I PKN 99/97
WyrokIzba Cywilna1997-04-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, dotycząca sprawy ze stosunku pracy, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, dotycząca sprawy ze stosunku pracy, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych, podlega odrzuceniu na podstawie art. 393 pkt 1 w związku z art. 3938 § 1 KPC. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten ma charakter szczególny i czasowy, a tym samym wyjątkowy, co wyklucza jego rozszerzającą interpretację. Wartość przedmiotu zaskarżenia, określona indywidualnie dla każdego z powodów, decyduje o dopuszczalności kasacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 10 marca 1992 r. do 24 marca 1992 r. Sąd Rejonowy zasądził dochodzone kwoty, uznając, że okres ten powinien być liczony według zasad sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 25 stycznia 1992 r. Sąd Wojewódzki oddalił rewizję strony pozwanej. Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odrzucić kasację Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 11 kwietnia 1997 r. I PKN 99/97 Kasacja Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego wniesiona na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania ad-ministracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189) w sprawie ze stosunku pracy, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych podlega odrzuceniu (art. 393 pkt 1 w związku z art. 3938 § 1 KPC). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 1997 r. sprawy z powództwa Elżbiety J., Czesława Ż., Alicji B.-W., Jacka D., Jolanty J. i Krystyny P. przeciwko Prokuraturze Wojewódzkiej w S. o wynagrodzenie, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 grudnia 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d r z u c i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Łasku rozpatrując sprawę z powództwa Elżbiety J., Czesława Ż., Alicji B.-W., Jacka D., Jolanty J. i Krystyny P. przeciwko Prokuraturze Wojewódzkiej w S. zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów następujące kwoty: na rzecz Elżbiety J. kwotę 246,28 zł, na rzecz Czesława Ż. kwotę 161,53 zł, na rzecz Alicji B.-W. kwotę 218,93 zł, na rzecz Jacka D. kwotę 195,23 zł, na rzecz Jolanty J. kwotę 144,87 zł i na rzecz Krystyny P. kwotę 96,59 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od dnia 10 marca 1992 roku do dnia 24 marca 1992 roku wraz z ustawowymi odsetkami od każdej zasądzonej kwoty od dnia 2 stycznia 1995 roku. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie wywodząc, że wprawdzie wynagrodzenie prokuratorów w 1992 roku zostało uregulowane w ustawie z dnia 25 stycznia 1992 roku o zasadach gospodarki finansowej państwa w 1992 roku (Dz.U. Nr 21, poz. 83) oraz w uchwalonej w dniu 5 czerwca 1992 roku ustawie budżetowej na 1992 rok (Dz.U. Nr 50, poz. 229), ale powołana ustawa z dnia 25 stycznia 1992 roku nie określiła wymaganego, zdaniem Sądu, czternastodniowego okresu dostosowawczego niezbędnego dla jej wejścia w życie, który powinien być liczony od daty publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw, czyli w danym wypadku od dnia 10 marca 1992 roku.
Dlatego, zdaniem Sądu, wynagrodzenie prokuratorów także w tym okresie czternastu dni powinno być liczone nadal wedle zasad określonych w art. 62 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 25, poz. 103 ze zm.). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z dnia 16 grudnia 1996 r. [...] oddalił rewizję strony pozwanej, która wnosiła o zmianę wyroku Sądu Rejonowego w całości i oddalenie powództwa. W rewizji powództwo zostało zakwestionowane co do zasady oraz podniesiono w szczególności zarzut obrazy art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1992 roku o zasadach gospodarki finansowej państwa w 1992 roku. Od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wniósł kasację Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny. W uzasadnieniu kasacji podniesiono, że biorąc pod uwagę przepis art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1992 roku o zasadach gospodarki finansowej państwa w 1992 roku oraz rozstrzygnięcie prawne wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 listopada 1993 roku (K 18/92, OTK 1993 cz. II, poz. 41), w którym przepis ten został uznany za sprzeczny z Konstytucją jedynie w zakresie w jakim odnosić się miał do czasu przed datą jego wejścia w życie (tj. do dnia 10 marca 1992 roku, czyli daty publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw), a także okoliczność, że następnie obwieszczeniem z dnia 15 czerwca 1994 roku (Dz.U. Nr 74, poz. 338) Prezes Trybunału Konstytucyjnego ogłosił utratę mocy obowiązującej art. 16 pkt 2 wspomnianej ustawy z dnia 25 stycznia 1992 roku w zakresie odnoszącym się do czasu przed jego wejściem w życie (tzn. przed dniem 10 marca 1992 roku), uzasadniony jest zarzut, że wydany w sprawie wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi w rażący sposób narusza pkt 16 ust. