I CR 114/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN. A. Wypiórkiewicz. Sędziowie SN: A. Gola, A. Wielgus (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Piotra B. przeciwko Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej (...) Wydawnictwo Współczesne w W. o ochronę dóbr osobistych na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 19 stycznia 1988 r. oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 19 stycznia 1988 r. oddalił powództwo o ochronę dobra osobistego, przyjmując że odmowa przez redakcje "G.N." i "P." publikacji materiałów opracowanych przez powoda nie naruszyła jego prawa wolności druku przewidzianego w art. 83 ust. 1 Konstytucji PRL.Powód w lipcu 1985 r. przesłał do redakcji tygodnika "G.N." artykuł pt. (...), w czerwcu 1986 r. zaś kolejny artykuł pt. (...). Oba te materiały opracowane zostały na tle spraw sądowych zakończonych wyrokami. W lipcu 1987 r. w związku z toczącą się na łamach "P." dyskusją na temat wolności słowa, powód przesłał do redakcji tego tygodnika artykuł pt. (...). Obie redakcje odmówiły opublikowania materiałów nadesłanych przez powoda wskazując na omówienie wcześniej poruszonej w nich problematyki na łamach tych tygodników. Ocena przydatności nadsyłanych do redakcji materiałów należy do kierującego redakcją danego pisma redaktora naczelnego, który odpowiada za treść redagowanego tygodnika i jest upoważniony do decydowania o opublikowaniu bądź odmowie nie zamówionych artykułów.W działaniu redaktorów obu redakcji "G.N." oraz "P." dotyczącym odmowy opublikowania nadesłanych przez powoda artykułów nie ma bezprawności w rozumieniu art. 23 i 24 k.c., na których roszczenie powoda było oparte i w związku z tym jego roszczenie nie mogło być uwzględnione.Powód w rewizji od tego wyroku, powołując się na podstawy zaskarżenia wymienione w art. 386 pkt 1, 2, 3 i 4 k.p.c., wniósł o jego zmianę i o uwzględnienie powództwa lub o uchylenie orzeczenia Sądu Wojewódzkiego i o przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Powód żądanie swoje wywodzi z ogólnej zasady zawartej w Konstytucji PRL, dotyczącej zapewnienia obywatelom wolności słowa i druku (art. 83 ust. 1 Konstytucji). Jednakże realizacja powyższych praw podmiotowych uzależniona jest od środków organizacyjnych służących urzeczywistnianiu tej wolności, w przeciwnym razie nieograniczone korzystanie z wolności słowa i druku mogłoby kolidować w uzasadnionymi interesami innych obywateli lub jednostek organizacyjnych. Zasady funkcjonowania i działalności prasy zawarte zostały w ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. - prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24). W rozdziale czwartym tejże ustawy znalazły się przepisy normujące organizację działalności prasy, z których między innymi wynika, że redagowaniem dzienników lub czasopism zajmują się redakcje, na których czele stoi redaktor naczelny kierujący jej pracami. Redaktor naczelny odpowiada za treść przygotowywanych przez redakcję materiałów prasowych oraz za sprawy organizacyjne i finansowe redakcji w granicach określonych statutem (art. 25 prawa prasowego).O tym, czy nadesłane do redakcji materiały nie zamówione przez nią mogły być opublikowane, decyduje w ostateczności redaktor naczelny, kierując się zarówno ich merytoryczną zawartością uzależnioną od profilu czasopisma, jak i względami natury technicznej, tj. rozmiarami czy formami. W przypadku materiałów nadesłanych przez powoda do redakcji "G.N." oraz "P." ocena taka była negatywna z wyjątkiem kilku artykułów pt. (...), które zostały zamieszczone na łamach "G.N.". W świetle takich okoliczności faktycznych i prawnych powód nie może skutecznie domagać się ochrony jego czci, naruszonej przez odmowę opublikowania materiałów przesłanych do "P." i "G.N.", ponieważ działanie dwu redakcji wynikało z unormowania ustawowego, nie może być przeto uznane za sprzeczne z prawem, a taka przesłanka jest konieczna do udzielenia ochrony prawnej na zasadach określonych w art. 23 i 24 k.c.Każde czasopismo ma określone zadania i cele wynikające z linii programowej, ma wyznaczoną objętość i nakład, które limitują możliwość publikowania materiałów prasowych nadsyłanych do poszczególnych redakcji. Prawo podmiotowe do wolności słowa i druku może być urzeczywistniane w ramach organizacyjnej działalności prasowej przewidzianej w prawie prasowym.Prawo to nie przewiduje obowiązku publikowania wszelkich materiałów nadsyłanych przez czytelników, a ich selekcja należy do osób kierujących pracami poszczególnych redakcji. Roszczenie powoda zmierzające w istocie do zobowiązania redakcji "P." i "G.N." do zamieszczenia na łamach tych czasopism artykułów jego autorstwa nie ma podstaw prawnych i nie mogło być uwzględnione. Prawidłowe zatem jest rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego zawarte w zaskarżonym wyroku i rewizja powoda bezzasadnie kwestionująca stanowisko tam zawarte nie mogła być uwzględniona.Dlatego Sąd Najwyższy z mocy art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.