II PSK 101/23

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2024-10-23

Skład orzekający: Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu drugiej instancji wydany w jednoosobowym składzie orzekającym, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przed datą podjęcia uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), może stanowić samoistną podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wskazał, że choć uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22) stwierdziła, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie orzekającym, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania, to przyjęta w niej wykładnia obowiązuje od dnia jej podjęcia. Ponieważ zaskarżony wyrok został wydany przed tą datą, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.
Stan faktyczny
Powód domagał się odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych i przeprosin. Sąd Okręgowy zasądził zadośćuczynienie, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy w jednoosobowym składzie orzekającym, co miało naruszać jego prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

II PSK 101/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa P. C. przeciwko D. sp. z o.o. z siedzibą w W. poprzednio: E. sp. z o.o. z siedzibą w W. o odszkodowanie za naruszenie dóbr osobistych, przeproszenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 października 2024 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt III APa 48/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powoda kosztami pełnomocnika pozwanego w postępowaniu kasacyjnym. [SOP] UZASADNIENIE W wyroku z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt III APa 48/21, Sąd Apelacyjny w Warszawie – w sprawie z powództwa P. C. przeciwko D. Spółce z o.o. z siedzibą w Warszawie (poprzednio: E. sp. z o.o. z siedzibą w W.) – oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt XXI P 65/17, w którym Sąd Okręgowy zasądził od E. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na rzecz P. C. kwotę 130.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. II PSK 101/23 2 Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. W ocenie skarżącego w postępowaniu apelacyjnym sprawa została rozpoznana w składzie 1 - osobowym, podczas gdy właściwym składem zgodnie z art. 367 § 3 k.p.c. jest skład 3-osobowy, co skutkuje nieważnością postępowania z uwagi na sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa, zgodnie z dyspozycją art. 379 pkt 4 k.p.c., albowiem zastosowany przez Sąd II instancji art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), prowadząc w ten sposób do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o: 1) wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) oddalenie skargi kasacyjnej - w przypadku, gdy zostanie przyjęta do rozpoznania; 3) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty II PSK 101/23 3 świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania sądowego (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. W uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 – OSNP 2023 nr 10, poz. 104, Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.) oraz postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. W niniejszej sprawie zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok Sądu drugiej instancji został wydany w dniu 28 marca 2023 r., a więc miesiąc przed podjęciem wymienionej wyżej uchwały. Przyjęta w powołanej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, co Sąd Najwyższy umotywował argumentami dotyczącymi interesu społecznego oraz powagi i wizerunku sądownictwa w odbiorze opinii publicznej. Wydanie zatem orzeczenia przez sąd drugiej instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 r. w okresie do 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). II PSK 101/23 4 Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 102 k.p.c. ł.n [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 367 § 3 KPCart. 379 pkt 4 KPCart. 15art. 45 ust. 1art. 2art. 31 ust. 3art. 3989 § 1 KPCart. 15zart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy