia na rzecz powodów S. S. i W. G. w wysokości po 27 975 złotych do kwot po 13 987 złotych oraz początkowy termin płatności odsetek zasądzonych na rzecz każdego z powodów od dnia 29 listopada 2007 r. określił na dzień 13 maja 2010 r. Od wyroku sądu drugiej instancji skargę kasacyjną wnieśli wszyscy powodowie wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 59 489 złotych na którą składa się należna sześciu powodom kwota 8 498,30 złotych stanowiąca sumę odsetek ustawowych za okres od 27 listopada 2007 r. do 13 maja 2010 r., nadto powodom W.G. oraz S. S. należy się ta kwota w połowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przyjęcie, że pomiędzy powodami zachodziło współuczestnictwo materialne, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt in fine k.p.c., nie oznacza, że także na etapie postępowania kasacyjnego ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia następuje poprzez zsumowanie wartości nieuwzględnionych roszczeń wobec wszystkich powodów. Na rzecz każdego z powodów zostały zasądzone określone świadczenia Dlatego na etapie postępowania kasacyjnego nie ma zastosowania zasada – obowiązująca przy określeniu wartości przedmiotu sporu w pozwie oraz wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji przy istnieniu współuczestnictwa materialnego – że wartością przedmiotu sporu oraz wartością przedmiotu zaskarżenia była suma wszystkich roszczeń dochodzonych przez powodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1997 r., I PKN 65/96, OSNAPiUS 1997, nr 17, poz. 317, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1997 r., I CKN 31/97, nie publ., postanowienie z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 61/97, OSNP 1998, nr 1,
3 poz. 16, uzasadnienie postanowienia z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CZ 90/06, nie publ., postanowienie SN z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 91/07, nie publ. oraz uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 r., III CZP 111/07, Mon. Prawn. z 2009 r. nr 3, str. 151; 5 lutego 2010 r., III CZ 3/10, nie publ.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono uwagę na to, że na etapie postępowania kasacyjnego skutki procesowe współuczestnictwa materialnego, które nie ma charakteru współuczestnictwa jednolitego bądź koniecznego, zbliżone są do współuczestnictwa formalnego. Na tym etapie postępowania każdy ze współuczestników materialnych ma własne gravamen w zaskarżeniu prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. Dlatego o dopuszczalności skargi kasacyjnej wniesionej przez powodów nie mogła decydować podana w tej skardze wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 59 489 złotych, lecz wartość zaskarżenia przy uwzględnieniu wartości roszczeń dochodzonych przez każdego z powodów oddzielnie, ta zaś w odniesieniu do każdego z powodów osobno nie przekraczała 50 000 złotych. Skoro wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego z powodów była niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 39821.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 241/09 2010-02-25Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów w sprawie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę, wartość przedmiotu zaskarżenia na etapie postępowania kasacyjnego jest sumą wszystkich dochodzonych przez powodów…
- IV CSK 377/11 2011-12-13Czy przy współuczestnictwie materialnym powodów, wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej powinna być sumą wszystkich roszczeń, czy też wartością roszczenia każdego z powodów oddzielnie?
- III CZ 190/24 2024-12-19Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako suma indywidualnych roszczeń współuczestników materialnych, przekracza próg dopuszczalności, mimo że indywidualne roszczenia każd…
- IV CZ 105/08 2009-01-14Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów w sprawie o zapłatę, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej oblicza się poprzez zsumowanie ich indywidualnych roszczeń?
- I CZ 148/17 2018-01-19Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy współuczestnicy materialni dochodzą roszczeń, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest ustalana indywidualnie dla każdego z nich?
Powołane przepisy
art. 72 § 1art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 98art. 391 § 1 KPCart. 39821§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy