V KK 456/20

Sygn. akt V KK 456/20 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 listopada 2020 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy Z. S. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu zabronionego z art. 160 § 3 k.k. i in. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt VII Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 maja 2019 r, sygn. akt II K (…), p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć oskarżyciela posiłkowego S. J. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 maja 2019 r. (sygn. akt II K (…)) Z. S. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu z art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1 i 3 w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrok ten został następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 czerwca 2020 r. (sygn. akt VII Ka (…)). Kasację od powyższego prawomocnego orzeczenia wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi mogące mieć 2 istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: „1) art. 4, art. 7, art. 410 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej bez oparcia orzeczenia na całokształcie ujawnionego materiału dowodowego, ocenionego dowolnie, wbrew regule zawartej w art. 7 k.p.k., zwłaszcza: - nieuzasadnione przyznanie, iż odmowa przyznania przymiotu wiarygodności w części wyjaśnieniom pokrzywdzonego i zeznań świadka J. K. przez Sąd I instancji była słuszna, tak jak i przyznanie w całości przymiotu wiarygodności wyjaśnieniom świadka A. O., z pominięciem istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, - nieuprawnione uznanie, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. mimo przyznania przez Sąd odwoławczy, że oskarżony: a) niewątpliwie będąc kierownikiem budowy i osobą odpowiedzialną za właściwe zabezpieczenie terenu budowy dokonał niewłaściwego odgrodzenia terenu, na którym pracownicy firmy B. z/s z C. wykonywali prace polegające na montażu poręczy mostu od miejsca, w którym odbywał się ruch pieszy; b) będąc osobą odpowiedzialną za nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem tymczasowej organizacji ruchu oraz nie posiadając, żadnych formalnych i prawnych uprawnień dokonał niewłaściwej i niezgodnej z obowiązującymi przepisami zmiany tymczasowej organizacji ruchu na moście poprzez wprowadzenie jednokierunkowego ruchu kołowego i dwukierunkowego ruchu pieszego od strony górnej wody przy trwającej wymianie balustrad po tej stronie mostu; c) oskarżony niewątpliwie odpowiadał za bezpieczeństwo pieszych w tym miejscu (poz.3.1 wyroku ) i mimo, że Sąd odwoławczy przyznał, że na budowie istniało niebezpieczeństwo i dotyczyło ono nie tylko pokrzywdzonego ale i wszystkich pieszych poruszających się w tym miejscu chodnikiem, stwierdził, za Sądem I instancji, że nie było to bezpośrednie niebezpieczeństwo i że to pracownicy firmy B. powinni przejście na czas jego otwarcia odpowiednio zabezpieczyć przed wejściem osób postronnych a oskarżony nie miał żadnego wpływu, tzn. nie odpowiada za ich uchybienie w tym zakresie. 3 Takie stanowisko Sądu odwoławczego w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 maja 2019r., sygn. akt II K (…) uniewinniającego oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu;. Sąd odwoławczy pominął zarzuty apelującej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego określone w pkt 1 ppkt 2 i 3 str.14-15 uzasadnienia apelacji. Mimo, że świadek J. K. zeznał szczegółowo co do zabezpieczenia na moście w dniu 19.11.2012r., Sąd nadal uznaje, że jego zeznania są za ogólne. Mimo, że: - zeznania świadka A. O. , słuchanego trzykrotnie w postępowaniu przygotowawczym pozostają w sprzeczności ze sobą i zeznaniami pokrzywdzonego, świadka J. K. i wskazują, że świadek ten miał kłopoty z ustaleniem zdarzeń i z obserwacją osoby pokrzywdzonego oraz że świadek ten był w kontakcie z robotnikami, po wypadku, co może wskazywać na przekazanie mu istotnych informacji o zabezpieczeniach w tym dniu; - oraz mimo, że Sąd I instancji zwrócił uwagę, że świadek ten zeznając, że funkcjonariusze policji przyjechali później niż karetka, pozostawał w sprzeczności z zeznaniami funkcjonariuszy policji, którzy zeznawali, że byli na miejscu kiedy karetka jeszcze była; Sądy obu instancji uznają w pełni za wiarygodne zeznania tego świadka. A świadek ten, zeznając w niedługich odstępach czasowych : a) słuchany w dniu 26.02.2013r. wskazywał, że: „nie było miejsca żeby nie było barierek na moście i nie było zabezpieczenia" a następnie "Siatka jak stała na końcu, to od tej siatki do miejsca gdzie styka się barierka mostu z ogrodzeniem zabezpieczającym było gdzieś 3 m wolnego miejsca bez barierki czyli było tam pusto", co Sąd I instancji pominął a Sąd odwoławczy również nie zwrócił uwagi na tę sprzeczność; b) słuchany w dniu 19.03.2013r. zeznał, że: „Ten mężczyzna (pokrzywdzony dop. wł.) nie szedł za żadng kobietg” i tak zapisał Sąd I instancji w ustaleniach faktycznych, podczas gdy słuchany w dniu 29.05.2013r. zeznał „Ja widziałem jak przed tym panem szła kobieta z dzieckiem. Przez chodnik mogła przejść tylko jedna osoba bez problemu, już dwie miałyby problem". Te zeznania Sąd Instancji i Sąd odwoławczy pominęły, a są one istotne bowiem potwierdzają zeznania 4 pokrzywdzonego, że to z powodu wąskiego chodnika wyznaczonego dla pieszych aby dotrzeć na czas do autobusu, musiał przejść na prawą stronę, czyli tam gdzie był ogródek z niezabezpieczonym wejściem, z którego spadł; c) a słuchany 29.05.2013r. w konfrontacji z pokrzywdzonym, zeznał: "Ja widziałem jak przed tym panem szła kobieta z dzieckiem. Przez chodnik mogła przejść tylko jedna osoba bez problemu, już dwie miałyby problem". Miał (pokrzywdzony dop. wł.) wtedy okulary. Ja tego pana z widzenia znam i wiem, że nosi okulary". Dla uznania wiarygodności zeznań ww. świadka jest również istotnym, że twierdził iż pokrzywdzony miał okulary i że nosi okulary, podczas gdy pokrzywdzony nigdy nie nosił i nie nosi okularów! Natomiast z jego zeznań wynika, że przed nim szła kobieta z dzieckiem i tylko z tego powodu, że była za mało miejsca na dwie osoby, pokrzywdzony chciał iść prawą stroną, aby nie wejść na jezdnię i nie narazić się na kolizję z przejeżdżającymi samochodami. Należało więc przyjąć, że zeznania pokrzywdzonego zasługują na uwzględnienie w całości i że jak twierdzi nie korzystał w chwili zdarzenia z telefonu, jedynie chciał po upadku z mostu zadzwonić do żony, stąd też pytał gdzie jest jego telefon. Takie zachowanie należy uznać za logiczny ciąg zdarzeń. Potwierdził tę wersje wykaz połączeń (przychodzących i wychodzących) z daty zdarzenia (k.96). Natomiast świadek A. O. z uwagi na pozostawanie pod wpływem leków pobieranych z powodu choroby psychicznej mógł mieć zakłócone postrzeganie, na co wskazują jego sprzeczne ze sobą zeznania i widzenie tego czego nie było (m in. że pokrzywdzony nosił i miał w dniu zdarzenia okulary, że trzymał przy oczach telefon, że nie widział kobiety, co korygował w następnym zeznaniu). 2) art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, że oskarżony Z.S. dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. przy zast. art. 11§2 k.k., 5 3) naruszenie art. 455 k.p.k. poprzez zaniechanie poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej w sytuacji gdy apelacja wniesiona została na niekorzyść oskarżonego, a Sąd II instancji uznał, że : a) oskarżony niewątpliwie - będąc kierownikiem budowy i osobą odpowiedzialną za właściwe zabezpieczenie terenu budowy dokonał niewłaściwego odgrodzenia terenu, na którym pracownicy firmy B. w C. wykonywali prace polegające na montażu poręczy mostu od miejsca, w którym odbywał się ruch pieszy; b) będąc osobą odpowiedzialną za nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem tymczasowej organizacji ruchu oraz nie posiadając, żadnych formalnych i prawnych uprawnień dokonał niewłaściwej i niezgodnej z obowiązującymi przepisami zmiany tymczasowej organizacji ruchu na moście poprzez wprowadzenie jednokierunkowego ruchu kołowego i dwukierunkowego ruchu pieszego od strony górnej wody przy trwającej wymianie balustrad po tej stronie mostu; c) oskarżony niewątpliwie odpowiadał za bezpieczeństwo pieszych w tym miejscu (poz.3.1 wyroku ) d) nie odpowiada za te zaniechania z art. 160 § 3 k.k. w zw. z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k.” Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi Okręgowemu w O. sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na przedmiotową kasację Prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Zarzuty kasacyjne, pomimo, że sformułowane obszernie nie dotyczą jednak wyroku Sądu II instancji. A przypomnieć wypada, że ten nadzwyczajny środek odwoławczy, zgodnie z art. 519 k.p.k. może być wniesiony przez stronę wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, zaś zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. jedynie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Nie jest zatem dopuszczalne w kasacji kwestionowanie 6 rozstrzygnięć podejmowanych przez Sąd I instancji. Jedynym sposobem, by dotknąć tych ewentualnych uchybień jest zarzucenie sądowi odwoławczemu, iż nierzetelnie rozpoznał apelację, w której na owe uchybienia wskazywano. W niniejszej sprawie kasacja została wniesiona na niekorzyść uniewinnionego, co ma istotne znacznie, gdyż z uwagi na jej kierunek musi być ona odczytywana ściśle, zgodnie z treścią zarzutów w jej petitum. Nie stanowi owego petitum uzasadnienie tego środka odwoławczego. Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego odczytywanie niewysłowionych przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutów. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający wydany przez Sąd I instancji. Jak wynika z uzasadnienia podzielił w pełni ustalenia co do faktów i prawa sądu meriti. Na etapie odwoławczym nie doszło do czynienia własnych ustaleń faktycznych i ponownej oceny materiału dowodowego, co pozwalałoby potencjalnie na podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 czy art. 410 k.p.k. Sąd odwoławczy nie stosował także prawa materialnego, tj. nie czynił określonej normy tego prawa podstawą swojego merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można bowiem utożsamiać utrzymania w mocy orzeczenia z ponownym orzekanie w sprawie i stosowanie tych tamtych przepisów, co sąd I instancji w ten sam sposób (zdaniem skarżącego – wadliwy). Uzasadnienie kasacji niesie za sobą jedynie opis alternatywnego rozumienia przepisów prawa materialnego i poczynionych ustaleń faktycznych. Wobec braku zarzutu mającego charakter kasacyjny w rozumieniu przytoczonych na wstępie przepisów k.p.k. orzec należało jak w sentencji.