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 1992 roku o zasadach gospodarki finansowej państwa w 1992 roku (Dz.U. Nr 21, poz. 83) oraz art. 28 ustawy budżetowej na rok 1992 (Dz.U. Nr 50, poz. 229) i w konsekwencji uzasadnione jest także jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Łasku i oddalenie powództwa. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest kasacja od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 grudnia 1996 r. [...] wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego w dniu 4 marca 1997 roku w trybie określonym w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 1 marca 1996 roku o zmianie kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczy-pospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189), który stanowi, że w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie tej ustawy Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny: Amoże zaskarżyć, w drodze kasacji, prawomocne orzeczenie sądu pierwszej instancji, a także orzeczenie sądu wojewódzkiego orzekającego w drugiej instancji lub sądu apelacyjnego, wydane po dniu wejścia w życie ustawy, jednakże tylko w ciągu sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia@. Kasacja wnoszona na podstawie na podstawie art. 12 ust. 3 powołanej ustawy
musi zatem spełniać warunki prawne kasacji określone w przepisach art. 393 i nast. KPC, o ile nie zostały one uregulowane odmiennie w tym przepisie (inaczej aniżeli w wypadku kasacji wnoszonej na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy, wedle którego kasacja wnoszona jest na podstawach i w terminach, które były przewidziane dla rewizji nadzwyczajnej). Odstąpienie od ogólnie obowiązujących wymagań prawnych dotyczących kasacji w wypadku art. 12 ust. 3 powołanej ustawy jest niedopuszczalne, ponieważ przepis ten ma charakter uregulowania szczególnego i czasowego zarazem, a więc ma charakter wyjątkowy i z tego powodu nie może być interpretowany w sposób rozszerzający (w myśl zasady exceptiones non sunt extendende). Dotyczy to również warunku prawnego określającego minimalną wartość przedmiotu zaskarżenia, o której mowa w art. 393 pkt 1 KPC (pięć tysięcy złotych). W wypadku, gdy z roszczeniami opartymi na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej występuje wielu powodów, wartość zaskarżenia winna być określona w kasacji odrębnie w odniesieniu do każdego z powodów i jej wysokość rozstrzyga w każdym wypadku o dopuszczalności kasacji (art. 21 i art. 72 §1 pkt 2 w związku z art. 3933 KPC). W rozstrzyganej sprawie we wniosku kasacyjnym nie została określona wartość przedmiotu zaskarżenia w sposób wymagany obowiązującymi przepisami. Tym niemniej z akt sprawy jednoznacznie wynika, że biorąc pod uwagę, iż spór dotyczy roszczeń ze stosunku pracy, wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie w odniesieniu do poszczególnych powodów indywidualnie (nota bene dotyczy to także łącznej wartości przedmiotu zaskarżenia w stosunku do wszystkich powodów, która obejmuje kwotę 1.475,40 zł) jest niższa niż pięć tysięcy złotych i tym samym kasacja nie spełnia wymogu prawnego z art. 393 pkt 1 KPC i podlega odrzuceniu (art. 3938 §1 KPC). W tej sytuacji Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 100/01 2001-07-20Czy kasacja od wyroku sądu pracy w sprawie o ustalenie przekształcenia stosunku pracy w stosunek pracy z mianowania, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, jest dopuszczalna, je…
- I PKN 7/97 1997-02-21Czy kasacja wniesiona na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego podlega przepisom o kosztach procesu i czy jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zask…
- I PZ 14/01 2001-03-16Czy kasacja w sprawie o przywrócenie do pracy jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, zgodnie z przepisami wprowadzonymi ustawą z dnia 24 maja 2000 r.?
- I PZ 31/97 1997-09-05Czy kasacja jest dopuszczalna w sprawie o zasądzenie odszkodowania, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych, a pierwotne żądanie dotyczyło ustalenia istnienia stosunku pracy?
- I PZ 56/97 1998-01-19Czy żądanie zasądzenia wynagrodzenia za pracę, którego wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych, stanowi sprawę o świadczenie, w której kasacja jest niedopuszczalna na podstawie art. 393 pkt 1…
Powołane przepisy
art. 12 ust. 3art. 393 pkt 1art. 3938 § 1 KPCart. 62art. 16 pkt 2art. 28art. 393art. 12 ust. 1art. 393 pkt 1 KPCart. 21art. 72 §1 pkt 2art. 3933 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy