V CZ 43/08

Sygn. akt V CZ 43/08 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Antoni Górski w sprawie ze skargi G. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt I ACa (…) w sprawie z powództwa G. K. przeciwko A. J. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2008 r., zażalenia G. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania powódki G. K. Została ona złożona w dniu 27 listopada 2007 r. w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem wydanym przez ów Sąd w dniu 30 września 2004 r. Powódka podała, że została pozbawiona możności działania poprzez niezawiadomienie jej o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w sprawie, toczącej się na skutek osobistego wniesienia apelacji przez skarżącą. Strona wskazała także na 2 okoliczności, które miały mieć miejsce po wydaniu orzeczenia przez Sąd Apelacyjny. Jako podstawę prawną podała art. 401 pkt 2 k.p.c. i art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał, że skarga została złożona po terminie. Odpis postanowienia o ustanowieniu dla niej pełnomocnika z urzędu został powódce doręczony w dniu 8 marca 2007 r. Przesyłkę odebrał jej syn. Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego powódka odebrała w sądzie osobiście w dniu 16 maja 2005 r. Mając więc na uwadze, że powódka najpóźniej w dniu 16 maja 2005 r. dowiedziała się o wyroku, oraz z uwagi na termin wniesienia skargi Sąd zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. skargę, jako spóźnioną, odrzucił. Zażalenie na postanowienie wniosła powódka. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 401 pkt 2 k.p.c. w zw. z 403 § 2 k.p.c. W zażaleniu podniosła jednak, że wznowienia domaga się na tej podstawie, że po wydaniu wyroku ujawniły się nowe istotne okoliczności nie znane wcześniej stronie, a dotyczące podrobienia dokumentu w oparciu o który został wydany wyrok oraz ujawnienia się szkody w nieruchomości po wydaniu wyroku. Powódka nie kwestionowała terminu, w którym dowiedziała się o wyroku. Z lakonicznego zażalenia wynika, że podpis na dokumencie potwierdzenia odbioru odpisu postanowienia o ustanowieniu dla niej pełnomocnika z urzędu został sfałszowany i nie pochodzi od jej syna. Ponadto wskazała, że dopiero jesienią 2007 r. udokumentowała szkody w nieruchomości. Wskazała, że co prawda fakt zalewania nieruchomości mógł nastąpić wcześniej, to ewidentne i rażące skutki ujawniły się dopiero jesienią 2007 r. Ponadto wskazała na rażącą niewdzięczność powódki. Sąd Najwyższy zważył, co następuję: W zażaleniu powódka podniosła dwa zarzuty. Pierwszy dotyczył wydania wyroku na podstawie sfałszowanego dokumentu. Dokumentem tym miało być potwierdzenie odbioru postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Jak twierdziła powódka, nie został on podpisany przez jej syna. Zgodnie z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., można żądać wznowienia na tej podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Trafnie się przyjmuje w judykaturze, że za dokument podrobiony uznaje się dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, natomiast przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści. Istotne jest jednak z punktu widzenia postępowania wznowieniowego, aby sąd rozpoznający sprawę 3 oparł się na treści takiego dokumentu. Dokument musi wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie wystarczy samo zaliczenie go w poczet materiału procesowego (tak wyrok Sądu Najwyższy z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, nie publ.). Dokument, o którym mowa w przepisie ma więc stanowić element materiału dowodowego i co więcej, takiego, który ma istotny wpływ na rozstrzygniecie sądu. Potwierdzenie odbioru postanowienia, o którym mowa wyżej, oczywiście takim dokumentem nie jest. Ewentualne nieprawidłowości przy jego doręczeniu mogły by skutkować zaistnieniem innej podstawy wznowienia postępowania, jaką jest nieważność postępowania z powodu pozbawiona możności działania (art. 401 pkt 2 k.p.c.). Ta zaś okoliczność była przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego, który trafnie uznał, iż skarga została wniesiona po terminie, skoro najpóźniej w dniu 16 maja 2005 r. powódka dowiedziała się o wydanym wyroku. Kolejnym zagadnieniem, podnoszonym w skardze o wznowienie, było wykrycie nowych okoliczności. Podstawa ta jest uregulowana w art. 403 § 2 k.p.c. W myśl tego przepisu można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd Apelacyjny nie ustosunkował się do tej podstawy wznowienia w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 403 § 2 k.p.c., „późniejsze wykrycie” okoliczności faktycznych lub środków dowodowych dotyczy takich okoliczności i środków, które istniały w czasie trwania poprzedniego postępowania, ale zostały ujawnione („wykryte”) po jego prawomocnym zakończeniu. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (zob. np. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2005 r., II CZ 78/05 (nie publ.), postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r., IV CZ 96/05, (nie publ.), postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I CZ 125/05 (nie publ.). Powódka nie wskazała, by nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe powstały przed uprawomocnieniem się wyroku, a tylko zostały później wykryte (ujawnione). Podkreślić należy, że nie chodzi tu o wykazanie, że tak było, ale tylko powołanie się na takie okoliczności, które mogą stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania. 4 Z przytoczonych względów zażalenie jest niezasadne. Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że skarga została wniesiona po terminie. Nie ustosunkował się co prawda merytorycznie do podstawy drugiej, jednak w sprawie niniejszej nie było to niezbędne. Wskazane przez skarżącą okoliczności w istocie nie odpowiadają powołanej podstawie wznowienia. Należało zatem stwierdzić, że w tym zakresie wniesiona przez skarżącą skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co także uzasadnia jej odrzucenie (art. 410 § 1 k.p.c.). Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. postanowił jak w sentencji.