IV KZ 52/21

PostanowienieIzba Karna2021-12-28

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, który ogranicza się do zakwestionowania oceny materiału dowodowego i procedowania organów wymiaru sprawiedliwości, może być uznany za oczywisty bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Podkreślono, że wniosek taki nie może opierać się jedynie na subiektywnym przekonaniu skazanego o niesprawiedliwości orzeczeń czy krytyce organów wymiaru sprawiedliwości. Wskazane okoliczności nie mogły stanowić podstawy z art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k., gdyż nie stanowiły nowych faktów lub dowodów, które nie mogły być ujawnione w toku postępowania.
Stan faktyczny
Skazany B. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym go na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny. Skazany wniósł zażalenie, podtrzymując swoje stanowisko o niewinności i krytykując organy wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KZ 52/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Paweł Wiliński w sprawie B. C. skazanego z art. 148 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 grudnia 2021 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt IV KO 124/21, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego B. C. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 stycznia 2004 r., sygn. II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 listopada 2002 r., sygn. V K (…), którym wnioskodawca został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności za popełnienie czynu z art. 148 § 1 k.k. i in., wobec jego oczywistej bezzasadności. Sąd Najwyższy podkreślił, iż podstawą podjęcia decyzji o odmowie przyjęcia wniosku skazanego był fakt, iż wskazane we wniosku okoliczności, nawet hipotetycznie nie mogły stanowić podstawy z art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k. 2 (wnioskodawca zakwestionował ocenę materiału dowodowego oraz skrytykował procedowanie organów wymiaru sprawiedliwości). Także we wniesionym zażaleniu, B. C. poddał krytyce organy wymiaru sprawiedliwości, zakwestionował dokonane w jego sprawie ustalenia, stwierdzając, że jest niewinny oraz wniósł o przyznanie mu obrońcy z urzędu i wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego B. C. nie jest zasadne. Zgodnie z brzmieniem art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeśli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Wbrew stanowisku przedstawionemu przez B. C. w zażaleniu, jego wniosek o wznowienie podlegał wstępnej kontroli w kierunku oceny, czy podniesione w nim argumenty odpowiadają ustawowym podstawom wznowienia, tj. z art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. czy art. 542 § 3 k.p.k. Oczywista bezzasadność wniosku może wynikać albo z faktu, że podniesione w nim podstawy nie są przewidziane w ustawie, albo wnioskodawca nie wskazał żadnych rzeczowych podstaw wznowienia. Obie sytuacje skutkują odmową przyjęcia takiego wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, w tym także sporządzenia wniosku przez obrońcę. Wniosek B. C. nie spełniał wskazanych kryteriów, ponieważ nie tylko nie zawierał argumentacji, która pozwoliłaby powiązać jego treść z podstawami wznowieniowymi z art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k., ale ograniczył się do zakwestionowania dokonanej przez orzekające w sprawie Sądy oceny materiału dowodowego (zeznań świadków K. L. i G. S.) i krytyki procedowania organów wymiaru sprawiedliwości. Jak zasadnie zauważył Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu „subiektywne przekonanie skazanego o niesprawiedliwości 3 wydanych w jego sprawie orzeczeń w żadnym wypadku nie mogło być uznane za okoliczność o charakterze propter nova.” Zażalenie w istocie nie zawiera żadnych zarzutów godzących w faktyczne i prawne podstawy zaskarżonego orzeczenia, co przesądziło o nietrafności wniesionego środka odwoławczego i uczyniło kolejny wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu bezprzedmiotowym. Na koniec należy zauważyć, że podstawy wniosku o wznowienie postępowania nie mogą stanowić sugestie skarżącego, iż w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa („prokurator zastraszając dwoje młodych ludzi postawił na pomówienie”). Przepis art. 541 § 1 k.p.k. stanowi, że czyn, którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie nie może zapaść z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 – 11 lub w art. 22 k.p.k. Wnioskodawca nie wskazał jednak na żaden wyrok skazujący za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem w jego sprawie ani na przeszkodę blokującą możliwość wydania takiego orzeczenia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 541 § 1 KPKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 17 § 1 pkt 3art. 22 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy