III KK 457/24

III KK 457/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 listopada 2024 r., sprawy B. G. skazanego z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ka 191/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II K 242/23, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II K 242/23, Sąd Rejonowy w Bochni uznał B. G. za winnego tego, że w dniu 29 marca 2023 r. w B woj. [...], poprzez powalenie na podłoże, a następnie chwycenie oburącz za ramiona i uderzenie plecami oraz głową M. T. o asfaltowe podłoże, spowodował u pokrzywdzonej obrażenia ciała w postaci stłuczenia głowy i kręgosłupa szyjnego, oraz wstrząśnienia mózgu, co skutkowało naruszeniem czynności narządów jej III KK 457/24 2 ciała na okres trwający dłużej niż 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się publicznie i bez powodu okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, tj. przestępstwa z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art 57 a § 1 k.k. i za to na mocy art. 157 § 1 k.k. w brzmieniu przepisów obowiązujących przed dniem 1 października 2023 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 46 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na rzecz M. T. kwoty 3.000 zł. Obrońca oskarżonego wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył w całości i zarzucił, „na podstawie art. 438 pkt 1a k.p.k. obrazę przepisów prawa materialnego w innym zakresie niż kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to poprzez: 1) nie zastosowanie art. 73 w zw. z art. 72 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1939 z późn. zm.) w sytuacji, gdy oskarżonemu zarzucono popełnienie czynu pozostającego w związku z używaniem środków odurzających, a mimo to sąd nie zawiesił postępowania a następnie nie umorzył warunkowo postępowania; 2) nie zastosowanie art. 37a § 1 k.k. polegające na wymierzeniu oskarżonemu bezwzględnej kary 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności bez skorzystania z możliwości wymierzenia mu kary ograniczenia wolności albo grzywny; 3) nie zastosowanie art. 69 § 4 k.k. polegające na wymierzeniu oskarżonemu bezwzględnej kary 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności bez skorzystania z możliwości wymierzenia mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania mimo, że w sprawie zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności”. W następstwie tych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku polegającą na: 1) warunkowym umorzeniu postępowania, - na okres 3 lat próby , - z oddaniem oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora, III KK 457/24 3 - zobowiązaniu oskarżonego do powstrzymania się w okresie próby od używania środków odurzających i nadużywania alkoholu, - zobowiązaniu oskarżonego do poddania się terapii uzależnień, ewentualnie na: 2) wymierzeniu oskarżonemu kary 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na potrącaniu 15% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd lub grzywny w wysokości 120 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna równa jest kwocie 20 zł, ewentualnie na wymierzeniu oskarżonemu kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lata próby. Po rozpoznaniu wniesionej apelacji, Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ka 191/24, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Kasację na korzyść skazanego wniósł obrońca, który zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości, na podstawie art. 523 § 1 i art. 526 § 1 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a to nie zastosowanie art. 73 w zw. z art. 72 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1939 z późn. zm.) w sytuacji, gdy skazanemu zarzucono popełnienie czynu pozostającego w związku z używaniem środków odurzających i ratio legis nakazywało zastosowanie tych przepisów w tej konkretnej sprawie, a mimo to sąd nie zawiesił postępowania a następnie nie umorzył warunkowo postępowania.” W związku z tym obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Bochni i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odpowiadając pisemnie na kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona przez obrońcę skazanego kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Mimo, iż instytucja kasacji w obecnym kształcie funkcjonuje w porządku prawnym od lat, konieczne jest poczynienie kilku uwag natury ogólnej. Po pierwsze, III KK 457/24 4 kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Po drugie, zarzuty kasacyjne nie mogą wprost kwestionować ustaleń faktycznych, bowiem kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa (czy to materialnego, czy procesowego), jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Po trzecie, co do zasady, winna być skierowana przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, którego celem jest powtórna kontrola odwoławcza, dlatego też w toku tego postępowania z założenia nie dokonuje się kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary. Poczynienie powyższych uwag było konieczne zważywszy na treść stawianego w kasacji zarzutu, który jest powtórzeniem pierwszego zarzutu apelacyjnego. Analizując motywacyjną część wyroku Sądu odwoławczego stwierdzić należy, iż Sąd ten odniósł się do niego na k – 5 uzasadnienia, stwierdzając, iż Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego poprzez zaniechanie: zastosowanie art. 73 w zw. z art. 72 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1939 z późn. zm.), zawieszenie postępowania, a następnie jego umorzenie, w związku z treścią obu przepisów, skoro Sąd „mógł” zastosować obie instytucje, ale nie był do tego zobligowany. W ocenie Sądu Najwyższego Sąd Okręgowy, wbrew twierdzeniom obrońcy, dokonał trafnej kontroli odwoławczej, nie naruszając reguł odnoszących się do uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, czyniąc tym samym zadość wymaganiom określonym w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Wprawdzie obrońca zastrzega w kasacji, iż „nie kwestionuje ustaleń faktycznych, mając na uwadze, iż obraza prawa materialnego polega na wadliwym jego niezastosowaniu w orzeczeniu opartym na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych”, jednak przeczy temu jej treść. Przypomnieć należy, że obraza prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowaniu nieodpowiedniego przepisu, a także na niezastosowaniu określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie III KK 457/24 5 jest obowiązkowe. Oznacza to, że jeżeli ustawa dopuszcza jedynie możliwość zastosowania określonego przepisu, zaniechanie jego zastosowania nie stanowi obrazy prawa materialnego, może natomiast stanowić podstawę ewentualnych zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych bądź rażącej niewspółmierności kary, które nie mogą jednak stanowić podstawy kasacji (art. 523 § 1 k.p.k.). Przywoływany przez skarżącego przepis art. 72 § 1 w zw. z art. 73 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje, że przy spełnieniu określonych w nim warunków sąd do chwili zamknięcia przewodu sądowego może (podkreślenie SN) zawiesić postępowanie do czasu zakończenia leczenia, a następnie postąpić w sposób przewidziany w ust. 2 i 4 art. 72 wskazanej ustawy. Użycie przez ustawodawcę wyrażenia „może" wyklucza trafność stanowiska skarżącego, że zaniechanie zastosowania przez sąd omawianej instytucji stanowi obrazę prawa materialnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2008 r., II KK 307/08). Mając powyższe na uwadze, kasację obrońcy skazanego B. G. uznać należało za oczywiście bezzasadną i oddalić na posiedzeniu w trybie przepisu art. 535 § 3 k.p.k. [J.J.] [ał]