I CZ 98/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-11-17

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Maria Grzelka, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie powoda na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację, które dotyczy również kosztów procesu, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także postanowienie kończące postępowanie w sprawie, przysługuje do Sądu Najwyższego. W przypadku postanowienia o kosztach procesu, zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki, ponieważ nie było ono skierowane przeciwko postanowieniu sądu drugiej instancji odrzucającemu skargę kasacyjną ani postanowieniu kończącemu postępowanie w sprawie. Zażalenie powoda zostało oddalone, ponieważ nie było podstaw do uchylenia postanowienia o odrzuceniu apelacji.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli powództwo o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa i komornikowi. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda H. S. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając, że pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu nie obejmowało czynności procesowych dokonanych przed datą jego udzielenia. Sąd Apelacyjny odrzucił również apelację powódki Z. S. z powodu braku należytego uzupełnienia braków formalnych. Powodowie wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki i oddalił zażalenie powoda.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 98/05 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa Z. S. i H. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w O., J. B. - Komornikowi Rewiru V przy Sądzie Rejonowym w O., K. G. i P. G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 listopada 2005 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI ACa (…), odrzuca zażalenie powódki; oddala zażalenie powoda. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda H. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 października 2004 r. i zasądził od tego powoda na rzecz pozwanych J. B., K. G. i P. G. kwoty po 500 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu za II instancję. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pełnomocnictwo złożone przed Sądem I instancji udzielone zostało radcy prawnemu B. M. tylko przez powódkę Z. S. i uznał, że brak apelacji sporządzonej przez tę radcę także w imieniu powoda, polegający na niedołączeniu pełnomocnictwa udzielonego przez powoda, nie został należycie uzupełniony, gdyż pełnomocnictwo złożone w wyniku wezwania do uzupełnienia tego braku, opatrzone datą 9 lutego 2004 r. (późniejszą od złożenia w imieniu powoda wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku 2 Sądu I instancji - 30 października 2003 r. i apelacji - 15 grudnia 2003 r.), nadaje radcy prawnemu status pełnomocnika dopiero od tej daty, a czynności procesowe dokonane wcześniej przez radcę prawnego w imieniu powoda nie zostały przez niego potwierdzone. W zażaleniu na wymienione postanowienie powodowie wnieśli o jego uchylenie i „przekazanie sprawy na drogę apelacji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem sądu drugiej instancji odrzucającym skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ani nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w stosunku do powódki. Powódce nie przysługuje zatem zażalenie do Sądu Najwyższego na to postanowienie (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.). Zażalenie powódki, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 i art. 373 k.p.c., należało więc odrzucić. Wbrew zarzutowi podniesionemu w zażaleniu powoda okoliczność, że Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 1 września 2004 r. uchylił postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu apelacji, nie wyłączała badania przez Sąd Apelacyjny przed przystąpieniem do rozpoznania apelacji, czy apelacja nie została wniesiona po upływie przepisanego terminu, czy z innych przyczyn jest niedopuszczalna i czy jej braki strona uzupełniła w wyznaczonym terminie i wobec uznania, że podlega ona odrzuceniu – jej odrzucenia. Jest oczywiste, że dokument pełnomocnictwa złożony przed Sądem I instancji nie jest dowodem udzielenia przez powoda pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu B. M., gdyż dokument ten nie został przez niego podpisany. Dowodem takim jest natomiast dokument złożony w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braku apelacji powoda. Nie świadczy to jednakże o zasadności zażalenia powoda. Wprawdzie udzielenie pełnomocnictwa (ważność której to umowy nie zależy od dochowania formy pisemnej) mogło być dokonane wcześniej niż w dniu podpisania przez mocodawcę dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa i mogło obejmować umocowanie do podejmowania czynności przed tym dniem, ale wskazanie go w dokumencie stwierdzającym udzielenie pełnomocnictwa rodzi domniemanie, że to właśnie w tym dniu doszło do udzielenia pełnomocnictwa, co oznacza umocowanie pełnomocnika do podejmowania czynności procesowych dopiero od tego dnia (art. 92 k.p.c.). Z dokumentu pełnomocnictwa złożonego w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braku apelacji powoda, jako opatrzonego datą 9 lutego 2004 r., wynika 3 właśnie domniemanie, że udzielenie przez powoda pełnomocnictwa radcy prawnemu nastąpiło we wskazanym dniu, a zatem nie obejmuje czynności procesowych dokonanych przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy przed tym dniem, tj. złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji i apelacji od tego wyroku. Domniemanie to mogło zostać obalone przez wykazanie, że pełnomocnictwo zostało udzielone wcześniej. Jednakże w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego w Sądzie Apelacyjnym z dnia 3 marca 2005 r., które umożliwiało to, radca prawny B. M. nie tylko że nie złożyła żadnego dowodu na okoliczność wcześniejszego udzielenia jej pełnomocnictwa przez powoda, ale jej twierdzenia zawarte w piśmie procesowym jak i przedstawione na rozprawie wskazują, że nie miało to miejsca. O prawidłowym udzieleniu pełnomocnictwa (zawarciu umowy pełnomocnictwa) – jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny – nie świadczy bowiem przekonanie pełnomocnika powoda, że skoro w procesie interesy obojga pozwanych są wspólne, to udzielenie pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu przez powódkę, która nie jest pełnomocnikiem procesowym powoda, oznacza udzielenie pełnomocnictwa procesowego temu samemu radcy prawnemu przez powoda. W sytuacji, gdy do udzielenia przez powoda pełnomocnictwa procesowego doszło już po wniesieniu apelacji przez radcę prawnego, powód mógł potwierdzić czynności procesowe podjęte przez tego radcę wcześniej (art. 103 § 1 k.c.), wobec czego niezachodziłaby podstawa do odrzucenia apelacji, jako wniesionej przez osobę nie będącą pełnomocnikiem skarżącego. Pomimo możliwości takiego potwierdzenia, którą w szczególności stwarzało zarządzenie z dnia 3 marca 2005 r., powód nie złożył oświadczenia o potwierdzeniu. Z wymienionych przyczyn zażalenie kwestionujące prawidłowość odrzucenia apelacji powoda jest niezasadne. Na postanowienie sądu drugiej instancji o kosztach procesu zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.). W wyniku wniesionego zażalenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie o kosztach procesu podlegałoby uchyleniu tylko w razie uchylenia postanowienia, które mogło być przedmiotem zażalenia, tj. postanowienia o odrzuceniu apelacji. Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił przeto zażalenie powoda.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 1art. 3941 § 3art. 39821art. 373 KPCart. 92 KPCart. 103 § 1 KCart. 39814 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy