V CSK 322/07
WyrokIzba Cywilna2007-12-12
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Teresa Bielska-Sobkowicz, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd bada merytoryczną prawidłowość zaświadczenia Starosty stwierdzającego przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym orzeczeniu potwierdził, że w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, zgodnie z art. 6288 § 2 k.p.c. Kognicja sądu wieczystoksięgowego nie obejmuje merytorycznej prawidłowości zaświadczenia Starosty stwierdzającego przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy założył księgę wieczystą dla nieruchomości i wpisał prawo własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zaświadczenia Starosty stwierdzającego przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. Apelacja uczestnika postępowania została oddalona. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących reformy rolnej i kwestionując prawidłowość zaświadczenia Starosty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną uczestnika postępowania i zasądził od niego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 322/07 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. przy uczestnictwie "G." S.A. o założenie księgi wieczystej i wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2007 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt [...], oddala skargę kasacyjną; zasądza od uczestnika na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 Uzasadnienie Sąd Rejonowy wpisem z dnia 22 listopada 2006 r. założył księgę wieczystą dla nieruchomości objętej dawną księgą tom II, karta 52, B. i wpisał w niej prawo własności na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta P., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Podstawę wpisu stanowiło zaświadczenie Prezydenta Miasta na prawach powiatu (starosty) z dnia 13 listopada 2006 r. stwierdzające, że owa nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. Apelacja uczestnika postępowania od tego wpisu została postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 lutego 2007 r. oddalona. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło stanowisko, że w postępowaniu wieczystoksięgowym wystarczającą podstawą wpisu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości ziemskiej, wymienionej w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, stanowi właściwie zaświadczenie odpowiedniego organu administracji publicznej, stwierdzające, że nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. Skarga kasacyjna uczestnika postępowania zawiera zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 lit.e dekretu z 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i zmierza do uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy powyższe stanowisko prawidłowo wywiódł z treści art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, zgodnie z którym tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze gruntowej prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych m.in. w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r., jest zaświadczenie Starosty, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej. Taką argumentację, aprobowaną w literaturze, przyjął Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 28 kwietnia 1994 r.,
3 III CZP 49/94, OSNC 1994, z. 11, poz. 218 oraz w postanowieniu z dnia 13 października 2004 r., IIICK 235/03 (niepublikowanym). Skarżący kwestionując przytoczone stanowisko Sądu Okręgowego pomija ograniczenie kognicji Sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, wynikające z przepisów art. 6288 k.p.c. Zgodnie z art. 6288 § 2 k.p.c., sąd wieczystoksięgowy - rozpoznając wniosek - bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Z treści tego przepisu wynika, że kognicja sądu wieczystoksięgowego nie obejmuje, jak chce skarżący, merytorycznej prawidłowości wspomnianego zaświadczenia. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 677/10 2011-09-28Czy zaświadczenie Starosty o przejściu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej może stanowić samoistną…
- II CSK 10/06 2006-06-06Czy wpisy prawa własności na rzecz Skarbu Państwa do ksiąg wieczystych, dokonane w latach 1946-1947 na podstawie zaświadczeń urzędów ziemskich dotyczących przeznaczenia nieruchomości na cele reformy rolnej, są skuteczne,…
- IV CSK 350/06 2007-01-30Czy sąd powszechny jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania, czy dana nieruchomość lub jej część podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, czy te…
- V CSK 33/10 2010-07-14Czy zaświadczenie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta, stwierdzające przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, moż…
- II CSK 456/15 2016-04-27Czy Skarb Państwa nabył własność nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a jeśli tak, to czy późniejsze decyzje administracyjne i akty prawne mogły skutecznie przeni…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 1art. 6288 KPCart. 6288 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy