III KO 109/24

III KO 109/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie K. K. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2024 r. wniosku Sądu Okręgowego w Przemyślu zawartego w postanowieniu z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II K 18/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 a contrario k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II K 18/24, Sąd Okręgowy w Przemyślu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie, w oparciu o przepis art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu sprawy K. K. oskarżonego subsydiarnym aktem oskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego M. K. o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Uzasadniając inicjatywę sąd meriti wskazał, że oskarżony jest czynnym adwokatem, który ponadto wykonuje obowiązki syndyka m.in. przed Sądem Okręgowym w Przemyślu, jak i przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie, co zdecydowanie przemawia za wystąpieniem z wnioskiem o przekazanie sprawy. Odwołał się przy III KO 109/24 2 tym do stanowiska oskarżyciel subsydiarnego, który sam nie posiada uprawnień do zainicjowania procedury przewidzianej w art. 37 k.p.k., natomiast z uwagi na wskazane wyżej zaszłości związane z osobą oskarżonego, uważa, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo nie nastąpi w sposób niezawisły i obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. na uwzględnienie nie zasługuje. Wprawdzie Sąd Okręgowy w Przemyślu zauważa wyjątkowy charakter instytucji jaką jest tzw. właściwość z delegacji, ma to wszelako wyłącznie charakter deklaratoryjny, bowiem nie wspiera tego rzeczowa argumentacja uzasadniająca zastosowanie przez Sąd Najwyższy możliwości jaką przewiduje art. 37 k.p.k. Świadczy o tym treść postanowienia zawierającego inicjatywę przekazania sprawy, która nie pozostawia wątpliwości, że w rzeczywistości Sąd ten nie dostrzega po swojej stronie podstaw do wystąpienia z wnioskiem opartym o przepis art. 37 k.p.k., lecz w całości akceptuje tego rodzaju sugestię oskarżyciela subsydiarnego, poddając się w rzeczywistości jego presji. Taki zabieg, w kontekście jedynej przesłanki przekazania w tym trybie sprawy jakim jest „dobro wymiaru sprawiedliwości”, musi zostać uznany za nieskuteczny. Sam fakt, że oskarżony jest czynnym adwokatem i wykonuje zawód w okręgu Sądu Okręgowego w Przemyślu oraz okręgu sąsiedniego sądu nie jest wystarczający do przyjęcia, że z tego tylko powodu brak jest należytych warunków do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Jak wskazuje się trafnie w orzecznictwie konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2004 r., IV KO 26/04). Takiej argumentacji w uzasadnieniu postanowienia sądu meriti zabrakło. Podstawy do przekazania sprawy nie mogą również stanowić subiektywne odczucia stron dotyczące oceny bezstronności sądu, a do tego w gruncie rzeczy III KO 109/24 3 sprowadza się stanowisko sądu właściwego miejscowo, oparte o deklarację oskarżyciela subsydiarnego M. K. (k. 241 A). Podsumowując raz jeszcze przypomnieć należy, co nie raz było wskazywane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej oraz stron postępowania, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11). Nie znajdując w wystąpieniu Sądu Okręgowego w Przemyślu przekonującej argumentacji świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy oskarżonego K. K. we właściwości tego Sądu stwarzałoby zagrożenie dla bezstronnego i obiektywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie procesu, postanowiono jak na wstępie. [J.J.] [ał]