I CSK 627/18
WyrokIzba Cywilna2019-05-10
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekształcenie posiadania zależnego w samoistne, zamanifestowane na zewnątrz, może stanowić podstawę do stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty skarżącego nie podważyły oceny prawnej ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Kwestia, czy doszło do zamanifestowania na zewnątrz przekształcenia posiadania zależnego w samoistne, należy do sfery ustaleń faktycznych, a argumenty skargi kasacyjnej nie wykazały, by władanie nieruchomością przez wnioskodawcę miało charakter samoistny, a nie zależny.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sądy niższych instancji uznały jego władanie nieruchomością za posiadanie zależne, a nie samoistne. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących posiadania i wskazując na istotne zagadnienia prawne związane z kwalifikacją jego sposobu władania nieruchomością. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 627/18 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku S. K. przy uczestnictwie Miasta W. i I. K. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje adwokat N. B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 1250 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
2 jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami dopuszczającymi wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Wnioskodawca zarzucił zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 7 marca 2018 r. naruszenie art. 172 w związku z art. 336 i 339 k.c. Wskazał, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne zawarte w pytaniach, dotyczących kwalifikacji opisanych w skardze szczegółowo sposobów władania przez wnioskodawcę sporną nieruchomością jako samoistnego lub zależnego jej posiadania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05). Nie ulega wątpliwości, że możliwe jest przekształcenie posiadania zależnego w samoistne (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2017 r., I CSK 587/16). Skuteczność takiego przekształcenia jest uwarunkowana zamanifestowaniem go na zewnątrz. Kwestia, czy to nastąpiło, należy do sfery ustaleń faktycznych, dokonywanych na podstawie materiału dowodowego. Argumenty przytoczone w skardze kasacyjnej nie podważyły oceny prawnej ustaleń w tym przedmiocie dokonanych w toku instancji, tj. nie podważyły kwalifikacji na podstawie tych ustaleń sposobu władania nieruchomością przez wnioskodawcę jako posiadania zależnego, a nie samoistnego. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym stanowił art. 29 ust. 1 ustawy
3 z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1184) oraz § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 6, § 11 pkt 1 i § 16 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 18).
Powiązane orzeczenia
- V CSK 188/19 2019-09-10Czy ustna umowa użyczenia nieruchomości na czas oznaczony powoduje zmianę posiadania samoistnego w zależne w kontekście zasiedzenia nieruchomości, mimo braku wymogu formy pisemnej dla umowy użyczenia?
- I CSK 4188/23 2024-11-06Czy posiadanie zależne nieruchomości, które nie przekształciło się w posiadanie samoistne, może stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku o zasiedzenie?
- I CSK 1517/24 2025-06-26Czy osoba, która ogranicza swoje czynności dotyczące nieruchomości do wykonywania prac polowych i chowu inwentarza, bez podejmowania czynności formalnych lub administracyjnych, może zostać uznana za samoistnego posiadacz…
- II CSK 728/17 2018-04-18Czy posiadacz zależny może samodzielnie zmienić charakter swojego posiadania na samoistne, i jeśli tak, to w jaki sposób musi to zamanifestować?
- I CSK 201/17 2017-10-05Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, gdy doszło do przekształcenia posiadania zależnego w samoistne, posiadacz może powołać się na domniemanie ustanowione w art. 339 k.c.?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 172art. 336art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 29 ust. 1§ 1§ 1 pkt 1§ 4 ust. 1§ 8 pkt 6§ 11 pkt 1§ 16 ust 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy