II CZ 87/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-12-19

Skład orzekający: Jan Górowski, Anna Kozłowska, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki dowodowe (opinia biegłego psychiatry, wyrok unieważniający małżeństwo) uzyskane po prawomocnym zakończeniu postępowania, które istniały już w trakcie jego trwania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że środki dowodowe, które zostały uzyskane lub wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania, nawet jeśli istniały już w jego trakcie, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Przepis ten wymaga, aby chodziło o okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i niemożliwe do wykorzystania. Ponadto, zażalenie na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia nie przysługuje do Sądu Najwyższego.
Stan faktyczny
Powód L.N. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Powód powołał się na opinię biegłego psychiatry oraz wyrok unieważniający jego małżeństwo z pozwaną, wskazując, że dowodzą one choroby psychicznej pozwanej i rażącej niewdzięczności. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania i oddalił wniosek o zabezpieczenie, uznając, że środki dowodowe zostały uzyskane po terminie i nie stanowią podstawy do wznowienia. Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu i oddalił zażalenie w pozostałej części, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 87/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie ze skargi L. N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt I ACa […] wydanym w sprawie z powództwa L. N. przeciwko H. E. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1. odrzuca zażalenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II. zaskarżonego postanowienia, 2. oddala zażalenie w pozostałej części, 3. zasądza od L. N. na rzecz H. E. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 2 UZASADNIENIE W sprawie powództwa L. N. przeciwko H. E.-Z. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa […], oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P., podzielając stanowisko tego Sądu, że po zawarciu umowy darowizny nieruchomości pozwana nie dopuściła się względem powoda rażącej niewdzięczności. W skardze o wznowienie postępowania w tej sprawie powód, wskazując na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., powołał się na nowe środki dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Opinia biegłego psychiatry z dnia 14 września 2012 r. oraz prawomocny wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z pozwaną z powodu jej choroby psychicznej świadczyły, zdaniem powoda, o chorobie psychicznej pozwanej, na skutek której dopuściła się ona rażącej niewdzięczności. Ponadto powód domagał się udzielenia zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania (punkt pierwszy postanowienia) i oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia (punkt drugi postanowienia). W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga została wniesiona po upływie przepisanego terminu, a powołane środki dowodowe nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia. Zażalenie na to postanowienie złożył powód, zaskarżając je w całości i domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skierowane przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie drugim zaskarżonego postanowienia, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.) nie przewidują bowiem zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Zażalenie, którego nie przewiduje ustawa, jako 3 niedopuszczalne, podlega odrzuceniu (art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 373 i art. 370 k.p.c.). W pozostałej części zażalenie jako bezzasadne, podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., podstawą wznowienia może być późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznane i tym samym niemożliwe do wykorzystania przez nią (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 11/12, nie publ. oraz z dnia 28 maja 2013 r., V CZ 1/13, nie publ.). Sąd Apelacyjny trafnie wskazał, że zarówno opinia biegłego psychiatry wydana w dniu 14 września 2012 r., jak i prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 14 lutego 2013 r., unieważniający małżeństwo powoda z pozwaną zostały wydane po rozstrzygnięciu sprawy o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Nie są to zatem środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na jej wynik, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przedstawionych powodów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 w związku z art. 108 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z § 6 pkt 7 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). aw es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 3941 § 3art. 39821art. 397 § 2 KPCart. 373art. 370 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 § 1 KPCart. 98art. 108§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy