I CZ 105/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-10-10
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Teresa Bielska-Sobkowicz, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współuczestnictwa po stronie wygrywającej proces, koszty procesu powinny być zasądzone solidarnie, czy w częściach równych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 105 k.p.c. reguluje zwrot kosztów procesu przez współuczestników po stronie przegrywającej, nakładając na nich solidarny obowiązek zwrotu kosztów tylko w sytuacji, gdy odpowiadają solidarnie co do istoty sprawy. W przypadku współuczestnictwa po stronie wygrywającej, zastosowanie mają ogólne zasady o kosztach procesu, a każda ze stron wygrywających ma prawo żądać zwrotu kosztów niezbędnych do celowej obrony.Stan faktyczny
Miasto Stołeczne Warszawa wniosło pozew o zapłatę przeciwko E. S.A. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda solidarnie na rzecz pozwanych (w tym E. S.A.) koszty zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Pozwany E. S.A. zaskarżył to postanowienie zażaleniem, domagając się zasądzenia kosztów na jego rzecz indywidualnie, a nie solidarnie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie o kosztach procesu w instancji odwoławczej, zasądzając od powoda na rzecz każdego z pozwanych kwoty po 1800 zł. Zasądził również od powoda na rzecz skarżącego E. S.A. koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 105/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Miasta Stołecznego Warszawy przeciwko E. S.A. z siedzibą w C. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie 3. wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 stycznia 2012 r., 1. zmienia orzeczenie o kosztach procesu w instancji odwoławczej, zawarte w pkt 3 wyroku, w ten sposób, że zasądza od powoda kwoty po 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych na rzecz każdego z pozwanych; 2. zasądza od powoda na rzecz skarżącego E. S.A. w C. kwotę 330 (trzysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny zasądził od miasta stołecznego Warszawy solidarnie na rzecz L. P. i E. S.A. w C. kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Sąd Apelacyjny uznał, że w sprawie winna mieć zastosowanie ogólna zasada odpowiedzialności za wynik postępowania (art. 98 k.p.c. w zw. 99 k.p.c. oraz art. 391 § 1 k.p.c.). Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) i analogicznie brzmiących regulacji § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Postanowienie o kosztach postępowania odwoławczego pozwany E. S.A. w C. zaskarżył zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 98, 99 oraz 108 k.p.c. poprzez niezasadne przyjęcie, że należy zasądzić od powoda na rzecz pozwanych koszty procesu solidarnie. Pozwany domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od powoda na jego rzecz kwoty 1 800 zł z tego tytułu oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W myśl zasady zawinienia oraz odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Szczególną regulację zwrotu kosztów postępowania przez współuczestników zawiera art. 105 § 1 i 2 k.p.c. Zgodnie z § 1 tego przepisu, współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych. Sąd może jednak nakazać zwrot kosztów odpowiednio do
3 udziału każdego ze współuczestników w sprawie, jeżeli pod tym względem zachodzą znaczne różnice. W myśl § 2, na współuczestników sporu odpowiadających solidarnie co do istoty sprawy sąd włoży solidarny obowiązek zwrotu kosztów. Jak trafnie zarzucił skarżący, regulacja ta dotyczy wyłącznie zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi przez stronę przegrywającą. Ma ona zatem zastosowanie jedynie w odniesieniu do sytuacji, w której współuczestnictwo występuje po stronie przegrywającej proces, nie zaś w sytuacji odwrotnej, tj. gdy współuczestnictwo zachodzi po stronie wygrywającej. W takim wypadku zastosowanie mają ogólne zasady o kosztach procesu i każda ze stron wygrywających proces ma prawo żądać zwrotu kosztów niezbędnych do celowej obrony (por. orzeczenie SN z dnia 18 grudnia 1950 r., C. 181/50, NP. 1951, nr 11, s. 46). Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39816 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 3 w zw. z art. 99, art. 391 § 1, art. 39821, art. 3941 § 3 k.p.c. oraz § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 12/10 2010-05-07Czy strona przegrywająca sprawę, nawet formalnie, jest zobowiązana do zwrotu kosztów postępowania przeciwnikowi, a jeśli tak, to czy istnieją podstawy do odstąpienia od obciążenia jej tymi kosztami?
- II CZ 76/10 2010-09-08Czy w przypadku współuczestnictwa procesowego, koszty postępowania apelacyjnego powinny być zasądzone od każdego ze współuczestników w równych częściach, czy też z uwzględnieniem ich indywidualnego udziału w sprawie?
- I PZ 34/65 1965-01-06Czy osobom niebędącym stronami postępowania, które poniosły koszty w celu obrony swoich praw, należy się zwrot tych kosztów, nawet jeśli nie wygrały sprawy?
- IV CZ 140/10 2011-04-07Czy uzasadnienie postanowienia o nieobciążeniu strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. ograniczone jedynie do sytuacji majątkowej strony i charakteru sprawy jest wystarczające?
- V CZ 146/11 2012-02-23Czy strona, której skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego została odrzucona w wyniku apelacji pozwanego, jest uważana za stronę przegrywającą proces w rozumieniu art. 98 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania?
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 391 § 1 KPCart. 98art. 98 § 1 KPCart. 105 § 1art. 3941 § 3art. 39816 KPCart. 98 § 3art. 99art. 391 § 1art. 39821art. 3941 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy