WK 19/06
Izba Wojskowa2006-08-17
Skład orzekający: Jerzy Steckiewicz, Antoni Kapłon, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, a jednocześnie utrzymując w mocy wyrok w części dotyczącej skazania za jedno z przestępstw, narusza zasadę zakazu reformationis in peius, jeśli kara jednostkowa za to przestępstwo była objęta warunkowym zawieszeniem wykonania kary łącznej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że utrzymanie w mocy kary jednostkowej za jedno z przestępstw, które było objęte warunkowym zawieszeniem wykonania kary łącznej, nie stanowi naruszenia zasady zakazu reformationis in peius. Warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej obejmuje również warunkowe zawieszenie wykonania kar jednostkowych, nawet jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane w sentencji. Interpretacja taka jest dopuszczalna i nie prowadzi do orzeczenia na niekorzyść oskarżonego.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy skazał szer. rez. Ł. B. za trzy przestępstwa, orzekając kary jednostkowe i karę łączną pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację innego oskarżonego, uchylił wyrok w części dotyczącej kar łącznych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednocześnie utrzymując w mocy wyrok w części dotyczącej skazania Ł. B. za jedno z przestępstw. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł kasację, zarzucając naruszenie zasady reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację Naczelnego Prokuratora Wojskowego jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WK 19/06 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący) SSN Antoni Kapłon (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant: Piotr Marczuk przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Wojciecha Marcinkowskiego w sprawie szer.rez. Ł. B. skazanego z art. 234 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 r., kasacji, wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 maja 2006 r., sygn. akt: SA …/06, zmieniającego wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt: Sg …/05 p o s t a n o w i ł: oddalić kasację, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 15 lutego 2006r., szer. rez. Ł. B. został uznany za winnego trzech przestępstw pozostającym w zbiegu realnym, - przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., - przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. (oba przestępstwa popełnione wspólnie
2 z oskarżonym szer. rez. P. G. i cywilem A. J.), - przestępstwa z art. 234 k.k., za co został skazany – odpowiednio – na kary: - roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, - roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, - 8 miesięcy pozbawienia wolności. W miejsce orzeczonych kar jednostkowych pozbawienia wolności wymierzono karę łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat. Sąd pierwszej instancji wymierzył także temu oskarżonemu karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych. Tym samym wyrokiem zostali skazani także: szer. rez. P. G. za popełnienie przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., z art. 279 § 1 k.k., z art. 234 k.k., szer. rez. S. K. za popełnienie przestępstwa z art. 18 § 3k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 356 § 2 k.k., oraz cyw. A. J. za popełnienie przestępstw z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. Apelację od tego wyroku wniósł tylko oskarżony cyw. A. J. Wojskowy Sąd Okręgowy w W., rozpoznawszy sprawę z powodu owej apelacji, wyrokiem z dnia 8 maja 2006r., sygn. akt: S.A. …/06: - w uwzględnieniu apelacji uchylił zaskarżony wyrok w sprawie A. J. i przekazał ją do ponownego rozpoznania; - w oparciu o art. 435 k.p.k. uchylił prawomocny wyrok sądu pierwszej instancji wydany wobec szer. rez. S. K. oraz w stosunku do szer. rez. P.G. i szer. rez. Ł.B. w części dotyczącej skazania ich za przestępstwa kradzieży z włamaniem, uchylając jednocześnie rozstrzygnięcia o karach łącznych oraz przekazując sprawę wymienionych oskarżonych do ponownego rozpoznania łącznie ze sprawą A. J., w pozostałym zakresie wyrok sądu pierwszej instancji utrzymując w mocy. Kasację od tego wyroku wywiódł Naczelny Prokurator Wojskowy zarzucając: „mające istotny wpływ na jego treść rażące naruszenie prawa procesowego – art.
3 435k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. polegające na tym, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. jako sąd odwoławczy po rozpoznaniu apelacji cyw. A. J. skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 15 lutego 2006r. , za popełnienie przestępstw z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i w zw. z art.12 k.k. oraz z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k., uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji w sprawie tego oskarżonego przekazując ją do ponownego rozpoznania ,jednocześnie w oparciu o przepis art. 435 k.p.k. uchylił ten wyrok m. in. w stosunku do współoskarżonego szer. rez. Ł. B. w części dotyczącej skazania go za przestępstwa kradzieży z włamaniem określone w art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 279 § 1 k.k. oraz rozstrzygnięcia o karze łącznej w wymiarze 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata, przekazując sprawę wymienionego oskarżonego do ponownego rozpoznania łącznie ze sprawą cyw. A. J. i co stanowiło obrazę prawa – w pozostałym zakresie odnośnie szer. rez. Ł. B. utrzymał wyrok w mocy, co spowodowało jego uprawomocnienie w części o skazaniu wymienionego za popełnienie przestępstwa z art. 234 k.k. na bezwzględną karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i skutkowało złamaniem zasady zakazu reformationis in peius, określonej w art. 434 1 k.p.k., gdyż sąd odwoławczy stosując art. 435 k.p.k. wobec stwierdzenia, że te same względy, które spowodowały uchylenie wyroku w sprawie cyw. A. J., przemawiają za uchyleniem lub zmianą na rzecz współoskarżonego szer. rez. Ł. B., był zobligowany do orzeczenia tylko i wyłącznie na jego korzyść, natomiast orzekł na niekorzyść, utrzymując w mocy za występek z art. 234 k.k. bezwzględną karę pozbawienia wolności, gdy kara łączna pozbawienia wolności była warunkowo zawieszona". W konkluzji autor kasacji wniósł o "uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej szer. rez. Ł. B. i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania". Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja nie jest zasadna. Nie jest trafny pogląd zaprezentowany w kasacji, w oparciu o który sformułowano zarzut kasacyjny, a mianowicie, że rozstrzygnięcie sądu odwoławczego oznacza, iż
4 w stosunku do oskarżonego szer. rez. Ł. B. pozostała w mocy kara 8 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Zauważyć przy tym należy, że gdyby tak było w istocie, to fakt rozstrzygnięcia na niekorzyść tego oskarżonego - w trybie art. 435 k.p.k. jawiłby się jako oczywisty. Tak jednak nie jest. Interpretacja zaskarżonego wyroku w ten sposób, jak dał temu wyraz w kasacji jej autor jest nieuprawniona. W sprawie niniejszej, w części dotyczącej szer. rez. Ł. B. Sąd pierwszej instancji uznał go za winnego trzech pozostających w zbiegu realnym przestępstw, za które wymierzył jednostkowe kary pozbawienia wolności, a następnie karę łączną, której wykonanie warunkowo zawiesił. Tego rodzaju rozstrzygnięcie probacyjne było możliwe dlatego, że w odniesieniu do każdego z tych przestępstw, po analizie całokształtu okoliczności przedmiotowych i podmiotowych zaistniałych w sprawie, sąd doszedł do wniosku, że warunkowe skazanie jest wystarczające do osiągnięcia celów kary, a zwłaszcza do zapobieżenia powrotowi sprawcy do przestępstwa. W takiej sytuacji dochodzi zatem w rzeczywistości do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia także w stosunku do poszczególnych kar jednostkowych. Inaczej mówiąc, zawieszając wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa, sąd tym samym zawiesza warunkowo także wykonanie każdej z kar jednostkowych wymierzonych za owe przestępstwa, mimo że werbalnie nie zostało to wprost powiedziane (zob. uchwała SN z dnia 21 listopada 2001r., I KZP 14/01, OSNKW 2002, z. 1-2, poz.1). Przenosząc te rozważania na grunt realiów sprawy niniejszej, wyrok Sądu odwoławczego wobec osk. szer. rez. Ł. B. należy rozumieć ponad wszelką wątpliwość w ten sposób, że została utrzymana w mocy, za przestępstwo z art. 234 k.k., kara 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, bowiem z niczego nie wynika, jakoby to probacyjne rozstrzygnięcie zostało uchylone. Oczywiście można sobie wyobrazić inne, od strony redakcyjnej, ujęcie problemu, wskazujące wprost, że warunkowe skazanie jest nadal aktualne. Jednakże w przypadku wersji przyjętej w zaskarżonym wyroku nie może być mowy o jakiejkolwiek obrazie zasad procedowania.
5 Można, niejako na marginesie, wspomnieć, że nie było konieczne użycie w części merytorycznej owego wyroku sądu odwoławczego określenia "...uchylając jednocześnie rozstrzygnięcia o karach łącznych...", bowiem - in concreto - uległy one automatycznie rozwiązaniu (zob. wyrok SN z dnia 11 lipca 2006r., III K.K. 52/06 - niepubl.). W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia kasacji Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KK 197/19 2019-10-10Czy sąd odwoławczy, zmieniając wyrok łączny sądu pierwszej instancji i podwyższając karę łączną, naruszył zakaz reformationis in peius oraz zasadę ne bis in idem, poprzez dwukrotne objęcie węzłem kary łącznej tej samej k…
- II KK 191/22 2023-01-12Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną wyłącznie na korzyść skazanego od wyroku łącznego, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.), orzekając karę łączną, która w połączeniu z już odbytą ka…
- IV KK 343/20 2020-08-26Czy Sąd Okręgowy, dokonując zmiany wyroku łącznego na korzyść skazanego, naruszył zakaz reformationis in peius, jeśli jego rozstrzygnięcie doprowadziło do pogorszenia sytuacji skazanego poprzez nieuwzględnienie przerwy w…
- I KK 85/20 2021-03-12Czy Sąd odwoławczy, rozpoznając apelację obrońcy skazanego, naruszył zakaz reformationis in peius, orzekając karę łączną, która w połączeniu z już wykonaną karą jednostkową, była wyższa od kary łącznej orzeczonej przez s…
- II KK 184/17 2017-10-10Czy sąd odwoławczy, umarzając postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego na skutek apelacji obrońcy wniesionej na korzyść skazanego, może naruszyć zakaz reformationis in peius, jeśli jego orzeczenie skutkuje pogo…
Powołane przepisy
art. 234 KKart. 279 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 12 KKart. 18 § 3art. 356 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 279 § 1 KKart. 435 KPKart.
3art. 434 § 1 KPKart.12 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy