V CZ 11/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-04-08
Skład orzekający: Gerard Bieniek, Krzysztof Strzelczyk, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane przed sądem powszechnym obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym, jeśli skarga została wniesiona po dacie podjęcia uchwały Sądu Najwyższego o mocy zasady prawnej?Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych przyznane przed sądem powszechnym nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym, jeśli skarga została wniesiona po dacie podjęcia uchwały Sądu Najwyższego o mocy zasady prawnej. Wykładnia dokonana w uchwale Sądu Najwyższego ma zastosowanie na przyszłość od dnia jej podjęcia, co oznacza, że profesjonalny pełnomocnik strony, wnosząc skargę kasacyjną po tej dacie, obowiązany jest przestrzegać tej wykładni.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu jej nieopłacenia. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, opierając się na wcześniejszej uchwale o mocy zasady prawnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 11/09 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa H. K. przeciwko Z. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 kwietnia 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 4 lutego 2009 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4.02.2009 r. odrzucił skargę kasacyjną powódki wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 28.10.2008 r. z uwagi na to, że nie została ona opłacona. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem. Zarzucając naruszenie art. 45 Konstytucji RP, art. 91 i 117 k.p.c. oraz art. 105 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5.06.2008 r. III CZP 140/07 (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), której nadano moc zasady prawnej przyjęto, że zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, przyznane przed sądem powszechnym nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Istotnie w uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy zawarł stwierdzenie, że „dokonana w uchwale wykładnia ma zastosowanie na przyszłość od dnia jej podjęcia”. Oznacza to, że profesjonalny pełnomocnik strony, wnosząc skargę kasacyjną po dniu 5.06.2008 r. czyli po podjęciu tej uchwały, obowiązany jest przestrzegać wykładni przepisów dokonanych przez Sąd Najwyższy. Do tych wymagań pełnomocnik powódki nie zastosował się, co spowodowało odrzucenie skargi kasacyjnej. Postanowienie Sądu Apelacyjnego skarżone przez powódkę, jest w pełni uzasadnione. Tej oceny w niczym nie zmienia fakt, że poprzednio skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została przyjęta i rozpoznana. Rzecz w tym, że poprzednią skargę kasacyjną wniesiono w dniu 26.11.2007 r., a więc przed datą podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w sprawie III CZP 142/07. Data wniesienia skargi kasacyjnej, a nie data jej merytorycznego rozpoznania jest istotna w kontekście zastrzeżenia dokonanego w uchwale III CZP 142/07 odnośnie jej czasowego obowiązywania.
3 Kwestionowanie zasadności uchwały SN z dnia 5.06.2008 r. III CZP 142/07 jest o tyle bezprzedmiotowe, że - jak to wskazano – ma ona moc zasady prawnej, a więc jest wiążąca dla składów orzekających Sądu Najwyższego. Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 5/08 2008-03-27Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje także postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej?
- III CZ 35/09 2009-09-04Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
- II CZ 87/08 2008-12-12Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne?
- III CZ 52/07 2007-11-29Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone stronie w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje także postępowanie wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej?
- III PZ 5/21 2022-03-09Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane stronie w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje koszty postępowania kasacyjnego?
Powołane przepisy
art. 45art. 91art. 105art. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy