III KO 101/16
Izba Karna2017-02-28
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania w sprawie, która zakończyła się postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest możliwe wznowienie postępowania, które zakończyło się postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania dotyczy prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe rozstrzygające o odpowiedzialności karnej, a nie kwestii proceduralnych związanych z samym wnioskiem o wznowienie. Postanowienia Sądu Najwyższego wydane w postępowaniach dotyczących prawidłowości odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył zażalenie na zarządzenie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnymi postanowieniami Sądu Najwyższego, które utrzymywały w mocy zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 101/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie J.Z. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2017 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem upoważniony sędzia Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku J.Z. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Najwyższego: z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt III KZ 51/16, utrzymującym w mocy zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt II AKo […], w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku oskarżyciela prywatnego J.Z. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w M., sygn. akt II K […], oraz z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt III KO 62/16, utrzymującym w mocy zarządzenie Przewodniczącego III Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania Sądu Apelacyjnego w (…), sygn. akt II Ko […], z uwagi na jego niedopuszczalność z mocy ustawy.
2 Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył J. Z., w którym stwierdził, m.in. iż w zaskarżonym zarządzeniu Sąd Najwyższy „pisze same kłamstwa”, „nie widzi złamania prawa przez Sąd Apelacyjny w (…)”, „nie odpowiada merytorycznie na stawiane pytania”. Wniósł ponownie o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w M. , sygn. akt II K (…), na podstawie „art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 542 § 1 i § 3 k.p.k., w zw. z art. 439 pkt 2 k.p.k., art. 544 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 7 Konstytucji RP”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Wznowienie postępowania to nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, mający na celu wzruszenie go z przyczyn, jakie zaistniały nie w procesie, ale poza samym postępowaniem, a mogły mieć lub miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem orzeczenia o wznowieniu postępowania może być jedynie prawomocne orzeczenie sądowe, które rozstrzyga kwestię odpowiedzialności karnej, przybierające postać wyroku lub postanowienia. Z treści przepisów art. 540 k.p.k. oraz art. 540a k.p.k. wynika w sposób bezsporny, że postępowanie sądowe, prawomocnie zakończone, musi rozstrzygać o odpowiedzialności karnej oskarżonego, a nie o jakiejkolwiek kwestii incydentalnej, chociażby istotnej dla oskarżonego, rozstrzyganej w toku postępowania karnego (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2006 r., II AKo 9/06, LEX nr 168032; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2008 r., IV KZ 59/08, OSNwSK 2008/1/1715). Nie jest możliwe wznowienie, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony, lub o braku podstaw do wznowienia ex officio, gdyż jego przedmiotem nie jest odpowiedzialność prawna ani inna kwestia uboczna niezwiązana z postępowaniem odnośnie do tej odpowiedzialności, lecz problem istnienia podstaw do samego wznowienia procesu, w sytuacji gdy zagadnienie odpowiedzialności prawnej jest już rozstrzygnięte prawomocnym orzeczeniem sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/2010, OSNKW 2010, nr 8, poz. 73).
3 Za orzeczenie kończące postępowanie nie można zatem uznać prawomocnych postanowień Sądu Najwyższego wydanych w postępowaniach, w których badano kwestię prawidłowości odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec nieusunięcia braku formalnego wniosku. Mając powyższe na względzie uznać należy, że brak jest podstaw do zakwestionowania zasadności zaskarżonego zarządzenia, zaś argumentacja skarżącego zawarta w złożonym przez niego zażaleniu jest bezprzedmiotowa dla oceny sytuacji procesowej podlegającej kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu. Na marginesie jedynie – mając na uwadze zawarty w rozpoznawanym zażaleniu ponowny wniosek o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Rejonowego w M. , sygn. akt II K (…) – wskazać należy, że właściwym do jego rozpoznania, w myśl art. 544 § 1 k.p.k., jest Sąd Apelacyjny w (…) i tam też skarżący winien wnieść stosowny wniosek o wznowienie postępowania, bądź też pismo będące sygnalizacją uchybienia podlegającego uwzględnieniu z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), tak jak to uczynił w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., III KZ 51/16. Z powyższych względów Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. as
Powiązane orzeczenia
- IV KO 18/23 2023-05-12Czy możliwe jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie?
- III KO 112/19 2019-11-05Czy możliwe jest wznowienie postępowania, które zostało zakończone postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania?
- II KO 151/25 2025-11-06Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie?
- IV KO 71/20 2020-07-22Czy możliwe jest wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania?
- V KO 23/14 2014-08-13Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 542 § 1art. 439 pkt 2 KPKart. 544 § 1art. 7art. 540 KPKart. 540a KPKart. 544 § 1 KPKart. 542 § 3 KPK§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy